تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،26-2-1396
تعداد بازدید :60

نگاهی به عملکرد شورای چهارم

بدون تردید سیاست‏گذاری و مدیریت شهرها بدون مشارکت مردم و به کارگیری روش‏های نوین مدیریت امکان‏پذیر نیست. شورای شـهر یکی از نهادهایی است که با حضور نمایندگان شهروندان، مشارکت مردم را در سیاست‏گذاری و مدیریت شهری فراهم می‏کند. اما با وجود گذشت چهار دوره از عمر این نهاد در کشور ما هنوز نقاط ضعف عمده‏ای در عملکرد این پارلمان شهری مشاهده می‏شود.

 

اولین نقطه ضعف شورای شهر، مشخص نبودن حدود اختیارات شورا در بستر قانونی، عملی و اجرایی است. شورای شهر می‏تواند در سطح یک شورای شهرداری که پایین‌ترین سطح یک پارلمان محلی است، قرار گیرد یا آنکه به‏عنوان نهاد مستقل از سوی شهروندان بر عملکرد شهرداری نظارت کند. اگرچه فلسفه اصلی شکل‏گیری نهاد شورای شهر رسیدن به هدف دوم بوده، اما پس از گذشت سال‏ها همچنان ساختارهای لازم برای آن تعریف نشده‏است. یکی از دلایلی که سبب شده شورای شهر نتواند به حدود اختیارات خود در مدیریت شهری تسلط کامل داشته باشد، نبود تمایل به تمرکززدایی از دولت مرکزی است. صحبت از تمرکززدایی فقط در زمان مسوولیت و تعهد معنا دارد و در مقابل زمانی که از حقوق و اختیار صحبت می‏شود هیچ نهادی حاضر به اجرای تمرکززدایی نیست. بنابراین به نظر می‏رسد از جهت ساختاری، تعیین نبودن محدوده اختیارات قانونی شورای شهر مهم‏ترین چالش عملکرد شوراها در دوره‏های اخیر باشد.

دومین نقطه ضعف شورای شهر غلبه وجه سیاسی به مدیریتی و کارشناسی آن است. مصداق این نقطه ضعف در بسیاری از جلسات شورای شهر قابل مشاهده است. گذشته از دعواهای سیاسی که بعضا در جلسات شورای شهر مشاهده می‏شود بخش زیادی از تذکرات اعضا رنگ و بوی سیاسی به خود می‏گیرد. به ویژه تذکرات برخی اعضای شورای شهر بیش از 90 درصد در رابطه با مسائل خارج از حوزه شهری است و فقط به موضوعات سیاسی باز می‏گردد. ممکن است برخی از تذکرات خارج از محدوده مسائل شهری به حل معضلات موجود در شهر کمک کند، اما جنس بسیاری از تذکرات اعضای شورای شهر اینگونه نیست. غلبه چنین رویکردی در رفتار اعضای شورای شهر سبب می‏شود برای مسائل و معضلات حاد شهری چاره‏اندیشی نشود و عملا شورای شهر به صحنه زورآزمایی سیاسی بدل شود. این در حالی است که اگر رویکرد سیاسی بر رفتار اعضای شورای شهر غالب نمی‏شد با توجه به حضور کارشناسان مختلف در شورا، عملکرد بهتری به دست می‏آمد. به ویژه آنکه در شورای شهر چهارم فرصت حضور تعداد بیشتری از کارشناسان در رشته‏های مختلف به وجود آمد. این فرصت در کنار افزایش مطالبه‏گری از شورای شهر در دوره چهارم نیز به‏عنوان نقاط قوت این دوره محسوب می‏شود هرچند که به نظر می‏رسد در شرایط ایجاد شده امکان استفاده از این نقاط قوت به خوبی فراهم نشده است. اما بروز حوادثی همچون آتش‏سوزی و فروریختن ساختمان پلاسکو شاهدی بر افزایش مطالبه‌گری مردم از شورا و امکان حضور بیشتر اعضای این پارلمان در حوادث شهری بود. اگرچه تردیدی وجود ندارد که با نقطه مطلوب فاصله زیادی وجود دارد. اما پس از این دوره مطالبه جدیدی از مدیریت شهری شکل گرفت که توسعه شهری دیگر ساختن بزرگراه ها، آسمانخراش‌ها، تونل‌ها، پارک‏ها و ساختمان‏های عظیم یا تمرکز بیشتر جمعیت در مراکز شهری نیست. بلکه عامل مهم توسعه شهری ظرفیت‏های لازم شهر برای تقویت و رشد فرهنگ جامعه بشری است.

شهر مطلوب باید بتواند حقوقی را برای ساکنان خود فراهم کند و آنها را تحقق بخشد. حقوقی مانند حق برخورداری از فضاهای زیبا در ابعاد مختلف زندگی شهری، احساس راحتی و رفاه محیطی و مهم‏تر از همه، حق برخورداری از دموکراسی و مشارکت برای تصمیم‌گیری‏های محلی، حق آزادی، حق مالکیت، حق کار، حق برخورداری از سلامت، حق تحصیل، حق برخورداری از مکان مناسب برای زندگی و حق تفریح» از جمله این حقوق است. مشارکت علاوه بر «تصمیم‏گیری بهتر» می‏تواند «پایداری» اقدامات را تامین کند و «خودیاری» را افزایش دهد. پیامدهای مشارکت و مداخله مردم محلی، بهبود منابع انسانی است؛ زیرا افراد در جریان مشارکت دارای مهارت‏ها و آگاهی‏هایی می‏شوند که می‏توانند از آنها در ایجاد شبکه‏های همکاری یا راه‏اندازی کسب و کارهای جدید استفاده کنند. البته مشارکت و مداخله یک «فرآیند» است و چندان نمی‏توان انتظار یک نتیجه سریع را داشت.

 



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید