تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،4-10-1397
تعداد بازدید :188

به نام خدا سیصد و یکمین گفتمان هنر و معماری معماری و شهرسازی عصر قاجاریه

 

به نام خدا

سیصد و یکمین گفتمان هنر و معماری

 

معماری و شهرسازی عصر قاجاریه

 

خاندان قاجاریه از سال 1158 الی 1304 ه.ش (1193 الی 1344 ه.ق) یعنی مجموعاً به مدت 146 سال در ایران سلطنت کردند. در طی این مدت، تحولات بسیار زیادی در شئون مختلف مملکت صورت گرفت. جامعه سنتی ایران مواجه با نسیم ها و گاهاً تندبادهای مدرنیته قرار گرفت و بسیاری از هنجارهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری دستخوش تغییرات شد. موضوع شهرسازی و معماری نیز خارج از این تغییر و تحولات نبود و پیکره معماری سنتی ایران و اصول نظری و شیوه های اجرائی آن در مقابل شرایط جدیدی قرار گرفت. در این مقطع تاریخی ساختمان های بسیاری در ایران ساخته شد که نمونه های متعدد و شاخصی باقی مانده است. اغلب صاحب نظران، نگرش مثبتی نسبت به معماری قاجاریه ندارند. این معماری از نظر آن ها به تقلید از معماری سنتی ایران و یا معماری غرب انجام شده و فاقد پویائی لازم برای نوآوری و احداث بناهای فاخر بوده است. اگرچه افرادی نیز معماری عصر قاجاریه را نقطه تعالی در معماری تاریخی ایران می دانند و یادآور می شوند که بخش وسیع و عمده ای از بافت تاریخی در شهرهای مختلف ایران مربوط به عصر قاجاریه است. از جمله بهترین نمونه های بازارها، سراها، خانه ها، حمام ها و کاروانسراها که هنوز پابرجا مانده و هرکدام شاهکاری در معماری ایران محسوب می شوند. یکی از تصمیمات تاثیرگذار در روند رشد شهرهای ایرانی که در این دوره اتفاق افتاد، انتخاب تهران از طرف سلسله قاجاریه (آقامحمدخان) به عنوان پایتخت بود. عمده ساخت و ساز و توسعه پایتخت قاجاریه توسط دو پادشاه دیگر این سلسله یعنی فتحعلیشاه و ناصرالدین شاه صورت گرفت. اگرچه بخش های عمده ای از سرزمین ایران در شمال و شرق کشور نیز در زمان این دو پادشاه از ایران جدا شد. منازعات و مراوداتی که با اروپائیان از زمان فتحعلی شاه آغاز شده بود و در عصر ناصر الدین شاه گسترش یافت، زمینه را برای تحولات بعدی یعنی انقلاب مشروطه و برخورد قهرآمیز سنت و تجدد آماده نمود. سفر ایرانیان، بخصوص امرا و اشراف و شخص پادشاه به اروپا و مواجهه با تمدن و فرهنگی که به سرعت در حال تغییر و تحول و پیشرفت بود، موجب گردید که معماری با گرایش سبک غربی به تدریج از بناهای دربار شروع شود و سپس طراحی شهری (از جمله شهر تهران) را دربرگیرد. کارشناسان بسیار معتقدند هنر این سرزمین و بخصوص معماری تا زمان فتحعلیشاه و محمدشاه به صورت یک زنجیر متصل به هم بوده و بعد از آن بر اثر خودباختگی و سیاست های استعماری از این زمان و بخصوص زمان ناصرالدین شاه این رشته هنری پاره شده و معماری رو به انحطاط گذاشته است. تلفیق معماری سنتی ایران با معماری نئوکلاسیک غرب برای نخستین بار، در این دوران شکل گرفته و همگونی واحد در شیوه معماری در دوره های قبل، تبدیل به گوناگونی شیوه ها و سبک گردیده است.

در سیصد و یکمین گفتمان هنر و معماری که به مباحثی پیرامون شهرسازی و معماری عصر قاجاریه اختصاص دارد، آقایان دکتر محمود رضائی، مهندس فرخ محمدزاده مهر ،دکتر رضا فرهبد، دکتر وحید قبادیان و مهندس فرخ محمدزاده مهر سخن خواهند گفت که با نمایش فیلم همراه است. دبیر پنل گفتگو آقای مهندس پرویز طلائی هستند.

 

زمان: چهارشنبه 5 دی ماه 1397 از ساعت 15:30 الی 17:30

 

مکان: موزه هنرهای دینی امام علی (ع) خیابان ولیعصر (عج) - بالاتر از ظفر - بلوار اسفندیار - شماره 35

 

انجمن مفاخر معماری ایران

www.ammi.ir



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید