ضرورت‌های رویکرد به تاریخ محلیضرورت‌های رویکرد به تاریخ محلی

در سال ۱۳۷۵ به دانشگاه منچستر انگلیس رفتم. چون دپارتمان ایران‌شناسی آن قوی بود. استاد راهنمای من در آنجا، پروفسور پاول لوفت (Paul Luft) بود و موضوع پایان‌نامه‌ام «تاریخ اجتماعی مشهد از ۱۹۰۰ تا ۱۹۱۴ میلادی. » این کار، چند جنبه‌ای بود؛ هم تاریخ مشروطه (۶ سال پیش و ۸ سال پس از آن) و معاصر بود و هم آنکه مورد مطالعه آن یک شهر (مشهد) که به نوعی تاریخ محلی محسوب می‌شد. ضمن اینکه دانشگاه منچستر یکی از مراکز تاریخ‌نگاری محلی مطرح در آن کشور بود. اسناد درباره موضوع کار به زبان انگلیسی و فارسی وجود داشت.

 
اعدام شیخ فضل‌الله نوری اعدام شیخ فضل‌الله نوری

نهم مردادماه سال ۱۲۸۸ ه. ش شیخ فضل‌الله نوری، روحانی سرشناس دوره مشروطه به اتهام همکاری با محمد علی‌شاه در سرکوب مشروطه‌خواهان با حکم دادگاه در میدان توپخانه تهران اعدام شد.

 
روز جهانی ببر روز جهانی ببر



۲۹ جولای (۷ مرداد) به‌عنوان روز جهانی ببر نام‌گذاری شده است. در حال حاضر بیش از هر زمانی ببرها در سراسر جهان به انقراض نزدیک شده‌اند، بیش از ۹۷ درصد جمعیت ببر در دنیا از بین رفته است و بسیاری از زیرگونه‌های ببر منقرض شده اند. جمعیت ببرهای سراسر جهان از ۱۰۰ هزار قلاده در سال ۱۹۱۳ به حدود ۳ هزار قلاده در سال ۲۰۱۶ کاهش یافته است.

روزگاری در ایران، ۱۰‌گونه از خانواده‌ گربه‌سانان به نام‌های شیر ایرانی، ببر مازندران، پلنگ ایرانی، یوزپلنگ آسیایی، کاراکال، سیاه‌گوش، گربه جنگلی‌، گربه وحشی، گربه پالاس و گربه شنی می‌زیستند.

 
پرداخت مبلغ ۸۰ میلیون رشوه به شخص اول مملکت پرداخت مبلغ ۸۰ میلیون رشوه به شخص اول مملکت

«موضوع احداث جاده سوم مورد نظر قرار گرفته و شاهنشاه با یک شرکت انگلیسی در این مورد وارد مذاکره شده‌اند و قرار است شهرداری تهران برای حفظ اصول ظاهری، کشیدن جاده را به مزایده گذارده و پس از مطالعه پیشنهادات شرکت انگلیسی مذکور، برنده اعلام و در ضمن، امتیاز خرید و فروش زمین‌های اطراف جاده سوم نیز به شرکت مذکور واگذار شود و در قبال این امتیازات مبلغی در حدود ۸۰ میلیون تومان به شخص اول مملکت پرداخت و ۳۰ الی ۵۰ هزار متر از زمین‌های مرغوب کنار جاده سوم نیز برای تاسیس یک هتل درجه اول در اختیار موسسه بنیاد پهلوی گذارده شود.

 
آتش‌سوزی انزلی آتش‌سوزی انزلی

روز دهم مرداد سال ۱۳۰۱ ه. ش محله «تازه آباد» انزلی آتش گرفت. ظاهرا یکی از خانه‌های این محله آتش گرفته و آتش به سرعت به خانه‌های مجاور نیز سرایت کرده بود. در جریان این اتفاق ۳۵ خانه طعمه آتش شد. مسوولان محلی در محل حادثه حاضر شدند اما به دلیل اینکه وسایل لازم و مناسب را برای اطفای حریق نداشتند از روس‌ها به این منظور کمک گرفتند و به کمک وسایل موجود در کشتی جنگی روسیه که در انزلی پهلو گرفته بود، کار اطفای حریق پس از سه ساعت به پایان رسید. چون این دومین آتش‌سوزی متوالی در انزلی بود، نظمیه در مورد احتمال عمدی بودن آن بررسی‌هایی را انجام داد و در این رابطه دو نفر نیز بازداشت شدند.

 
اهمیت تاریخ شفاهی اهمیت تاریخ شفاهی

همان‌طور که امروز فروش خام نفت، گاز و مواد معدنی را نقد می‌کنند، انتشار خاطرات به‌صورت خاطره صرف را هم باید نقد کرد؛ چراکه این هم نوعی خام‌فروشی است. حال چقدر این فروش خام لازم است و تا کجا؟ به‌نظرم به احوالات سیاسی و فرهنگی جامعه برمی‌گردد. اکنون شاهدیم که خاطرات را بدون ارزش افزوده قابل ملاحظه می‌فروشند. درحالی‌که باید اینها را با پژوهش اعتبارسنجی کرد و صحت و سقم آنها را بررسی کرد. آفت‌‌های زیادی مترتب خود خاطره است. بن‌مایه تاریخ شفاهی از خاطره گرفته می‌شود؛ اما خاطره‌ای که حاصل یک مصاحبه فعال است و با تحقیق و پژوهش اعتبارسنجی می‌شود که چقدر از آن درست و چقدر غلط است.

 
القاب دوره قاجاریه القاب دوره قاجاریه

در دوره قاجاریه علاوه بر القاب اختصاصی که به افراد مهم و شاخص اعطا می‌شد، شاهزادگان، درباریان، رجال سیاسی و کارگزاران عالی‌رتبه دولت ملقب به القابی با پسوند «السلطان»، «السلطنه»، «الدوله»، «الملک»، «الممالک»و. . . بودند. این پسوندها از نظر اهمیت و ارزش در مراتب مختلفی قرار داشتند.

 
ما و تفکر تاریخی ما و تفکر تاریخی

روز سوم مرداد ماه انتشارات ثالث میزبان رونمایی و جشن امضای کتاب «ارنست نولته: سیمای یک تاریخ‌اندیش» بود. در این نشست دکتر مرتضی مردیها استاد دانشگاه و دکتر شروین وکیلی پژوهشگر تاریخ و علوم اجتماعی به بیان دیدگاه‌های خود در رابطه با اندیشه نولته و اهمیت این اثر پرداختند.

 
آغاز جنگ جهانی اول آغاز جنگ جهانی اول

جنگ جهانی اول از روز اول اوت ۱۹۱۴ آغاز شد و تا سال ۱۹۱۸ ادامه یافت. در این جنگ حدود ۱۰ میلیون نفر کشته شدند. طی جنگ جهانی اول، نیروهای متحد یعنی بریتانیا، فرانسه، صربستان و امپراتوری روسیه که بعدها ایتالیا، یونان، پرتغال، رومانی و ایالات متحده هم به آنها پیوستند با نیروهای مرکزی، یعنی آلمان و اتریش و مجارستان (که بعدها ترکیه عثمانی و بلغارستان هم به آنها ملحق شدند) جنگیدند. ازجمله دلایل آغاز جنگ جهانی اول می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- رقابت اتریش و روسیه در بالکان یکی از علل آغاز جنگ جهانی اول بود.

 
نیروها و هزینه‌های پلیس‌جنوب نیروها و هزینه‌های پلیس‌جنوب

جنگ جهانی اول برای ایران اثرات مخرب و زیانباری داشت. در شرایطی که مردم ایران در قحطی و ناامنی روزگار می‌گذراندند، نادیده گرفتن بی‌طرفی ایران و ورود نیروهای متخاصم جنگ به کشور خود سبب ایجاد اغتشاشات فزاینده شد اما آنچه این کشورها برای ورود به ایران به آن استناد می‌کردند، مقابله با برخی تحرکات بود که منافع آنها را تهدید می‌کرد. آنچه دول مزبور خصوصا متفقین متذکر می‌شدند، فقدان نیروی نظامی قدرتمندی بود که بتواند از عهده مقابله با آشوب‌ها برآید. ژاندارمری ایران که بعضا افسران وطن‌پرست نیز در آن مشغول به‌کار بودند، به طرفداری از آلمان‌ها متهم بودند.