تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :861

موزه ها و جهان در حال تغییر

گروه اسناد و اطلاع رسانی- روز جهانی موزه و میراث فرهنگی فرصت مغتنمی است تا در جهان درحال تغییر، گذری كوتاه بر یادگارهای به جامانده از گذشتگان داشته باشیم و با نگاهی قدرشناسانه به آثار باستانی؛ یاد و خاطره شكوه و جلال تاریخ پربار كشور را در ذهن تداعی و خودباوری و اتحاد ملی را در سایه سابقه ای مشترك تقویت كنیم.

كمیته بین‌المللی موزه‌ها با نام ایكوم، در سال 1977 میلادی در قطعنامه ای در دوازدهمین مجمع عمومی خود در مسكو، هجدهم مه را روز جهانی موزه و میراث فرهنگی نام‌گذاری كرد.
ایكوم؛ موزه را مكان گردآوری، نگهداری، مطالعه ، بررسی كردن و به نمایش گذاشتن نعمت های فرهنگی یا طبیعی به منظور آموزش، پژوهش و ارزش دادن به این مجموعه ها و لذت بردن از آنها دانسته است.
موزه مكانی است كه به بهترین صورت، پدیده های طبیعی و آثار بشری در آن نمایش داده می شود و در واقع موزه ها حافظ، شناسنامه بشر و گنجینه گرانبهای تاریخ هستند و به تقویت حافظه جمعی كمك می كنند.

موزه ها تجلی گاه آثار باستانی، مردم شناسی، طبیعی كشورها و مكانی برای آشنایی با فرهنگ و تمدن اقوام و ملت ها محسوب می شوند كه به پنج گروه هنری، تاریخی، تخصصی، علمی، فنی و صنعتی تقسیم می شوند.
این اماكن با هدف نگهداری آثار گذشتگان و انتقال آنها به آیندگان، شناخت اقوام و ملل در فرهنگ و تمدن جهانی، جلوگیری از انهدام فرهنگ بومی، ایجاد سدی در برابر فرهنگ های سرگردان و نامانوس شكل گرفتند و در این راه اقدام به جمع آوری، حفظ و نگهداری از گنجینه های ارزشمند تاریخی می كنند.

میراث فرهنگی هر كشور نماد تاریخ، تمدن و فرهنگ آن جامعه محسوب می شود، كه پل ارتباطی نسل آینده با نسل گذشته و پیشینیان آنان است كه از مهمترین اركان تحكیم هویت و خودباوری ملی قلمداد می شود.
نخستین موزه ها در جهان، مجموعه های شخصی بودند كه با هدف نمایش عمومی شكل نگرفته بلكه بیشتر آنها به دلیل علایق شخصی جمع آوری شده بودند. یكی از نخستین موزه ها، موزه اِشمولین در آكسفورد انگلستان است كه در سال 1683میلادی تاسیس شد.

در ایران نیز مانند بسیاری از پدیده های جدید جهان، موزه و آداب موزه داری در قرن 19 میلادی وارد فرهنگ این مرزو بوم شد و پیش از آن به علت بی توجهی و بی مبالاتی صاحبان قدرت به ویژه پادشاهان قاجار، از گنجینه های غنی تاریخی ایران به خوبی پاسداری نشد و میراث فرهنگی كشور توسط بیگانگان به تاراج رفت، تا آن كه در سال 1286 هجری خورشیدی و اواخر دوره قاجاریه، پس از تشكیل وزارت فرهنگ و معارف، اوقاف و صنایع مستظرفه، برای نخستین بار حفاظت از آثار فرهنگی مورد توجه قرار گرفت و مسوولیت پاسداری از آنها به این وزارتخانه واگذار شد، كه این نهاد نیز در راستای حفظ میراث فرهنگی و آثار باستانی كشور اقدام به تاسیس موزه ملی ایران و اداره عتیقات كرد. در سال 1343 هجری خورشیدی با اختصاص یك معاونت ویژه در این وزارتخانه، رسیدگی به امور میراث فرهنگی؛ پیگیری مسایل مربوط به این بخش اختصاصی تر شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی؛ وزارت فرهنگ منحل و وزارت فرهنگ و آموزش عالی جایگزین آن و تمامی وظایفش به این وزارت خانه واگذار شد. بر اساس تصویب هیات دولت در سال 1360هجری خورشیدی، برخی از واحدهای فرهنگی كه عهده دار معرفی میراث فرهنگی بودند، از وزارت فرهنگ و آموزش عالی جدا و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار شدند.

دولت به منظور جلوگیری از موازی كاری و ادغام دستگاه ها با وظایف مشابه در سال 1364هجری خورشیدی؛ دستگاه های اجرایی و پژوهشی متولی امور میراث فرهنگی را از وزارتخانه های مربوطه جدا كرد و در سازمان میراث فرهنگی كشور وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی ادغام كرد، سرانجام در سال 1373 هجری خورشیدی سازمان میراث فرهنگی به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ملحق شد.

در جلسه علنی 23 دی ماه 1382 مجلس شورای اسلامی سازمان های میراث فرهنگی ایرانگردی و جهانگردی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتزع و بعد از ادغام آن ها سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با كلیه اختیارات زیر نظر ریاست جمهوری تشكیل شد و این سازمان با هدف معرفی فرهنگ و تمدن غنی و ظرفیت های فرهنگی و تاریخی كشور، ارتقاء جایگاه تمدن ایران در جهان، دستیابی به جایگاه واقعی كشور به عنوان یكی از قطب های گردشگری جهان، فعالیت خویش را شروع كرد.

وجود آثار غنی و با شكوه باستانی در ایران نشان دهنده فرهنگ پربار این سرزمین كهن است كه این یادگارهای پرگوهر توانستند این مرزوبوم را در ردیف تمدن های بزرگ جهان قرار دهند، آثاری كه هركدام نمادی از عشق، ایثار، عظمت و شكوه پیشینیان ماست و امید است تا با توجه بیش از پیش به آنها پاسدارانی خوب برای میراث های جاودان گذشتگانمان باشیم.

شعار روز جهانی موزه‌ها در سال جاری' موزه‌ها در جهان در حال تغییر؛ چالش‌های جدید، الهامات جدید' تعیین شده و در این روز باید با تاملی بیشتر به این بیندیشیم كه در جهانِ در حال تغییر امروز چگونه موزه ها را همراه و همگام، تغییرات كنیم كه آماده چالش و الهام دهنده باشند، تا بتوانند با تغییرات همراه شوند و بدینوسیله پیوند و تعامل خود را با جامعه، پابرجا و مستحكم نمایند .

به نقل از ایرنا - 30 اردیبهشت 91



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید