تاریخ آخرین ویرایش : چهار شنبه،22-11-1399
تعداد بازدید :101

عواطف موضوعی برای موزه ها

موزه ها همواره با محوریت انسان و مسائل پیرامونی آن تاسیس و به فعالیت پرداخته اند، از تاریخ و باستان شناسی تا هنر معاصر، ذیل شناخت و معرفی دست ساخته های بشری و نمایش تاریخ تکامل موضوعات گوناگون انسانی می گنجد. موزه ها در دوران معاصر مواضعی فراتر از گنجینه های تاریخی و حفاظت و نگهداری به خود گرفته اند و در مواجهه با چالش رسالت های اجتماعی و انسانی تلاش داشته اندمعنی و کارکرد تازه ای به این نهاد فرهنگی ببخشند. بسیاری از وظایف پیشین موزه ها اعم از پژوهش، معرفی، حفاظت و نگهداری، امروزه بدیهی به نظر می رسد. آنچه در نگرش و برنامه ریزی موزه ها تمایز ایجاد می کند، توان پاسخگویی و ارتباط تنگاتنگ با انسان معاصر است؛ بدان معنی که در نظر داشتن مسائل روزمره که سهم بسزایی در روند رشد جوامع دارد، می تواند موضوع و محل پژوهش و نمایش موزه ها قرار گیرد؛ از این رو ورود علوم دیگر از جمله جامعه شناسی، روانشناسی و... به عرصه موزه داری در پیشبرد اهداف فوق ضروری به نظر می رسد. عواطف انسانی از جمله این موارد است که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. در اهمیت این موضوع می توان به همین نکته بسنده کرد که عواطف انسانی شاکله رفتارهای فردی و تعاملات اجتماعی را می سازند و بسیاری از آسیب و ناهنجاری های فردی و اجتماعی برخاسته از لطمات و نقصان های عاطفی افراد است. شناخت و بررسی عواطف انسانی از اساسی ترین موضوعات روانشناسی است که تئوری های گوناگونی در تشریح و درمان انواع ناهنجاری های آن شکل گرفته است. غالبا عواطف و احساسات انسان را در دو دسته کلی: خوشایند و ناخوشایند تقسیم می کنند که هر یک بیش از سی احساس مختلف را شامل می شود. طبیعتا مسیر درمانگری به سمت تقویت و غلبه احساسات خوشایند بر ناخوشایند پیش خواهد رفت، اگر چه حذف کلی آنها غیر ممکن بوده و وجود دوگانه های احساسی بخشی از ذات و طبیعت انسانی را تشکیل می دهند. بر این مبنا در سال های اخیر موزه هایی به طور اخص با محوریت عواطف تاسیس یا به طراحی رویدادهایی حول آن پرداخته اند. عشق یکی از غلیظ ترین و اصلی ترین احساسات انسان است، موزه هایی با همین عنوان در سئول پایتخت کره جنوبی و لس آنجلس وجود دارد. موزه عشق سئول به شیوه ای مشارکت مخاطب حین بازدید اداره می شود که ویژه بزرگسالان است. اگر چه موزه این عنوان را به دوش می کشد اما بیش از آنچه به مفهوم و احساس آن پرداخته باشد مظاهر و مصادیق بصری عشق را با انواع تکنولوژی های تصویری و سه بعدی در معرض نمایش قرار داده است که بیشتر جنبه تفنن برای بازدیدکننده ایجاد می کند. موزه عواطف آتن، ویژه کودکان و نوجوانان با طراحی بسیار جذاب به معرفی انواع احساسات انسانی می پردازد. این موزه نیز همچنین در ارتباطی دوسویه با مخاطب، با ایجاد فرصت های کارگاهی تلاش دارد تا به گونه ای آموزشی مخاطبان خود را نسبت به عوالم روانی و احساسات خود آگاه سازد. از دیگر مصادق قابل تامل موزه هایی که به عواطف انسانی پرداخته اند می توان به موزه «روابط شکست خورده» زاگرب اشاره داشت. این موزه شکست های عشقی و عاطفی را موضوع خود قرار داده است و تمامی اشیا در معرض نمایش و صورت پردازی موزه بازگو کننده روایت هایی از شکست های عاطفی است.  در موزه عواطف سن پترزبورگ، ادعا دارند که این پروژه با ایجاد احساسات شدید مثبت و منفی «سواد عاطفی» بازدیدکنندگان را ارتقا خواهد داد. به بازدیدکنندگان این فرصت را می دهند تا در چمنزارهای مجازی استراحت کنند، در یک تابوت دراز بکشند یا هزاران بازتاب از خود را در یک اتاق ببینند. موزه تفریح (زاگرب) با تاکید بر اینکه احساسات از زبانی جهانی برخوردار هستند، در راستای شناخت و برانگیختن احساسات مثبت تلاش می کنند. موزه خشم تحت مدیریت شرکت Adobe نیز به خشم گروه های مختلف اجتماعی ناشی از تهدیدهای فرهنگی می پردازد، طبق ایده این موزه خشم زدودنی یا آسیب رسان نیست، بر این اساس به مخاطب فرصت شناخت خشم و ابراز آن را می دهد. موارد فوق نشان می دهد که این قبیل موزه ها با ایجاد تجربه های حسی، فرصتی برای التذاذ توامان با آموزش و تاثیرگذاری ایجاد می کنند که می تواند در بسیاری از مسائل کاربردی و روزمره اثربخش باشد.

سارا کریمان 
روزنامه اعتماد


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید