تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1387

پیش درآمدی بر هم اندیشی استرآباد

نود و نهمین گفتمان هنر و معماری
 
شهرگرگان، مرکز استان گلستان در جانب شرقی شمال ایران، تا سال 1316 به نام اِستَرآباد (اَسترآباد) خوانده می شد. نام گرگان (جرجان) نامی گرفته شده از جرجان قدیم است که شهری مهم در نزدیکی گنبد کاووس بوده و اینک آثار آن در حوالی امام زاده یحیی بن زید قرار دارد.
گرگان فعلی و منطقه پیرامونش که از سال 1376 خورشیدی به صورت رسمی به استان گلستان (به نام یکی از جنگل های نام آور آن) موسوم شده از سال 1311 تا کنون به نام "گرگان و دشت" شهرت داشته است. گرگان، مرکز سرزمینی آباد است که از یکسر به کوه های سر به فلک کشیده البرز تکیه کرده و از دیگر سو در بستر دشت های وسیع و حاصلخیز، تن به آب های پهنه شمالی ایران، دریای هیرکانی یا گرگان (دریای مازندران) سپرده است. این منطقه با سابقه تمدن بیش از شش هزار سال، یکی از دیرینه ترین ولایات ایران و مرکز عمده تمدن و فرهنگ در شمال ایران بوده است. آثار بدست آمده از تورنگ تپه (19کیلومتری شرق گرگان فعلی) و شاه تپه (16 کیلومتری غرب گرگان) نشان از حضور انسان دوره نوسنگی در این منطقه، در حدود 5000 سال قبل دارد. نخستین کاوش ها در حدود سال 1841 میلادی در نزدیک این شهر منجر به کشف خزانه معروف استرآباد شد. برخی از اشیای موجود در آن خزانه متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد و شباهت بسیار با کشفیات تپه حصار دامغان دارد. گروه باستان شناسی سوئدی در سال 1933 پس از مطالعه حوضه رودخانه قره سو در شمال گرگان، وجود بیش از 300 تپه تاریخی در این منطقه را تایید نمودند.
از استرآباد قدیم، تپه ای تاریخی در شهر گرگان به نام قلعه خندان با قدمت 3هزار سال وجود دارد و باقی قسمت ها در اثر سیلاب های مکرر و توسعه شهر به تدریج از میان رفته است.
گرگان، زادگاه آقامحمدخان قاجار است و در دوران میرزا تقی خان امیرکبیر - بازسازی شده اما در سال 1323 به علت زمین لرزه شدید، مجددا دچار خسارت عمده گردید. از بناهای قدیم شهر گرگان، بنای امامزاده نور، مسجد گلشن و مدرسه عمادیه را می توان نام برد. بافت تاریخی شهر، سومین بافت با ارزش ایران و دارای سبک معماری پس از یزد و اصفهان است و وسیع ترین بافت تاریخی شمال کشور را در بر دارد. این بافت در سال 1310 خورشیدی در فهرست میراث ملی (به عنوان چهل و یکمین اثر تاریخی ایران) به ثبت رسید که محدوده آن منطبق بر محدوده قاجاری شهر استرآباد است. معهذا بخش بزرگی از بافت تاریخی در دهه های اخیر مورد توسعه و تخریب قرار گرفته است. شهر گرگان با شهرهای آکتائو (قزاقستان) و سامسون (ترکیه) خواهرخواندگی دارد.
در نود و نهمین گفتمان هنر و معماری است پیرامون شهر گرگان، خانم مریم زندی و آقایان دکتر ابوالقاسم دربندی و فرشاد فدائیان سخن خواهند گفت که با نمایش فیلم همراه است.
 
زمان:چهارشنبه 27 شهریور 1392 از ساعت 16 الی19
مکان:موزه هنرهای دینی امام علی(ع )-خیابان ولیعصر-چهارراه نیایش -بلوار اسفندیار-شماره 35
کتاب راس ساعت 16 توزیع می گردد
 
موضوعات مرتبط : هم اندیشی    
استان مرتبط : گلستان  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید