تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :571

اجراي نمايشي طرح‌هاي جمع‌آوري معتادان

آبان امسال بود كه مساله جمع‌آوري معتادان محله هرندي سر تيتر اخبار قرار گرفت، اما اينكه اين اقدام چه پيامدهاي مثبت يا منفي را براي جامعه به همراه خواهد داشت، فقط با گذر زمان مشخص مي‌شود. اين در حالي است كه در كشور مبارزه با مواد مخدر متوليان گوناگوني دارد و اينكه تاكنون دستگاه‌هاي ذي‌ربط چه اقداماتي را براي مديريت اين مساله انجام داده‌اند، پرسشي است كه بايد پاسخ آن را با بررسي نتايج اقدامات انجام شده مورد بررسي قرار داد. با بررسي نتايج اقداماتي تحت عنوان جمع‌آوري معتادان در كشور مي‌توان به اين امر اذعان داشت كه معضلي به نام مواد مخدر و مديريت آن نيازمند اجراي طرح‌هاي نو و جايگزين است. اين در حالي است كه غلامرضا انصاري، عضو شوراي شهر تهران، اجراي طرح‌هاي محله‌محور، شناسايي معتادان و درمان آنها در محله را يكي از اقدامات ثمربخش براي حل معضل اعتياد در كشورهاي پيشرفته مي‌داند. آنچه مي‌خوانيد نظرات او درباره كم و كيف معضل اعتياد و نحوه رفتار با آسيب‌ها در گفت‌وگو با «آرمان» است.
 

اجراي طرح جمع‌آوري معتادان در محله هرندي را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

بحث اعتياد تحت عنوان يك كمپلكس چند جانبه بايد مورد بررسي قرار گيرد، فقط با جمع‌آوري معتادان در يك منطقه نمي‌توان كاري از پيش برد، اقدامات اين‌چنيني چندان ثمربخش نيست. از لحاظ علمي به اعتياد بيماري مزمن عود‌كننده مي‌گويند. اين در حالي است كه اگر مشكلات معتادان به دليل مسائل اجتماعي همچون اشتغال، جامعه‌پذيري و... حل و فصل نشود احتمال عود اين بيماري وجود دارد. به نظر من اين اقدام معاونت اجتماعي در زمينه جمع‌آوري معتادان از محله هرندي با انگيزه و احساس مسئوليت همراه بوده است، اما اين اقدامات بايد در قالب كلان و كشوري اعمال شود. اگر در تهران اقدامات اين‌چنيني شدت گيرد، اما در كل استان‌هاي كشور به امر مبارزه با آسيب‌هاي اجتماعي و اعتياد اهميت داده نشود، با معضل سرريز شدن جمعيت معتادان به اين شهر و ديگر كلان‌شهرها مواجه خواهيم بود.

به نظر شما براي مديريت معضل اعتياد در جامعه بايد چه اقداماتي انجام داد؟

در وهله نخست مساله پيشگيري از اعتياد جزو حيطه وظايف وزارت بهداشت و سازمان بهزيستي است. در وهله دوم نيز درمان اين افراد بايد از سوي اين دو سازمان مد نظر قرار گيرد. از ديگر نيازهاي اين افراد بحث قادرسازي و توانمند‌سازي آنهاست و زيرساخت‌هاي اين مقوله بايد از سوي سازمان‌هاي اجتماعي و سازمان‌هاي مردم‌نهاد مهيا شود. در واقع رسيدگي به مساله معتادان كشور يك اقدام كلان و نيازمند عزم همه نهادهاست و بايد با همبستگي سازمان‌هاي ذي‌ربط در اين زمينه به فعاليت پرداخت.

به نظر شما تاكنون اجراي طرح‌هاي ضربتي در زمينه مديريت معضل اعتياد در كشور به چه نحوي اعمال شده است؟

در زمينه جمع‌آوري معتادان در طرح محله هرندي بايد دست معاونت اجتماعي شهرداري را بوسيد؛ اين سازمان با انگيزه بيش از حد ظرفيت خود دست به چنين اقدامي زده است. در كشور دستگاه‌هاي متعددي همچون ستاد مبارزه با مواد مخدر، سازمان بهزيستي و... براي ساماندهي معضل اعتياد وجود دارند. بايد دانست كه رسيدگي به معضل اعتياد در كشور با احساس مسئوليت از سوي سازمان‌هاي مربوطه مديريت نمي‌شود. اين در حالي است كه آسيب‌هاي اجتماعي در كشور رو به افزايش است، در زمينه مديريت و مهار معضل اعتياد دولت‌ها بايد يك اقدام جدي براي مديريت اين قضيه لحاظ كنند. متاسفانه در كشور بخش رفاه اجتماعي تعطيل شده است و وزارت كار نيز همچون گذشته حيطه وظايفش تحت عنوان اشتغال محدود شده است. براي رسيدگي به مساله اعتياد بايد وزارت رفاه به طور جدي متولي اين امر را مشخص كرده و سازمان ملي رفاه اجتماعي شكل بگيرد و اين سازمان زيرنظر رئيس جمهور اداره شود. در اين سازمان بايد بخش‌هاي بيمه، امداد و نجات، توانمند‌سازي و عملكرد تمام دستگاه‌ها و موسسه‌هاي دولتي تحت نظارت قرار گيرد. در اين زمينه حتي نهادهاي غيردولتي نيز مي‌توانند در سه بخش هدايت، نظارت و سازماندهي به مديريت اين معضل در جامعه به فعاليت بپردازند. به اين ترتيب بخشي از مسائل توسط خود دستگاه‌ها مديريت مي‌شود و مسائل فرابخشي نيز تحت عنوان سياست‌گذاري‌هاي اجتماعي، فرهنگي، طرح‌هاي توسعه‌اي براي مديريت اين مسائل لحاظ مي‌شود و با پيوست اجتماعي اين سازمان‌ها به طور جدي تحت نظارت قرار مي‌گيرند. هيچ پروژه‌اي در كشور بدون پيوست فرهنگ اجتماعي نبايد انجام شود و بايد به شكل عملي و تخصصي اين قضيه مد نظر قرار گرفته شود. تاكنون بسياري از اقدام‌هايي كه در بخش‌هاي توسعه كشور لحاظ شده به ظاهر امر يك اقدام توسعه‌اي است، اما در اصل اين اقدام‌ها با توليد آسيب اجتماعي همراه بوده است. متاسفانه تشكيل نهادهاي گوناگون براي مديريت معضل اعتياد تاكنون در كشور مغفول مانده است. دولت همان طور كه در مقوله سياست‌هاي خارجي تلاش مي‌كند بايد در بخش اجتماعي نيز اقدامات اساسي را لحاظ كند. باید با اجراي طرح‌هاي ملي و توسعه‌اي جلوی آسيب گرفته شود.

براي ساماندهي معتادان در كشور بايد چه اقداماتي انجام شود؟

عزمي كه در معاونت اجتماعي شهرداري تهران به وجود آمده است بايد ديگر دستگاه‌ها را نيز تحت تاثير قرار دهد. بايد توجه داشت كه به دليل نبود متولي مشخص در زمينه رسيدگي به معضل اعتياد و مواد مخدر شاهد آشفته بازاري در اين امر هستيم. بايد نظارت و هدايت طرح‌ها در اين زمينه به شكل ملي اجرا شود. امروزه در بحث آسيب‌هاي اجتماعي نگاه اردوگاهي در دنيا طرد شده است. براي مثال وقتي يك معتاد به عنوان يك آسيب‌ديده به اردوگاه فرستاده مي‌شود و او با يك فرد سابقه‌دار ارتباط دارد، به نسبت فضاي زندان به محلي براي آموزش انواع بزه تبديل مي‌شود، پس این اقدام نه‌تنها راهگشا نيست بلكه آسيب‌زا نيز است. امروزه در دنيا انواع آسيب اجتماعي را در كانون محله با مشاركت مردم، مشاركت سازمان‌هاي مردم‌نهاد و مشاركت خيران سازماندهي مي‌كنند. در كشورما نيز بايد وضعيت معتادان را در محله زندگي آنها ساماندهي كرد و براي افراد بي‌خانواده نيز مراكز شبه‌خانواده در نقاطي بدون تابلو طراحي شود زيرا تاسيس اين مراكز مانع بروز موضع انفعالي از سوي ساكنان محله نسبت به اين افراد بي‌خانمان مي‌شود. در واقع جمع‌آوري معتادان در كشور به ظاهر اقدام بزرگي است، اما در بطن ماجرا فقط معضل را از محله پاك كرده و آسيب‌ها را به ديگر نقاط انتقال مي‌دهد. اين‌گونه اقدامات بيشتر نمايشي است تا راهگشا.

در چند سال پيش تخريب محله خاك سفيد با بروز مشكلات عديده‌اي همراه بود. هم‌اكنون نيز با اقدامات انجام شده در محله هرندي شاهد پراكندگي معتادان و بروز ديگر آسيب‌هاي ناشي از اين اقدام هستيم. به نظر شما دليل بروز اقدامات غيركارشناسي در كشور چيست؟

در واقع اجراي اين طرح ها، فقط تكرار مكررات است و هيچ‌گونه رفتار كارشناسي در اين اقدامات لحاظ نمي‌شود. در دنيا 50 سال است كه ديدگاه اردوگاهي نسبت به درمان معتادان انجام نمي‌شود، بلكه آنها اين مسائل را در قالب تشكيل مراكز شبه‌خانواده در مناطق خاص درمان مي‌كنند. تاكنون در كشور ما با وجود صرف هزينه‌هاي كلان براي حل اين معضل هيچ اقدام و نتيجه مناسبي براي مديريت مشكل اعتياد و مواد مخدر مشاهده نشده است. بايد توجه داشت كه تنها راهكار براي مديريت معضل اعتياد در جامعه تشكيل مراكز محلي است.

زهرا سليماني - به نقل از روزنامه آرمان امروز



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید