تاریخ آخرین ویرایش : شنبه،18-10-1395
تعداد بازدید :33

نکوداشت نیم قرن تلاش علمی و فرهنگی دکتر ناصر تکمیل همایون

 

آیین نکوداشت نیم قرن فعالیت علمی و فرهنگی دکتر ناصر تکمیل‌همایون با سخنرانی با سخنرانی دکتر رضا داوری‌اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم، سیدمحمد بهشتی، ریاست پژوهشگاه میراث و گردشگری، احمد مسجدجامعی، عضو شورای شهر تهران، دکتر باقر ساروخانی عضو هیات علمی دانشگاه تهران، دکتر محمدعلی ولوی، عضو هیات علمی دانشگاه الزهراء، دکتر ایمان جاجرمی، رئیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دوشنبه ۱۳ دی‌ماه در ایوان شمس برگزار شد.
به دور از قیل و قال
داوری‌اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم و استاد فلسفه دانشگاه تهران در این مراسم گفت: در علوم انسانی باید به تاریخ توجه بیشتری داشته باشیم، منظورم این نیست که تا کنون به تاریخ نپرداختیم، بلکه باید بیش از گذشته به آن توجه نشان دهیم. در گذشته پیرنیا، اقبال، تقی‌زاده، فلسفی کتاب‌های خوبی در ارتباط با تاریخ نوشتند و در دوره معاصر نیز برخی استادان و مولفان آثار قابل توجهی تالیف کردند، اما باز هم معتقد هستم بیش از این باید به تاریخ بپردازیم.
وی افزود: تکمیل‌همایون از آنجا که به ایران علاقه بسیار داشت، سراغ تاریخ رفت و در فرانسه علاوه بر تحصیل در جامعه‌شناسی، تاریخ را نیز فراگرفت. تحصیل در رشته جامعه‌شناسی باعث شد، وی با نگاه جامعه‌شناسانه به تاریخ نگاه کند و این نگاه به تاریخ ایران کمک می‌کرد.
رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به برخی ویژگی‌های اخلاقی تکمیل‌همایون عنوان کرد: وی اهل تظاهر و خودنمایی نیست. از طرفی یکی از دلایلی که استادان و دانشجویان به وی علاقه‌مند هستند، به دلیل پرهیز از شهرت‌دوستی و قیل و قال است. این مورخ جامعه‌شناس کارش را بدون ادعا انجام می‌دهد و متواضع است از آن نوع تواضعی که اهل علم باید داشته باشند.
استاد همشهری طنازی چون عبید‌زاکانی است
مهندس محمد بهشتی، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و جهانگردی گفت: نکته قابل توجه این است که استاد قزوینی است و همه کسانی که قزوینی‌ها را نمی‌شناسند باید جلوی آن بنویسند؛ دکتر تکمیل‌همایون. از طرفی قزوین از جمله شهرهای رجال‌پرور کشور است و این رجال قزوین بسیار زیاد هستند و آدم‌های بزرگ در این شهر فراوانند، شهری که فرهیخته‌پرور است. این موارد در وجود استاد قابل لمس است و تعاریفی که دوستان از وی بیان کردند، مدعای سخن من است.
وی افزود: اما تنها این نیست و باید گفت که قزوینی‌ها بسیار طناز هستند. هر حرفی را به آنها بگویی در مقابل چهار قصه و شوخی را در یک بسته‌بندی بسیار شیرین و جذاب به شما تحویل می‌دهند. دکتر تکمیل‌همایون نمونه عیان این صفت است و برایش از شیرمرغ تا جان آدمیزاد سوژه فراهم کنید، آن‌وقت ببینید چگونه از همه جا، آسمان، زمین، ادبیات و تاریخ کمک می‌گیرد و در یک بسته‌بندی بسیار جذاب حق‌مطلب را ادا می‌کند.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و جهانگردی ادامه داد: وقتی تکمیل‌همایون با طنز سخن می‌گوید، جاهل‌های دروازه‌ غار هم می‌فهمند چه می‌گوید و سخنانش برایشان جذاب است. استاد این هنر را دارد که معانی بسیار پیچیده را در بسته‌بندی‌های سهل‌الوصول و جذاب عرضه کند. این هم از ویژگی‌های قزوینی‌هاست، بیخود نیست که عبید‌زاکانی متعلق به قزوین است! بیخود نیست که دهخدا اهل قزوین است.
مطالعات تهران‌پژوهی تکمیل‌همایون نوآورانه است
دکتر احمد مسجدجامعی گفت: تکمیل‌همایون یک شخصیت ملی و ایران‌دوست به گواهی آثارش «از آبسکون، یا، جزیره آشورزاده»، «خلیج‌فارس»، «خوارزم»، «سرگذشت دریای مازندران»، «انقلاب مشروطیت» و حوزه‌های مختلف کتاب‌ها، مقالات، سخنرانی‌های گسترده‌ای را رقم زده و یکی از پرکارترین شخصیت‌هایی است که در دوره ما درباره ایران تلاش کرده، سخن گفته، نوشته، اندیشیده و عمل کرده است.
وی افزود: در میان آثار ارائه شده استاد، بخش ویژه‌ای را می‌توانیم ببینیم که به تهران پرداخته و حجم کتاب‌ها و مقالاتش درباره تهران بیش از سایر حوزه‌هاست. از طرفی پرداختن وی به تهران در مواردی نوآورانه است و نگاهی فرهنگی اجتماعی به تاریخ پایتخت دارد که این رویکرد جدیدی است. اگرچه در حوزه مطالعات تهران تالیفات قابل توجه حسین کریمان را داریم و آثارش ارزشمند است اما نگرش وی پژوهشی دانشگاهی است و نگاهش صرفا تاریخی است، همان نگاهی که پیشینیان ما داشتند.
این عضو شورای شهر تهران ادامه داد: مطالعات تهران‌پژوهی تکمیل‌همایون با آثار سایر محققان متفاوت است، وی با نگاهی که محصول تاریخ و علوم اجتماعی است سراغ مطالعات تهران رفته است. بنابراین وقتی عناوین مقالاتی را که گردآوری و طبقه‌بندی کرده، مشاهده می‌کنید و درمی‌یابید که این پژوهش‌ها در فضای جدیدی با رویکرد مطالعات فرهنگی صورت گرفته است. از این رو پژوهش‌هایش در حوزه تهران نگاه ترکیبی تاریخی، اجتماعی فرهنگی است و دقت بسیار خوبی نیز دارد.
دانش باید در متن جامعه قرار گیرد
دکتر باقر ساروخانی در بخش دیگری از این آیین نکوداشت بیان کرد: از میراث بزرگ وی در جهان دانش پیوند میان تاریخ، علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی است. تا پیش از آن همیشه تاریخ را داشتیم اما برایمان تاریخ زندگی بزرگان، پادشاهان، جنگ‌ها و غیره بود و اما تکمیل‌همایون تاریخ را به جامعه‌شناسی وصل کرد و پس از آن فضای جامعه‌شناسی تغییر یافت.
وی افزود: پس از آنکه تاریخ در جامعه‌شناسی نمود پیدا کرد، بعد از آن ما همیشه در کلاس درس می‌گفتیم افرادی که فرهنگ جامعه و تجربه حیات تاریخ دینی خویش را نشناسند، نمی‌توانند جامعه‌شناس آن کشور باشند. اگرچه هر عالمی باید از هر جای جهان علم را بیاموزد اما این دانش باید در دل جامعه قرار بگیرد و با متن جامعه تطبیق پیدا کند و بومی شود. آنجاست که می‌تواند کاربردی شود و مساله‌ای از جامعه را شناسایی و حل کند.
در پایان این مراسم از مجموعه دو جلدی همایون نامه که مجموعه ای است از مقالات و یادداشتهای چهره های علمی و فرهنگی در باره دکتر ناصر تکمیل همایون رونمایی و کیک تولد هشتاد سالگی استاد بریده شد.

منبع   روزناه اطلاعات



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید