تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :727

قهاری: ﻣﻌﻤﺎری ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﺧﺺ اﯾﻦ دوره از ﺣﮑﻮﻣﺖ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ / طﺮاﺣﯽ ﻣﺴﺎﺟﺪ را ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺑﻘﻪ ﺑﮕﺬارﯾﻢ

 سرویس معماری هنرآنلاین: در هر شهر و محله و روستایی که بروید، مسجد، پای ثابت معماری شهری است. این نشان می‌دهد طی سال‌های اخیر، در حوزه کمیت خوب عمل شده است اما کیفیت، نکته مغفول در غالب این بناها است. این که پایین بودن کیفیت معماری مساجد از کجا آب می‌خورد و برای حل آن باید از کجا استمداد طلبید، موضوعی بود که با علیرضا قهاری، رئیس انجمن مفاخر معماری ایران مطرح کردیم و حاصل آن گفتگویی است که می‌خوانید.

وظیفه تهیه بودجه و ساخت مساجد به عهده چه کسی است؟ در حال حاضر شاهد هستیم شهرداری هم به این کار ورود کرده، این کار را درست می‌دانید؟

شهرداری از چند سال پیش تصمیم گرفت که در نقاط مختلف و انگشت شمار شهر، چند مسجد بسازد اما در حالت کلی کار ساخت مساجد بر عهده بخش غیردولتی است و از بودجه خاصی هم استفاده نمی‌شود. یک هیئت امنا دارد که هزینه‌ها را جمع و تامین می‌کند. اگر مسجد جزئی از پروژه‌ای عمرانی باشد، بخش دولتی هم در آن دخالت می‌کند. مثلا دولت می‌خواهد یک سایت اداری یا خدماتی بسازد و یک مسجد هم برایش پیش بینی می‌کند.

آیا نهادی وجود دارد که روی معماری مساجد نظارت داشته باشد؟ مثلا شهرداری؟

در کشور نهادهای مختلف می‌توانند روی بخش معماری نظارت داشته باشند. نهاد امور مساجد داریم که بخشی از وظایفش همین است. اما معمولا برای گرفتن مجوز به شهرداری مراجعه می‌کنند. مساجد معمولا با هزینه مردمی ساخته می‌شوند و این روی معماری بنا، موثر است. اینکه آیا طراحی و معماری‌اش درست هست یا نه، مثل ساخت مسکن است. چون بخش عمده ساخت مساجد را بخش خصوصی برعهده گرفته، طبیعتا سلیقه خودش را اعمال می‌کند. البته یک بخش ضوابط هم دارد، که باید رعایت شود اما بیشتر سلایق سرمایه‌گذار منظور می‌شود. معمولا هم برای طراحی پول چندانی پرداخت نمی‌شود. مساجدی که توسط دستگاه‌های عمومی ساخته می‌شوند، حتما به بخش معماری توجه و برای آن هزینه می‌کنند ولی در بخش خصوصی معمولا از طراح رایگان استفاده می‌کنند و معلوم است که نباید از طرح رایگان انتظار چندانی داشت و منتظر بنای شاخص معماری بود. در سایت‌های اداری در دهه‌های اخیر، سفارش ساخت مسجد هم داده می شود. البته پیش از انقلاب هم این مسئله وجود داشت. مثل مسجد حضرت ابراهیم در نمایشگاه بین‌المللی که جزء بناهای شاخص به لحاظ معماری است. مساجد دیگری هم هست که می‌شود از آن‌ها مثال زد. اینکه آیا از طراحان معاصر به طریق خوب استفاده می‌شود یا نه، همان طور که گفتم وضعیت مثل باقی بناهایی است که در این شهر ساخته می‌شود.

 Memarie - Masajed -2

 شما چه پیشنهادی برای بهتر شدن وضع معماری مساجد دارید؟

شاید بهترین راه این باشد که طراحی مساجد را به مسابقه بگذاریم حتی برای طراحی باقی ساختمان ها هم می شود این کار را کرد. به نظرم با این کار نتیجه بهتری درباره معماری معاصر گرفته می‌شود. این طرح مورد وثوق همه هم هست که می‌تواند کمک کننده باشد.

این که دولت در زمینه ساخت مساجد ورود کند، کار درستی هست؟ چه کمکی از دست بخش دولتی برمی آید؟

نمی دانم تا چه میزان می‌شود از بودجه عمومی برای ساخت مساجد استفاده کرد؛ اما بعضی مساجد بزرگ قطعا نیاز به حمایت دارند. شاید اگر موانع شرعی آن حل شود، بد نباشد که مساجد با هزینه‌های دولتی با طراحی خوب ساخته شوند. چون مساجد می‌توانند شاخص معماری این دوره حکومت اسلامی باشند که یادگارهای خوب معماری ندارد. برای ساخت مساجد شاخص با معماری برجسته هم تشویق لازم است، هم حمایت. به این طریق ما هم می‌توانیم مثل دوره صفویه که شاید باشکوه‌ترین دوره رونق معماری بعد از اسلام بوده است، در این دوره نیز شاهد ساخت بناهایی شاخص با معماری اسلامی به خصوص ساخت مساجد باشیم. بخش خصوصی سلیقه محور است و بودجه‌ای هم که می‌تواند به این امر اختصاص دهد، محدود است. حتی مکان‌یابی هم به طرز خوبی انجام نمی‌گیرد. معمولا در این طور مواقع زمین متعلق به کسی است که ممکن است جای مناسبی هم نباشد. شهرداری‌ها بهترین مکان‌های شهر را در اختیار دارند و می‌توانند به مسئله مکان‌یابی کمک کنند و جایی را که از نظر دسترسی بهتر است، برای ساخت مساجد در نظر بگیرند. اگر شهرداری‌ها در دو قسمت حمایت مالی و مکان‌یابی برای ساخت مساجد ورود کنند و به بخش خصوصی کمک کنند، در شهرها شاهد معماری برجسته و شاخص خواهیم بود.

 

به نقل از هنرآنلاین (خبرگزاری هنر ایران)

موضوعات مرتبط : معماری مساجد    
عضو مرتبط : سید علیرضا قهاری  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید