تاریخ آخرین ویرایش : یکشنبه،20-7-1399
تعداد بازدید :13

تشکیل ناوگان دریایی در خلیج فارس

تشکیل ناوگان دریایی در خلیج فارس

 

کشتی پرسپولیس

 

از دیرباز فقدان ناوگان دریایی مهم ترین چالش ایران در خلیج فارس بود. به رغم کوشش های نادرشاه در ساخت کشتی، تلاش برای سیادت دریایی همچنان تا عصر ناصرالدین شاه ادامه یافت. در این زمان مخالفت انگلیسی ها شاه را بر آن داشت تا کشتی های مورد نیاز را از آلمان تهیه کند. چنان که سابقه آشنایی مرتضی قلی خان هدایت با کشور مذکور باعث شد تا به همراه برادرش محمدقلی خان برای سفارش ساخت کشتی عازم شود. کمی بعد نیز مخبرالدوله برای برقراری روابط سیاسی ماموریت یافت. به رغم ادعای اعتمادالسلطنه که گویا به سبب روابط نامطلوب با خاندان هدایت این سفر را در جبران خسارت ناشی از اقدامات مرتضی قلی خان می داند، کشتی خریداری شده که پرسپولیس نامیده شد، به همراه کشتی کوچک تری که شوش نام گرفت در ربیع الاول ۱۳۰۲ه.ق/ ژانویه ۱۸۸۵ از بندر برمر راهی خلیج فارس شد و مبنایی برای تشکیل نیروی دریایی در عصر قاجار فراهم آورد.

البته هرچند اعتمادالسلطنه هزینه گزاف نگهداری پرسپولیس را عاملی برای به کار نگرفتن آن می داند، گزارش کرزن از استفاده حاکم بوشهر از این کشتی در مسافربری و برقراری امنیت، پرداخت هزینه های نگهداری کشتی و حتی تعمیر آن در یکی از بنادر بمبئی نشان از بی پایگی چنین ادعاهایی است. ضمن اینکه خرید این دو کشتی و استفاده از آنها در خلیج فارس و کارون (کشتی شوش در مسیر کارون رفت و آمد داشت)، نه تنها احساس نیاز در کشتیرانی را تشدید کرد، بلکه منجر به تاسیس وزارت بحری و اعزام عده ای به لندن برای کسب علوم مرتبط شد. همچنین در زمان مظفرالدین شاه نیز مرتضی قلی خان برای خرید کشتی جنگی از انگلستان ماموریت یافت که حاصل این سفر خرید ناوی با چند توپ موسوم به کشتی مظفری بود.

منبع: علی اکبر تشکری، علی اصغر چاهیان، «نگرشی بر نقش صنیع الدوله در نوسازی صنایع و استقرار نظام پارلمانی»، جستارهای تاریخی، ۱۳۹۰.

برگرفته از دنیای اقتصاد 



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید