تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،29-7-1399
تعداد بازدید :13

تماشاخانه شاهین و فیلم فارسی

هنرمندان تماشاخانه شاهین به خاطر اینکه آدم‌های بی‌ادعایی بودند و در فضای جنوب شهر به دور از لاله‌زار و استانبول، شاه‌آباد و سعدی در حالت غریبانه‌ای شب‌ها در دو سالن تماشاخانه،‌ دل تماشاچیان را با نمایش‌های کمدی سیاه بازی شاد می‌کردند، هرگز در عالم سینمای وطنی ظهور آنچنانی پیدا نکردند !
در سال ۱۳۳۵ شمسی فیلمی به نام «دزدان معدن» با کارگردانی «حسین امیرفضلی» به اکران درآمد که بیشترین بازیگران آن هنرمندان تماشاخانه شاهین بودند، مثل مهدوی‌فر، مهدی مصری و زهتاب.
داستان فیلم جریان کشف معدن الماس بود که به خاطر مسائل مادی دو دوست قدیمی که کاشف معدن بودند به روی هم پنجه کشیدند که سرانجام منجر به قتل یکی از آنان شد!
برای تجدید خاطره اعضای تیم‌ عملیاتی این فیلم را معرفی می‌کنم که عبارت بودند از: تهیه‌کننده احمد افسانه، فیلمبردار سالار عشقی، کارگردان حسین امیرفضلی و استودیو هم صحرا فیلم بود.تماشاخانه شاهین تنها تئاتر تهران بود که سالن تابستانی نیز داشت و نمایش‌ها در فصل گرما در یک سالن تابستانی و در فصل سرما در یک سالن زمستانی به نمایش درمی‌آمد. سالن تماشاخانه بعد از انفجار تابستان۱۳۴۰ تبدیل به سینما شد و فقط خاطرات یگانه تئاتر جنوب شهر برای همیشه در بایگانی تاریخ جامعه هنر به آرامش ابدی رسید!
زنده‌یاد علی اکبر مهدوی‌فر هنرمند پیشکسوت تماشاخانه شاهین متولد ۱۳۰۶ شمسی از سال ۱۳۲۸ در نمایش های سیاه‌بازی تماشاخانه شاهین مشارکت داشت.
عمده فیلم‌هایی که مهدوی‌فر در آن بازی داشت عبارتند از:
سال ۱۳۴۷چهار درویش ـ ۱۳۵۰ کاکو ـ ۱۳۵۱ استوار و پاسبان، رضا هفت خط ومردان خلیج ـ ۱۳۵۲ باجناق، کاکا سیاه و نامحرم.
۱۳۵۳آقا رضای گُل، الکی‌خوش و زیر بازارچه‌ـ ۱۳۵۵ بُت، جایزه خوشبختی، ستیز، سینه‌چاک، میهمان ـ ۱۳۵۶ دو کله شق، صبح خاکستری ـ ۱۳۵۷ امشب اشکی می‌ریزد (نمایش در ۱۳۵۹) و… وفعالیت در تلویزیون از ۱۳۵۲ با دلیران تنگستان. مجموعه بعدی ۱۳۵۳ کیمیاگر. مرحوم مرتضی احمدی در شروع به کار هنری خود مدتی در تماشاخانه شاهین به کار مشغول شد.
از هنرمندان موسیقی که از جوانان متعلق به جنوب شهر بودند استاد حسن فروزان زنده‌یاد داوود مقامی را می‌توان نام برد که با تماشاخانه همکاری داشتند .
در شناسنامه هنری هنرمندان تماشاخانه شاهین سال‌ها تجربه هنرمندانه نقش داشت. کاش در بین نویسندگان هنری کسی پیدا شود که با نام «تماشاخانه شاهین» کتابی بنویسد و سرگذشت هنرمندان بی‌ادعای این تئاتر غریب را به رشته تحریر درآورد، همانطور که سرگذشت سعدی افشار در کتاب «عالیجناب سیاه» جمع‌آوری شد.
شایسته است پیشکسوتان تماشاخانه شاهین که در حال حاضر در قید حیات هستند شناسنامه هنری خود را به طور شفاهی در اختیار نویسنده‌ای که اعلام آمادگی نماید، بگذارند و تصاویر تاریخی نمایش‌های اجرا شده را با توضیح کافی از صندوق بایگانی خارج نمایند و نویسنده‌ای هنرمنددوست برای احیاء نام هنرمندان از یادرفته این تئاتر مظلوم اقدام کرده و عکس‌های در اختیار را در آلبومی حق‌شناسانه به رؤیت مردم علاقمند برساند!
مرحوم «مهدی مصری» نابغه سیاه‌بازی که در یکی از محلات مجاور بازار تهران متولد شد بعد از ۸۵ سال غریبانه در خانه‌ای قدیمی در کوچه آبشار خیابان ری بدرود حیات گفت.
در حال حاضر که در مورد فرهنگ سینمای ایران کتاب‌های متعدد نوشته شده است جا دارد نویسنده‌ای قد علم کند و در مورد هنرمندانی که کمتر شناخته شدند مثل مهدی مصری، علی اکبر مهدوی‌فر، رضا عرب‌زاده، ببراز سلطانی و ذبیح‌الله ماهری مطلبی گردآوری کند.
مهدی مصری در آخرین بازی خداحافظی گفت: ۷۰ سال مردم را خنداندم اما هرگز کسی پیدا نشد لحظه‌ای مرا بخنداند!
قبل از انقلاب بین چهارراه سیروس تا چهارراه سرچشمه مغازه‌هایی دایر بود به نام بنگاه شادمانی یا بنگاه تئاترال و موزیکال و افرادی که نیاز به ارکستر و بازیگر داشتند برای مراسم عقد و عروسی به این مغازه مراجعه می‌کردند که بعد از انقلاب این شغل تعطیل شد زیرا با شروع به کار مجدد و گسترش سالن‌های پذیرایی که خود هم ارکستر و هم بازیگر داشتند، دیگر نیازی به این بنگاه‌ها نبود.
شایسته است اهل قلم در دنیای گسترده این هنرمندان و این مشاغل فراموش‌شده وارد شده و حق کلام را ادا کنند. وزارت ارشاد می‌تواند توسط کارشناسان علاقمند خود وارد میدان شود و نگذارد این رواق تاریک‌شده هنری به قبرستان تبدیل شود و طی دعوت از کسانی که در گذشته عهده‌دار بنگاه‌های شادمانی بودند از آنان بخواهد عکس‌ها و خاطرات خود را در اختیار وزارت ارشاد بگذارند.بعد از عملیاتی‌شدن این اقدام طی یک نشست عمومی با نام «تماشاخانه‌ای تماشایی» از هنرمندان پیشکسوت سیاه‌بازی البته آن دسته که در قید حیات هستند با حضور خودشان و فوت‌شدگان نیز با مشارکت بازماندگان تجلیل به عمل آورند. بدون شک این اقدام قابل اجراست فقط دستور مقام محترم وزارت کارساز آن است.
روح الله مهرپارسا

برگرفه از روزنامه اطلاعات 



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید