تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،31-2-1398
تعداد بازدید :169

تا ۲۰۵۰ زیر پلاستیک دفن خواهیم شد

امروز، ۲ اردیبهشت «روز زمین» است؛ روزی برای افزایش آگاهی و قدردانی نسبت به محیط‌زیست کره زمین تا به همه مردم روی زمین یادآوری شود که نباید سیاره خود، زمین را فراموش کنند. این روز یادآور نیاز انسان‌ها به داشتن آسمانی آبی و زمینی پاک است. این روز دو بار در سال، یک بار در طول فصل بهار در نیمکره شمالی

( ۲۲ آوریل) و یک بار در طول فصل پاییز در نیمکره جنوبی (که فصل بهار آن نیمکره محسوب می‌شود) برگزار می‌شود.

سازمان ملل متحد هر سال در اعتدال بهاری، این روز را جشن می‌گیرد.

این رسمی بود که فعال صلح یعنی جان مک‌کانل در سال ۱۹۶۹ در همایش یونسکو درباره محیط زیست مطرح و همان سال پرچم زمین پاک را طراحی کرد.

اوتانت، دبیر کل وقت سازمان ملل (۱۹۶۲-۱۹۷۱) از ایده مک کانل استقبال کرد و این روز به یک روز جهانی در تقویم های سراسر دنیا تبدیل شد.

همزمان نخستین اعلامیه روز جهانی زمین در سال ۱۹۶۹ به دست جوزف آلیوتو شهردار سانفراسیسکو با عنوان بزرگداشت صلح، عدالت و مراقبت از زمین نامیده شد.

در خیلی از کشورها ۲۲ آوریل همزمان با ۲اردیبهشت روز زمین است و جوامع بسیاری نیز هفته زمین را با آغاز روز زمین جشن می‌گیرند و تمامی هفته را به فعالیت‌های زیست محیطی اختصاص می‌دهند.

توجه داشته باشیم که همه ما یک زمین قابل سکونت بیشتر نداریم و چطور با رفتارهای ناآگاهانه‌، خانه‌مان را به نابودی نزدیک کرده‌ایم. وظیفه همه ما است که از خانه‌مان محافظت کنیم و بهای آسایش و راحتی ما، نابودی تنها زیست کره قابل سکونتمان نباشد.

با توجه به حوادث اخیر، شاید بی‌مناسبت نبود درباره تغییرات اقلیمی در این روز مطلب بخوانیم اما از آنجا که این روزها، این بحث داغ است و بسیار از آن گفته و شنیده می‌شود، بهتر دیدیم از مشکل دیگری که به همین اندازه مهم اما کمتر مقابل چشم است، صحبت به میان آوریم؛ مصرف بی‌اندازه و ناخودآگاه پلاستیک در هر لحظه و هر روز زندگی‌.

با توجه به این که گفته می‌شود اولین پلاستیک در قرن نوزدهم تولید شد ولی هنوز در جهان باقی است و تجزیه نشده است، همچنین در شرایطی که وسایل و سبک زندگی امروز، مبتنی بر تقاضا و مصرف بی‌وقفه پلاستیک است باید هرچه زودتر دست به کار شویم و به جای اندیشیدن به راه‌های بازیافت پلاستیک، روش‌های کاهش مصرف پلاستیک و کاهش تولید زباله‌های پلاستیکی را در پیش گیریم که راه حلی عملی‌تر و بسیار تأثیرگذارتر است.

***

کوچه و خیابان و جنگل و دریا پر شده است از زباله‌هایی که بیشترشان پلاستیکی‌اند و آن‌قدر این منظره‌ها را خراب کرده‌اند که دلمان می‌خواهد تنهایی دست‌به‌کار شویم و جمعشان کنیم. اما تا وقتی ندانیم چقدر از این پلاستیک‌ها در طبیعت رها شده‌اند، نمی‌توانیم برایش چاره‌ای بیندیشیم. تحقیق جدیدی به ما می‌گوید، در طی هفتاد سال گذشته، حدود هشت میلیارد تُن پلاستیک تولید شده که سهم بازیافت و سوزاندن به یک‌پنجم آن هم نمی‌رسد. واقعاً با باقی آن چه می‌توان کرد؟

اگر قرار بود تمدن بشر تخریب شود و شهرهایش از روی نقشه محو شوند، گونه‌های جاندار و هوشمند آینده با یک روش ساده می‌فهمیدند میانه قرن بیستم با چه چیزی آغاز شده است: پلاستیک.

از دهه ۱۹۵۰ تا امروز، ۳ر۸ میلیارد تُن پلاستیک تولید شده که حدود نیمی از آن پس از ۲۰۰۴ ساخته شده است. ازآنجاکه پلاستیک به‌طور طبیعی تجزیه نمی‌شود، میلیاردها تن پلاستیکی که در گورستان‌های زباله دفن، در اقیانوس‌ها شناور یا در خیابان‌های شهر تلمبار می‌شوند برای تمدن‌های بعدی نشانه‌ای‌اند تا اگر خواستند، بتوانند جایگاه عصر ما را مشخص کنند. شاید آن‌ها این دوره از زمین را عصر پلاستوسین (Plastocene Epoch) بنامند.

تحقیق جدیدی که در مجله ساینس ادونسز (Science Advances) منتشر شد، برای اولین بار درباره تمامی پلاستیک‌هایی که تا به حال به‌صورت انبوه تولید شده‌اند، تحلیلی عرضه کرد: چه مقدار و از چه نوعی تولید شده است و وقتی که غیرقابل استفاده می‌شود، چه اتفاقی برای پسماندش می‌افتد.

رولاند گیر، نویسنده اصلی این تحقیق، بیان کرد: «شعار من این است که نمی‌توانید چیزی را که اندازه نگرفته‌اید مدیریت کنید و بدون آمار خوب، نمی‌فهمید مشکل واقعی کجاست.»

یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که محیط زیست ــ ‌اقیانوس‌ها، گورستان‌های زباله و زیست‌بوم‌های آبی و خاکی‌ــ مقادیر بهت‌آوری از آشغال‌های تقریباً نابودنشدنی را در خود دارد و احتمال دارد که این مقدار افزایش یابد و تا سال ۲۰۵۰، به ۱۲ میلیارد تن برسد که یا در گورستان‌های زباله مدفون‌اند یا در طبیعت رها شده‌اند.

طبق مطالعات قبلی، دانشمندان برآورد می‌کنند که سالانه بین ۵ تا ۱۳ تن پلاستیک وارد اقیانوس می‌شود. داده‌های جدید نشان می‌دهند آلودگی در رودخانه‌ها و چشمه‌ها و همچنین سطح زمین روزبه‌روز بیشتر می‌شود و اغلب، این آلودگی به‌شکل تکه‌های میکروسکوپی الیاف مصنوعی است که عمدتاً در پوشاک تولید می‌شوند.

اولین دلیلی که برای گسترش بسیار سریع پلاستیک می‌توان یافت کاربرد آن در صنعت بسته‌بندی است که در سال ۲۰۱۵ حدود ۴۲ درصد تولید پلاستیک غیرالیافی را به خود اختصاص می‌داد. ساخت‌وساز، دومین بخش پرمصرف پلاستیک است؛ این بخش سالانه ۱۹ درصد پلاستیک غیرالیافی را مصرف می‌کند.

محققان برآورد می‌کنند بسته‌بندی که عموماً به سال نرسیده کارایی‌اش را از دست می‌دهد، ۵۴ درصد پلاستیک غیرالیافی دورریز در سال ۲۰۱۵ را در بر می‌گرفت.

بیشتر پلاستیکی که تاکنون ساخته شده دیگر قابل استفاده نیست: از ۱۹۵۰، حدود ۳ر۶ میلیارد تن پلاستیک دور ریخته شده، حدود ۱۲ درصد آن خاکستر شده (که تنها راه انهدام همیشگی پلاستیک است)، ۹ درصد بازیافت شده (که فقط انهدام نهایی را به تأخیر می‌اندازد) و ۶۰ درصد ــ‌ حدود ۹ر۴ میلیارد تن‌ ــ مدفون در گورستان‌های زباله یا همچنان در طبیعت پراکنده‌اند.

در اروپا، ۳۰ درصد پلاستیک‌های غیرالیافی بازیافت می‌شود و، در ایالات متحده، ۹ درصد.

اروپا همچنین پلاستیک بیشتری ‌ــ ‌یعنی چیزی حدود ۴۰ درصد از زباله پلاستیک غیرالیافی‌اش را ــ می‌سوزاند، اما ایالات متحده فقط حدود ۱۶ درصد را خاکستر می‌کند.

چین نزدیک به ۲۵ درصد از زباله‌های پلاستیکی خود را بازیافت می‌کند و نسبتاً ۳۰ درصد آن را می‌سوزاند. محققان برآورد می‌کنند

که نرخ بازیافت، انهدام، و خاکسترسازی در سایر نقاط جهان نیز احتمالاً مشابه ایالات متحده است.

دکتر گیر گوشزد می‌کند که بازیافت، درمان قطعی‌ای برای آلودگی پلاستیکی جهانی نیست. وی می‌گوید تنها سود بازیافت، کاهش مقدار تولید پلاستیک جدید بود و «ما به‌درستی نمی‌دانیم بازیافت تا چه

حد توانسته تولید اولیه پلاستیک را کاهش دهد.»

ویژگی‌هایی که سبب شده‌اند پلاستیک در بازار جهانی تا این حد مهم باشد همان‌هایی هستند که آن را به آلاینده‌ای فراگیر تبدیل کرده‌اند: دوام و مقاومت در برابر تجزیه.

در نظر دکتر گیر، ما درباره عواقب درازمدت این میزان پلاستیک و انهدام آن اطلاعات کافی نداشتیم. «اکنون پلاستیک خیلی سریع انباشته می‌شود و دیگر تجزیه هم نخواهد شد، پس راهی جز تلنبار شدن ندارد.»

وی افزود: «فکر می‌کنم، اگر توجه کنیم، انواع عواقب ناخواسته آن را می‌بینیم. خوشحال خواهم شد اگر بفهمم تولید این زباله‌ها صرفاً مشکلی زیبایی‌شناختی بوده است.»

تاتیانا اشلوسبرگ

برگرفته از ضمیمه اطلاعات



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید