تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،30-2-1398
تعداد بازدید :261

تقليل تضادهاي فرهنگي

امروزه گردشگري يكي از كليدي ترين مفاهيم در «دنياي اقتصاد» است و نقش بسيار مهمي را در تجارت جهاني ايفا مي كند. در اين ميان شاخه بوم گردي و طبيعت گردي طي سال هاي اخير مورد توجه بسياري از كارشناسان، برنامه ريزان و گردشگران داخلي و خارجي قرار گرفته است. اكوتوريسم يكي از پرطرفدارترين نوع گردشگري در جهان است كه قدمتي ديرينه دارد. در رمان هاي قرن 18 به كرات از گردش در طبيعت و مهمان شدن در خانه هاي روستايي سخن گفته شده است. اما نگرش به اكوتوريسم و زيرمجموعه هاي آن از بوم گردي گرفته تا گردشگري مزرعه و روستايي به صورت امروزي در قالب يك صنعت پديده اي مدرن است كه البته در صورت تامين زيرساخت ها بسيار درآمدزا بوده و مي تواند به شريان اقتصادي كشور تبديل شود.

ايران با توجه به تنوع فرهنگي و اقليمي بوم گردي از ظرفيت زيادي برخوردار است و البته آنچه در اين ميان اهميت دارد و بايد به آن توجه ويژه اي داشت، استفاده مطلوب و با كيفيت از ظرفيت هاي بوم گردي در ايران است؛ چراكه مي تواند اقتصاد خرد محلي را تقويت كند. ايران سرزمين تنوع است. كشوري كه با دارا بودن شرايط خاص جغرافيايي(وجود اقليم هاي متفاوت در تمام فصول سال)، طبيعت زيبا و بي همتا (از جهت جاذبه ها و زيبايي هاي طبيعي ايران جزو 5 كشور برتر دنيا است)، تاريخ و تمدني ديرينه (وجود آثار و جاذبه هاي تاريخي بي شمار ثبت شده بين المللي، ملي و...)،تنوع فرهنگي و وجود آيين و فرهنگ هاي بسيار زيبا(خصوصا در مناطق روستايي) بدون شك يكي از مهم ترين مقاصد اين نوع از گردشگري است.

با توجه به شرايط موجود كشور در زمينه كمبود زيرساخت ها و تجهيزات صنعت گردشگري به خصوص در مناطق كمتر توسعه يافته همانند روستاها كه هدف اصلي جريان بوم گردي است، ضرورت دارد هرچه سريع تر برنامه ريزي كارشناسانه و دقيقي انجام پذيرد. در اين ميان با توجه به اهميت بي بديل و اجتناب ناپذير صنعت گردشگري در اشتغال زايي، رونق و توسعه پايدار جامعه و گسترش روزافزون اين صنعت در دنيا خصوصا در كشور ايران نياز به فضاهايي براي اسكان در تمام نقاط كشور به خصوص مناطق روستايي و كوچك به شدت احساس مي شود. يكي از اين فضاها اقامتگاه هاي بوم گردي است. اقامتگاه هاي بوم گردي فضاهايي هستند كه معمولا در محيط هاي طبيعي و بومي با رعايت بالاترين سطح ممكن زيست محيطي و به شكلي سازگار با اقليم، معماري بومي، بافت تاريخي و فرهنگ سنتي محلي ايجاد شده و ضمن در نظر گرفتن موارد مهم ذكر شده زمينه حضور گردشگران را به نحو مطلوبي فراهم مي كنند. به طور كلي هدف از ساختن چنين مكان هايي علاوه بر محل اسكان گردشگران، حفظ و پاسداشت فرهنگ، تاريخ بومي و سنتي هر منطقه است.

از سوي ديگر با توجه به اهميت زياد جريان بوم گردي و نقش مهم اقامتگاه ها شايد بهتر باشد از زاويه ديگري نيز به اين موضوع نگاه كنيم. توسعه كمي صنعت گردشگري خصوصا بوم گردي به خودي خود نمي تواند يك مزيت به حساب آيد. در واقع گسترش كمي و فيزيكي اين رشته از گردشگري به تنهايي كافي نيست و حتي در صورت بي توجهي به فراهم آوردن ساير شرايط لازم و نداشتن يك برنامه ريزي كارشناسانه مي تواند تبديل به يك ضد تبليغ براي اين حوزه شود. هر چند گردشگر بوم گرد به دنبال يك اقامت لوكس و درجه يك نيست، اما بايد توجه داشت كه فراهم آوردن حداقل زيرساخت مانند سرويس دهي هاي تخصصي (ايجاد اقامتگاه هاي مناسب) و راهنمايي هاي خاص منطقه (آشنايي با تاريخ و فرهنگ بومي جامعه محلي) مي تواند اين سفر را براي گردشگران بوم گردي جذاب تر كند.

در بوم گردي استمرار منافع بلندمدت و پايدار مطرح است كه در اين رابطه افزايش مشاركت بيشتر افراد محلي(جامعه ميزبان)، حفظ يكپارچگي و انسجام اجتماعي و احترام به فرهنگ بومي، سازگاري برنامه هاي گردشگري پايدار با ديگر برنامه ريزي هاي محلي، منطقه اي و ملي از جمله اهداف اين نوع از گردشگري است. بنابراين بايد توجه داشت به گونه اي برنامه ريزي شود كه كمترين چالش و اصطكاك بين جامعه ميزبان و گردشگرهايي كه با فرهنگ متفاوت به آنجا مي آيند، رخ دهد كه اين مساله خود به شدت نيازمند آموزش هاي تخصصي براي هر دو گروه (گردشگران و جامعه محلي)است.

بنابراين با توجه به اهميت اين موضوع به نظر مي آيد در ساخت و ايجاد چنين فضاهايي بايد موارد زير به شدت مدنظر برنامه ريزان و مجريان قرار گيرد:

1- رعايت مسائل زيست محيطي و فيزيكي (بهداشت، امنيت فيزيكي، امنيت اجتماعي و...). اين مكان ها بايد به گونه اي طراحي و ايجاد شوند كه بتوانند پاسخگوي نيازهاي معمولي گردشگران (بين المللي، ملي و...) باشند.

2- لحاظ كردن جغرافيا، شرايط اقليمي هر منطقه در ساخت و طراحي فيزيكي فضاي موردنظر. در زمان ساخت اقامتگاه ها بايد شرايط جغرافيايي و اقليمي هر منطقه را در نظر بگيريم تا بتوانيم از نظر راحتي شرايط مطلوبي را براي گردشگران فراهم آوريم.

3- سازگاري با معماري بومي و بافت تاريخي هر منطقه. به دليل اينكه از اهداف اصلي و مهم جريان بوم گردي آشنايي گردشگران با تاريخ جامعه محلي است. بنابراين بايد سعي شود كه در طراحي اين فضاها نوع معماري سنتي و بافت آنجا به خوبي لحاظ شود و مورد اهميت قرار داشته باشد.

4- احترام به فرهنگ سنتي و تاريخ جامعه محلي

5- بايد محيط اقامتگاه به گونه اي باشد كه گردشگران در مدت زمان اقامت خود، به خوبي و با راحت ترين شيوه ممكن با فرهنگ و آداب و رسوم جامعه محلي آشنا شوند (استفاده از نشان ها، آثار فرهنگي و تاريخي جامعه محلي در محيط فيزيكي اقامتگاه).

6- ايجاد محيطي زيبا و امن براي استراحت و لذت بردن بيشتر گردشگران

7- دخيل كردن جامعه محلي در برطرف كردن نيازهاي مختلف گردشگران(فروش صنايع دستي، موادغذايي و...).

در پايان به نوعي مي توان تاكيد داشت كه اقامتگاه هاي بوم گردي صرفا يك مكان و فضاي جغرافيايي براي انجام امور اقامتي و پذيرايي گردشگران نيست، بلكه يك تابلوي هنري از معرفي فرهنگ غني جامعه محلي بايد باشد.

نويسنده: دكتر احمد قاسمي
 روزنامه دنياي اقتصاد،

 



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید