تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :597

وضعیت وخیم ساختمان‌سازی در تهران

تهران از نظر مسائل ساختمانی، مقاوم سازی در برابر حوادث و... به چند بخش تقسیم می‌شود. یکی از این مسائل بافت‌های فرسوده است و هنوز مقاوم سازی در مورد ساختمان‌های قدیمی آن‌طور که باید صورت نگرفته است. از سوی دیگر، ساختمان‌های بلندمرتبه بدون برنامه‌ریزی دقیق در مناطق مختلف تهران از جمله در کوچه‌های بن بست احداث شده‌اند. این در حالی است که هنوز پرونده‌ای از سازه برخی ساختمان‌ها موجود نیست. برای مثال نزدیک به 200 برج اطلاعات سازه‌ای ندارند. به نظر بنده با این وضعیتی که تهران دارد اگر اتفاقی بیفتد فاجعه آفرین می‌شود، به گونه‌ای که در حادثه پلاسکو آتش‌سوزی ساده‌ای رخ داد و تمام امکانات کشوری بسیج شدند، اما در نهایت چند تن از آتش‌نشانان به شهادت رسیدند. بنابراین تهران جزو یکی از کلانشهرهای دنیاست که ساخت‌و‌ساز آن بر اساس برنامه مدونی صورت نمی‌گیرد. به عبارت دیگر هنوز مشخص نیست در کدام منطقه می‌توان برج، ویلا و ساختمان دو طبقه ساخت، چون در یک کوچه برج 33 طبقه و ساختمان چهار طبقه نیز دیده می‌شود، حتی وضعیت ایمنی ساختمان‌ها در تهران به گونه‌ای است که اگر در یک کوچه ساختمان مقاوم و غیر مقاوم در کنار هم باشند، ساختمان غیر مقام در صورت مواجهه با خطر ساختمان غیر مقاوم را نیز درگیر می‌کند. بنابراین وضعیت مطلوبی نداریم. باید شورای شهر، شهرداری و وزارت مسکن و شهرسازی راهکاری را بر ساماندهی ساختمان‌سازی در تهران ارائه دهند. نمایندگان تهران در مجلس به دنبال رفع مشکلات ساخت‌و‌ساز هستند و از سوی دیگر، برای حل این معضلات تماس‌هایی با شورای شهر و بقیه مسئولان برقرار شده است، چرا که در کلانشهر تهران نمی‌توان بدون برنامه ساخت‌و‌ساز داشت و تنها با پول دادن تراکم خرید، در حالی که این مساله اتفاق می‌افتد. از این رو باید در مورد ساختمان‌های غیرمقاوم در کلانشهر تهران برنامه‌ریزی کرد، در حالی که تاکنون هیچ‌برنامه‌ای وجود نداشته و فقط تراکم‌فروشی و بلندمرتبه‌سازی برای کسب درآمد بیشتر در مناطق مختلف تهران اتفاق افتاده است. با وجود این، کمتر کلانشهری در دنیا وجود دارد که ساخت‌و‌ساز بدون برنامه داشته باشد.

مقاوم‌سازی 10‌درصدی بافت‌های فرسوده

اقداماتی در مورد بازسازی بافت‌های فرسوده صورت گرفته ولی کافی نبوده است. در برنامه پنجم توسعه نیز به این مساله اشاره شده و قرار است حداقل سالی 10‌درصد بافت فرسوده مقاوم سازی شود. با وجود این، باید ساخت‌و‌سازها در تهران مدنظر مسئولان قرار بگیرد. باید ببینیم که در آینده با راهیابی اعضای جدید شورای شهر چگونه این مساله ساماندهی می‌شود. من اعتقاد دارم باید کلانشهر دارای یک مدیریت متمرکز باشد. اگر پاریس را نگاه کنید تمام دستگاه‌هایی که خدمات می‌دهند تابع یک مدیریت واحد هستند، اما این اتفاق در ایران نمی‌افتد. امیدواریم تمرکز مدیریتی در آینده انجام شود. باید قانون مدیریت یکپارچه شهری در مجلس تصویب شود و براساس آن نیازها رویت و مسئولیت‌ها مشخص شود. تنها از این طریق است که تهران با تمام مشکلات اداره خواهد شد، وگرنه تعدد مدیریت راه به جایی نمی‌برد. از سوی دیگر، امکانات برای مدیریت بحران باید متمرکز شود. در مورد مدیریت بحران نیز بارها مباحثی مطرح شده مبنی بر ایجاد یک سازمان مستقل که باید این موضوع هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف شود، البته باید قدرت کمیته بحران در کل کشور افزایش پیدا کند، اما مدیریت بحران در حال حاضر قدرتمند نیست. در حال حاضر امکانات مقابله با بحران در اختیار نهادها و دستگاه‌های بسیاری است که باید برای مدیریت بحران این امکانات متمرکز شود، البته بخشی از امکانات باید به وجود آید و بخش دیگری از امکانات نیز باید متمرکز شود؛ طوری که پس از وقوع زلزله یک نهاد و سازمان در این مورد وارد عمل شود. استاندار در هر استانی حرف آخر را در مورد مدیریت بحران می‌زند. در حال حاضر در جلسات انتقاداتی بحثی مطرح شده مبنی بر اینکه بودجه مدیریت بحران در اختیار ریاست‌جمهوری است که ضرورت دارد این بودجه به یک مجموعه مستقل در بخش مدیریت بحران اختصاص داده شود. این در حالی است که آمادگی لازم در دستگاه‌ها برای مقابله با بحران وجود ندارد. دلیل این مشکل پراکندگی امکانات و ضعف بسیج امکانات است. بنابراین دیر یا زود تهران دچار زلزله می‌شود و احتمال وقوع زلزله به قدرت بیش از شش ریشتر در تهران بسیار زیاد است. از این رو امکانات هلال‌احمر و حتی دیگر ارگان‌ها برای زلزله‌ای با قدرت هفت ریشتر در تهران فوق‌العاده کم است.

کلاف سردرگم ساخت‌و‌سازها

در کلانشهرهای دنیا می‌بینیم که مناطق برج سازی و مناطق تجاری در شرایط خاصی هستند، یعنی مناطق تجاری بزرگ خارج از شهر ساخته می‌شوند و پارکینگ و امکانات دیگری دارند، اما در تهران مناطق برج سازی با مناطق تجاری مخلوط شده‌اند. برای مثال به واحدهای تجاری خیابان سعدآباد تجریش که ساخته و در حال ساختن هستند نگاه کنید یا به مرکز پالادیوم در اول خیابان زعفرانیه بنگرید. این مراکز ترافیکی را برای مردم تهران ایجاد کردند. بنابراین تهران از نظر ساختمان‌سازی در وضعیت وخیمی قرار دارد، به ویژه آنکه این کلانشهر از چند گسل زلزله‌خیز عبور می‌کند. برخی از این گسل‌‌ها فعال و نیمه فعال هستند که در صورت وقوع زلزله خسارت‌‌های جبران‌ناپذیری به وجود می‌آید، با وجود این، ساخت‌و‌ساز در تهران به شکل یک کلاف سردرگم درآمده است و باید هر چه سریع‌تر نمایندگان تهران، شورای شهر، کمیسیون‌های تخصصی عمران و شوراها برای کنترل ساخت‌و‌سازها در تهران چاره اندیشی کنند، چون اگر حادثه‌ای در پایتخت رخ دهد به‌صورت زنجیره‌ای در تهران مشکل ایجاد می‌کند. از این‌رو رسیدگی به این مساله نیاز به عزم ملی دارد و تنها یک دستگاه نمی‌تواند مشکلات را حل کند. از سوی دیگر، باید نظارت اجرایی در ساخت‌و‌سازها بیشتر از پیش اعمال شود. من اعتقاد دارم چندین نهاد مسئول مسائل شهر هستند. با وجود این، تنها تهران با مساله ساخت‌و‌ساز ناایمن مواجه نیست، گرچه کلانشهرهای دیگر به اندازه تهران مشکل ساخت‌و‌ساز ندارند، اما ساخت‌و‌ساز ناایمن در تمام نقاط ایران شکل می‌گیرد.

اخطار بدون عمل بی‌فایده است

زمانی اخطار دادن به مالکان ساختمان‌های ناایمن و غیر استاندارد کارآمد است که پشت آن عمل باشد، وگرنه اخطار بدون عمل بی فایده است. در واقع این مساله ناشی از رابطه مندی به جای ضابطه مندی است. به همین دلیل است که اکثر اخطارها اثربخش نیست.

عبدالرضا هاشم زایی*

منبع : روزنامه آرمان 


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید