ادبیات عصر قاجارادبیات عصر قاجار

«سفری به دربار سلطان صاحبقران» (انتشارات اطلاعات)کتابی است که بروگش ـ دانشمند باریک‌بین آلمانی ـ طی سفر سه‌ساله‌اش به ایران نوشته است. این متن نشان می‌دهد که چگونه افرادی را باید به سفارت و کارهایی از این دست فرستاد و سفیر و رایزن فرهنگی که باید باشد و چه بکند!

 
اندیشه‌ روزگاران کهناندیشه‌ روزگاران کهن

نوشتار حاضر نمایانگر بخش کوچکی از اندیشه‌های روزگاران کهن است که در اوراق ادبیات باستانی ما ثبت شده و نشان می‌دهد که ایرانیان در آوردگاه تفکر و استدلال نیز اسبان خود را به شایستگی تازانده‌اند. این نوشتار از کتاب«آفرین نامة» شادروان دکتر محمدامین ریاحی برگرفته شده که با مآخذ فراوان و پی‌نوشت‌های متعدد، نمونه‌ای از یک مقاله علمی است؛ اما از آنجا که بسیاری از این مطالب تنها به کار متخصصان می‌آید، عمده آنها حذف شد تا خواننده معمولی سردرگم نشود.

 
مستشارالدوله تبریزی؛ حلقه سنت و تجددمستشارالدوله تبریزی؛ حلقه سنت و تجدد

«یوسف‌خان تبریزی» ملقب به «مستشارالدوله» یکی دیگر از اندیشمندانی بود که به لحاظ تئوریک می‌توان او را از بانیان نظری مشروطیت نامید. هر چند امروزه وقتی از انقلاب مشروطیت سخن به میان می‌آید کمتر نامی از او برده می‌شود. این روشن‌اندیش ایرانی برخلاف بسیاری از سکولاریست‌ها به سنت‌های مذهبی پشت نکرده بلکه بیش از هر کسی کوشید تا بین شعائر مذهبی و پدیده‌های نوین فکری، نزدیکی و قرابت ایجاد کند.

 
شرکت‌های تجاری پیش از مشروطهشرکت‌های تجاری پیش از مشروطه

کمپانی مسعودیه همچنان که از نامش پیداست به نام شاهزاده مسعود میرزا ظل‌السلطان، پسر ناصرالدین شاه و حاکم اصفهان، نام‌گذاری شده بود. این کمپانی که در گنج شایگان تاسیس آن را سال ۱۳۱۶ ق ذکر کرده‌اند، سابقه‌ای بیشتر داشت و در آغاز به منظور تجارت تنباکو و فروش کالاهای خارجی تاسیس شد. نخستین خبر درباره تاسیس این کمپانی در ماه شعبان ۱۳۱۱ ق و در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه در روزنامه ایران منتشر شد.

 
گفت امیدوارم خوب پیر شوی!گفت امیدوارم خوب پیر شوی!

مرتضی ممیز، که از او به نام پدر گرافیک نوین ایران یاد می‌شود، چهارم شهریور ۱۳۱۵‬ به دنیا آمد. در سال ۱۳۴۴‬در رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و تحصیلات خود را از سال ۱۹۶۸‬میلادی در مدرسه عالی هنرهای تزئینی پاریس رشته طراحی غرفه و ویترین و معماری داخلی پی گرفت و پس از بازگشت به ایران به فعالیت در زمینه تصویرسازی و گرافیک پرداخت. ‬‬‬

 
حمله متفقین و غفلت دیکتاتورحمله متفقین و غفلت دیکتاتور

در زمان حمله متفقین ساعد مراغه‌ای سفیر ایران در مسکو بود، او که از مردان پخته بود گزارش بسیار مهمی به دفتر مخصوص رضاشاه، ارسال می‌کند، اما یک‌دندگی دیکتاتور مانع شنیدن حقیقت می‌شود چرا که دیکتاتور اصلا به مشورت اعتقادی نداشت و در آخرین دیدار با کابینه‌اش، گفته بود که راز موفقیتش در این بوده که هرگز با کسی مشورت نکرده است! ساعد از زبان سفیر ترکیه نوشته بود«که اولیای ترکیه یقین و اطمینان کامل دارند که فتح و ظفر بالاخره نصیب انگلیسی‌ها و متفقین خواهد بود» اما رضاشاه بلافاصله خشمگین شده و رئیس دفترش به ساعد پاسخ می‌دهد «بر حسب فرمان مبارک تذکراتی ابلاغ می‌نماید.

 
متفقین ایران را اشغال کردندمتفقین ایران را اشغال کردند

نیروهای متفقین سوم شهریور ۱۳۲۰ شمسی وارد خاک ایران شدند. نیروی انگلیس در جنوب و مغرب خطی که از نقاط خانقین، کرمانشاه، خرم‌آباد، مسجد سلیمان، هفتگل، گچساران، رامهرمز و بندر دیلم و نیروی شوروی در شمال خطی که از قصبه اشنو، حیدرآباد، میاندوآب، زنجان، قزوین، خرم‌آباد، مازندران، بابل، زیرآب، سمنان، دامغان، شاهرود، علی‌آباد تا رود اترک می‌گذشت مستقر شدند.

 
نبرد رقبانبرد رقبا

پژوهش پیش‌رو، در ادامه و تکامل مطلبی است که در روز گذشته در این صفحه منتشر شده است تا به واکاوی قراردادهای نفتی ایران با کمپانی‌های آمریکایی (با استناد به مذاکرات مجلس چهارم شورای ملی) بپردازد.

 
حسرت دوچرخه‌ای که «نی‌نوا» شدحسرت دوچرخه‌ای که «نی‌نوا» شد

حسین علیزاده، نوازنده و آهنگساز برجسته بی‌نیاز از معرفی است. هرکس که به موسیقی ایرانی علاقه‌مند است با این هنرمند ۶۹ ساله و آثار مطرحش چون نی‌نوا، پایکوبی و نوبانگ کهن و آلبوم‌های متعددش با خوانندگان مشهور، شهرام ناظری و محمدرضا شجریان آشناست.

 
هنگامی که سنگ‌ها سخن می‌گویندهنگامی که سنگ‌ها سخن می‌گویند

کرمان یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان کرمان، پهناورترین استان ایران در جنوب شرقی کشورمان قرار دارد. کرمان یکی از ۵ شهر تاریخی ایران است؛ این شهر یکی از قطب‌های عمل‌های سخت پیوند اعضا در ایران باستان بوده است.