تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :959

زلزله،کابوس هولناک بافت هاي فرسوده

حال تصور کنيداگر بزرگي اين زلزله تنها دو درجه بيشتر بود حالا بايد حسرت مي خورديم که چرا زودتر به فکر نوسازي بافت‌هاي فرسوده و مقاوم‌سازي و سبک سازي ساختمان‌ها نوساز نيفتاده‌ايم. 
18
در واقع بافت‌هاي فرسوده که در مراکز و درون شهرها واقع شده‌اند، مرکز تجمع نيروي انساني کشور هستند و به نظر مي‌رسد مهمترين مساله‌اي که در حيطه وظايف همه دولت‌ها مي‌گنجد و بايد مورد توجه قرار گيرد حفظ سرمايه‌ انساني کشور است. 

درست است که بايد خوشحال بود از اينکه ا زلزله تلفات جاني نداشت اما شايد اين زلزله آخرين هشدار براي وضعيت نابسامان ساختمان‌هاي پايتخت اعم از نوساز و قديمي در برابر زلزله باشد ،چه بايد کرد.

چرا که علاوه بر بافت‌هاي فرسوده که به‌طور حتم در زمان بروز زلزله خسارات مال و جاني بسياري را به دنبال دارند، ساختار ساختمان‌هايي با طراحي نامناسب و بنايي غيرمقاوم که بخش عمده ساختمان‌هاي تازه‌ساز شهرها را به خود اختصاص داده‌اند نيز وضعيت مناسبي در زمان بروز زلزله نخواهند داشت و قطعا جان بسياري از مردم را در ميان آوارها خواهند گرفت. 

ساختمان ها مقاوم هستند؟

در همين رابطه عليرضا قهاري ،مدير مرکز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري ايران ، در اين زمينه گفت: بافت‌هاي فرسوده شامل ساختمان‌هايي نيستند که صدها سال پيش ساخته شده‌اند بلکه برخي از ساختمان‌هايي که اکنون ساخته مي‌شوند نيز به دليل عدم رعايت استانداردها در رده بافت فرسوده قرار مي‌گيرند. 

وي با اشاره به اينکه شهردار تهران 90 درصد ساختمان‌ها را نامقاوم مي‌داند، تصريح کرد: حداقل کاري که مي‌توان انجام داد اين است که از همين حالا از ساخت و سازهاي غير استاندارد و نامقاوم جلوگيري کنيم اما متاسفانه به دليل نظارت ضعيف، استفاده از مصالح غيراستاندارد و فقدان بيمه ساختمان و نداشتن شناسنامه کاري انجام نمي‌دهيم. 

قهاري ادامه داد: مردم منتظرند تا متوليان امر ساخت و ساز، مديريت شهري و وزارت مسکن و شهرسازي به‌طور جدي وارد عرصه مقاوم‌سازي ساخت و سازها شوند. 

مدير مرکز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري ايران افزود: خوشبختانه زلزله اتفاق افتاده طي روزهاي گذشته در بخش‌هايي از تهران از قدرت تخريبي کمي برخوردار بوده است اما اين زلزله بايد هشداري براي مسوولان باشد. 

وي با اشاره به اينکه بنا بود پس از زلزله بم در جهت نظارت بر شيوه ساخت و سازها اقدامات عملي در کليه مناطق کشور انجام دهيم، خاطرنشان کرد: کليه تصميمات در تهران اتخاذ مي‌شود و از آنجاکه زلزله خسارت‌باري در تهران رخ نداده است، مي‌پنداريم که اين حادثه از ما دور است. 

قهاري گفت: به‌نظر مي‌رسد مراکز دانشگاهي و سازمان‌هايي که متولي استاندارد و کنترل کردن مصالح هستند اقدام جدي در اين حوزه ندارند. 

مدير مرکز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري اظهار کرد: روزي به نام استاندارد داريم اما استاندارد ما استاندارد نيست به‌گونه‌اي که درباره يک موضوع چندين تعريف و معيار موجود است بنابراين استاندارد کردن بايد مدنظر قرار بگيرد. 

وي با اشاره به اينکه داراي کمترين تعداد متخصصان در حوزه ساخت و ساز در شهرها هستيم، ادامه داد: وزارت مسکن و شهرسازي که نقش نظارتي دارد بايد به طرف نهادينه کردن بخش ساخت و ساز از نظر کيفي حرکت کند. 

قهاري اضافه کرد: دستگاه‌هاي تصميم گيرنده بايد توجه کنند که مسکن مهر که مهمترين برنامه براي تامين مسکن است با نظارت و کيفيت کافي ساخته شود. 

مدير مرکز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري ضمن بيان اينکه به‌نظر مي‌رسد وزارت مسکن و شهرسازي و شهرداري‌ها اقدامات جدي در راستاي حل مشکلات بافت‌هاي فرسوده انجام نداده‌اند، گفت: بافت‌هاي فرسوده بيشتر داراي مشکلات مالکيتي هستند از اين رو مي‌توان با اتخاذ سياست‌ها تشويقي در اين بافت‌ها ساکنان و سرمايه‌گذاران را تشويق به سرمايه‌گذاري در اين بافت‌ها کرد. 

قهاري با اشاره به اينکه دولت کارفرماي مناسبي براي احياي بافت‌هاي فرسوده نيست، افزود: تخريب کامل يا صاف کردن بافت‌هاي فرسوده که باعث از بين رفتن هويت منطقه مي‌شود نامناسب‌ترين اقدامي است که در مورد بافت هاي فرسوده انجام شده است. 

وي بافت‌هاي فرسوده موجود در کلان‌شهرها را فرصت دانست و تصريح کرد: به جاي برنامه‌ريزي درست براي بافت‌هاي فرسوده با اين مناطق مانند تهديد برخورد مي‌کنيم در صورتي که مي‌توانيم از اين مناطق براي تامين زمين‌هايي که يک شهر براي جهاني شدن نياز دارد، استفاده کنيم. 

قهاري با بيان اينکه منابع مالي براي نوسازي بافت‌هاي فرسوده محدود است، خاطرنشان کرد: در راستاي نوسازي اين بافت‌ها مي‌توان از سرمايه‌گذار خارجي استفاده کرد. 

مهندس محسن تهراني‌زاده، کارشناس زلزله همچنين ـ به ايسنا: پيشگيري از زلزله، مديريت بحران و بازسازي مناطق تخريب شده از مسائلي است که در مورد زلزله مطرح مي‌شود. 

وي افزود: آيين‌نامه‌هاي موجود از جمله مواردي است که در حوزه پيشگيري مطرح مي‌شود و داراي اهميت بسيار است تا ساختمان‌هايي که ساخته مي‌شوند پس از 10 يا 15 سال نياز به مقاوم‌سازي نداشته باشند. 

تهراني‌زاده ادامه داد: ساختمان‌هاي مهم اعم از اداري يا مسکوني و شريان‌هاي مهم نيز بايد با توجه به وضعيت موجود بررسي و ارزيابي شده و مورد آسيب شناسي قرار بگيرند و سپس مقاوم‌سازي شوند. 

به گفته تهراني‌زاده بافت‌هاي فرسوده که در حوزه پيشگيري از زلزله مطرح و در مقابل زلزله بسيار آسيب‌پذير هستند بايد مورد توجه ويژه قرار گيرند. 

اين کارشناس گفت: با توجه به پهنه‌بندي وضعيت زلزله کشور بايد مشخص شود که بافت‌هاي فرسوده در چه شرايطي قرار دارند و ا گر در مناطقي واقع شدند که شدت لرزه خيزي زياد است کاربري آنها تغيير و به مکان‌هايي تبديل شوند که در زمان بروز زلزله باعث ايجاد مشکل نشوند. 

وي با بيان اينکه نوسازي و بهسازي بافت‌هاي فرسوده يا تخريب آنها بايد براساس برنامه مشخص آغاز شود، اظهار کرد: ديدگاه نسبت به اين مناطق به گونه‌اي است که احياي آنها درآمدهايي ايجاد مي‌کند که صرف به‌سازي شود. 

تهراني‌زده گفت: مسوولان دست‌اندرکار بايد پاسخگو باشند که چه اقداماتي در راستاي بهبود وضعيت بافت‌هاي فرسوده انجام شده است. 

پيش از اين نيز محمد آييني ، معاون برنامه‌ريزي و توسعه شرکت مادر تخصصي عمران و بهسازي شهري ، هم با بيان اينکه و حدود 60 هزار هکتار بافت فرسوده شناسايي شده است، گفته بود: دولت وظيفه دارد سازوکاري را فراهم کند که امنيت شهروندان به خطر نيفتد بنابراين از منظر انساني ضرورت دارد که دولت به برنامه بهسازي و نوسازي بافت‌هاي فرسوده توجه کند. 

وي همچنين گفته بود: در شهر تهران تراکم نيروي انساني در بافت‌هاي فرسوده 350 تا 400 نفر است درحالي که متوسط اين شاخص در تهران حدود 110 نفر است و اين يعني در محدوده بافت‌هاي فرسوده شهري با تراکم جمعيت بالاتري روبرو هستيم و عدم مقاوم‌سازي و نوسازي بافت‌ها باعث مي‌شود جمع کثيري از شهروندان در معرض خطر جاني و ناامني رواني باشند. 


در پايان بايد اين سوال را پرسيد که تا امروز براي بافت هاي فرسوده که قسمت عمده اي از جمعيت تهران را در خود جاي داده است چه کار کرده اند.

 

منبع: سایت میراث آریا-مهر 1388   

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

 

موضوعات مرتبط : بافت فرسوده   زلزله    
عضو مرتبط : سید علیرضا قهاری  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید