تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،26-6-1398
تعداد بازدید :85

قابلیت‌های پیاده مداری در زندگی شهری

 

پیادهِ پیاده‎ها کسی است که از هیچگونه وسیله‎ای برای پیمودن راه استفاده نمی‌کند که در جهان ما شدنی نیست. اما این روزها در جهان ماشینیزم‎زده ما از برگزاریِ هرگونه پیاده‎روی شهری، چه در چارچوب مسابقه یا ورزش‌های همگانی یا خانوادگی یا فردی استقبال می‌شود.‏

 

در گذشته مقیاس‌های انسانی مبنای بسیاری از تناسبات شهری به حساب می‌آمد، به‌گونه‌ای که دسترسی به بسیاری از خدمات از طریق پیاده‌روی میسر بوده است. پس از وقوع انقلاب صنعتی اروپا و به تبع آن گسترش استفاده از خودروها، افزایش سرعت رفت و آمدها و دگرگونی چهره شهر‌ها پدیدار شد و در نتیجه جنبه‌های زندگی اجتماعی در مسیرهای جابه‌جایی شهروندان در گذر زمان رنگ باخت. به مرور زمان خیابان‌ها که زمانی مسیر رفت و آمد پیاده شهروندان بود، جایگاه خود را به‌عنوان یک مقصد انسانی از دست داد و صرفاً به یک مسیر آمد و شد با محوریت خودروها بدل شد. این تغییرات و تنزل کارکردی خیابان‌ها، علاوه بر پیامدهای زیانبار در حوزه‌های اجتماعی و انسانی، باعث رشد روز افزون مصرف انرژی‌های تجدید‌ناپذیر و بروز مخاطرات زیست‌محیطی مختلف شده است. این گونه بود که طراحان شهری در سال‌های پایانی دهه ۸۰ میلادی، حرکتی تحت عنوان جنبش «نوشهرگرایی» را پایه‌ریزی کردند که یکی از مهم‌ترین مولفه‌های اساسی این جنبش، توجه به ایجاد بافت‌های شهری با قابلیت پیاده‌روی شهروندان بود، به گونه‌ای که بخش عمده‌ای از نیازهای شهروندان با پیمودن راه به‌ صورت پیاده تأمین شود. از این رهگذر بود که میزان پیاده‌روی شهروندان به‌عنوان شاخص «کیفیت زندگی» در یک منطقه مشخص مطرح شد، آن‌گونه که به گفته سر کولین بوچانان ـ شهرساز برجسته بریتانیایی، شرایطی که یک شخص در کمال آزادی بتواند در محیط‌های شهری راه برود و اطراف را نظاره کند، مهم‌ترین نشانه کیفیت آن محیط‌‌ها به حساب می‌آید. به عبارت دیگر «بوچانان» میزان آسایشی را که یک شهروند در حال پیاده‌روی از محیط اطراف احساس می‌کند، به‌عنوان مهم‌ترین شاخص کیفیت محیط می‌داند.‏‎

‎امروز در بسیاری از شهرهای جهان برنامه‌ریزی برای افزایش قابلیت پیاده‌مداری و توجه به سهم جابه‌جایی عابران پیاده در نظام حمل و نقل، اهمیت بسزایی دارد و نقش این مهم در حوزه‌های گوناگون فردی و اجتماعی برای رسیدن به شهر آرمانی، بررسی شده است.‏

یکی دیگر از نتایج مثبت توجه به پیاده مداری، ارتقای سطح فرهنگ شهرنشینی شهروندان است؛ چرا که افزایش فعالیت‌های همگانی در شهر می‌تواند احساس مسئولیت‌های اجتماعی و رفتارهای منجر به رعایت حقوق دیگران را در یک فرآیند ادامه‌دار در شهروندان نهادینه کند؛ در چنین فضایی برابری شهروندان بیشتر می‌شود و عدالت اجتماعی بهتر بروز می‌کند.‏‎

‎دکتر ابراهیم جعفری ـ مدرس علوم ارتباطات دانشگاه

برگرفته از روزنامه اطلاعات



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید