تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :3072

از خانه تا برج

یکی از مهم ترین پدیده هایی که سبب شد از حدود یک قرن پیش در آمریکا و اروپا و سپس در سایر سرزمین ها مانند ایران ، به جای ساختن خانه و ساختمان های چند طبقه به بلند مرتبه سازی و پس از آن به برج سازی توجه شود کمبود زمین در شهرهای بزرگ و پر جمعیت بود. در بخش های پر تراکم و تجاری یا اداری شهر ، بیش تر از برج های تجاری و اداری استفاده می شود و برای بخش های مسکونی در شرایط مناسب تلاش می شود برج های مسکونی در منطقه خاص شهری ساخته شوند که فضای باز و سر سبز کافی برای ساکنان آنها در نظر گرفته شود .در این صورت می توان به ساختن بناهای بلند مرتبه و برج های مسکونی به عنوان پدیده ای قابل پذیرش در نواحی و شهرهای پرجمعیت نگریست .

اما آنچه در چند شهر بزرگ ایران به ویژه تهران اتفاق افتاده است ساخت شمار فراوان برج های تجاری ، اداری و مسکونی در نواحی و خیابان های پر تراکم و شلوغ شهری است که نه تنها مسائل موجود و خدمات رسانی را پیچیده تر کرده است بلکه ترافیک و بسیاری از مسائل شهری را به شکل بغرنج تری در آورده زیرا در این گونه موارد نه تنها به امکانات محیطی توجه نشده بلکه حتی به موضوع تراکم جمعیت و امکانات شبکه ارتباطات شهری نیز دقت نمی شود و در مواردی مشاهده می شود که در یک ناحیه یا منطقه شهری که تا حدود دو دهه پیش در آن یک تراکم جمعیتی کمابیش مناسب وجود داشت اینک تراکم جمعیت به 5 تا 10 برابر افزایش یافته بی آنکه شبکه ارتباطات شهری ، فضای سبز و شبکه خدمات شهر به صورت مناسبی دگرگون و مناسب سازی شده باشد .

یکی از مسائل بسیار مهم در معماری معاصر ایران که به نظر می رسد هنوز به صورت مناسبی در عرصه بسیاری از ساختمان ها و برج های مسکونی در شهرهای بزرگ حل نشده است مسئله محرمیت و دید مناسب برای آپارتمان هاست . عموم خانواده های ایرانی بر اساس پدیده های آیینی و فرهنگی مایل هستند که فضای درونی آنان از دید افراد نامحرم به طور کامل پوشیده باشد . این موضوع در دوران گذشته در شهرهای دارای بافت های متراکم شهری و ساختمان های دارای حیاط مرکزی تامین می شد اما از زمانی که بافت های شهری و ساختار کالبدی واحدهای مسکونی به تدریج از ابتدای قرن معاصر دگرگون شد و به صورت روز افزونی میزان محرمیت و داشتن منظر مناسب برای بسیاری از آپارتمان ها کاهش پیدا کرد سبب شد تا بیش تر مردم در شهرهای بزرگ همواره جلوی پنجره های واحدهای مسکونی به تدریج از ابتدای قرن معاصر دگرگون شد و به صورت روز افزونی میزان محرمیت و داشتن منظر مناسب برای بسیاری از آپارتمان ها کاهش پیدا کرد سبب شد تا بیشتر مردم از پرده های توری و نازک و در شب از پرده های ضخیم استفاده می کنند زیرا فضای درونی بسیاری از آپارتمان ها می تواند در معرض دید افراد نا محرم باشد به این ترتیب فضای درونی بسیاری از آپارتمان ها درون خود بسته شده و از جنبه بصری با فضای بیرونی به صورت مناسبی ارتباط پیدا نکرده است .

یکی از عناصری که می تواند بین فضای درونی آپارتمان و فضای شهری ارتباط برقرار کند بالکن است که گویا به شکل معاصرش از برخی نمونه های اروپایی اقتباس شده است زیرا در بسیاری از بخش های اروپا از بالکن های واقع در سمت فضاهای شهری ارتباط برقرار کند بالکن است که گویا به شکل معاصرش از برخی نمونه های اروپایی اقتباس شده است زیرا در بسیاری از بخش های اروپا از بالکن های واقع در سمت فضاهای شهری استفاده می شد اما با وجود آنکه این عنصر معماری در حدود نود سال است در ساخت برخی ساختمان ها مورد استفاده قرار می گیرد اما غالبا آنرا تغییر شکل یا تغییر کاربری می دهند .

وجود قوانین و ضوابط معماری شهری احترام به ارزشهای محیطی و خصوصیات سیمای شهری می تواند موجب شود که نماهای بیرونی یک برج مسکونی د ر چارچوب مناسبی که با محیط اطراف خود هماهنگ باشد طراحی شود زیرا نماهای ساختمان های معاصر به ویژه برج های مسکونی را می توان پدیده ای شهری دانست که در شکل دهی به سیما منظر شهری نقش دارد و نمی توان انتظار داشت که کارفرما یا طراح هر برج به هر ترتیبی که تمایل داشت ساختمان مورد نظر خود را طراحی کن یا آن را به صورت دلخواه بسازد زیرا نما و منظر یک برج تنها به ساکنان یا مالکان آن تعلق ندارد و بخشی از سیما و منظر شهری است و می توان بیان کرد که مردم محیط اطراف بطور معمول ممکن است آن را بیش تر از ساکنان ببینند . بنابراین تنوع و گوناگونی بیش از حد در طراحی نمای بیرونی ساختمان های بلند و برج ها را می توان پدیده ای نا مناسب ارزیابی کرد که مانع پدید آمدن منظر و سیمای موزون برای یک شهر یا بخشی از آن می شود اما درباره معماری داخلی آپارتمانها می توان به گونه ای دیگر اندیشید و آن را عرصه ای دانست که اعضای هر خانوار با توجه به فرهنگ بینش ، خواسته ها و نیازهای خود بتوانند آن را شکل دهند . زیرا در دوره معاصر در بسیاری از موارد ممکن است خانوارهایی با فرهنگ ها قومیت ها و مشاغل متنوعی در یک برج زندگی کنند و طبیعی است که تا حد امکان هر یک از آنان بتوانند از آزادی لازم و مناسب برای مشارکت یا دخالت در طراحی داخلی فضای آپارتمان خود برخوردار باشند . برای این منظور لازم است در طراحی داخلی آپارتمان ها به گونه ای عمل شود که انعطاف پذیری ممکن برای مشارکت افراد در طراحی داخلی و دگرگونی در آن وجود داشته باشد که در مقاطع زمانی مناسب نیز با کمترین هزینه بتوان دگرگونی لازم را در طراحی فضا ایجاد کرد زیرا افزون بر وجود افراد و خانوارهایی با فرهنگ های گوناگون دو پدیده دیگر نیز باید مورد تو جه قرار بگیرد : نخست تنوع طلبی است که آن را می توان یکی از پدیده های دنیای معاصر دانست و به هر ترتیب حق طبیعی و اجتماعی افراد و خانوارها به شمار می آید که پس از یک دوره زمانی مایل به نغییر برخی عناصر و پدیده های معماری داخلی آپارتمان خود باشند و دیگر آنکه افراد پس از دوره های آپارتمان خود را می فروشند و آپارتمان دیگری خریداری می کنند و در نتیجه در هر جا به جایی ممکن است حجم و مقدار تخریب و دگرگونی معماری داخل بنا زیاد باشد در حالی که اگر از پیش در این زمینه پیش بینی های لازم انجام شود این امکان پدید خواهد آمد که با هزینه و تخریب کمتری بتوان تغییراتی در ساختمان پدید آورد . یکی از عادت های دیرین بسیاری از خانوارهای ایرانی استفاده از مبلمان و اساسیه فراوان در داخل خانه است و به نظر می رسد که این عادت به زندگی آپارتمان نشینی نیز راه یافته است به ویژه آنکه در چند دهه اخیر عادت دیگری در ادامه برخی از سنت های کهن رواج یافته و آن نگهداری شمار فراوان ظروف و اشیایی تزئینی و لوکس کریستال و چینی در قفسه های چوبی در درون آپارتمان است که در ساختمان های بلند مرتبه و برجها در هنگام وقوع زلزله می تواند خطرناک باشد به ویژه آنکه بسیاری از شهرهای بزرگ کشور ما در نواحی زلزله خیز قرار دارن . لازم است با روش های مناسب تفوت های زندگی در یک خانه و آپارتمان و به ویژه آپارتمان واقع در یک برج از لحاظ پدیده های مربوط به طراحی داخلی و مبلمان و اثاثیه آن برای مردم بیان شود و طی فرایندی مناسب بر اساس الگوهای صحیح و مناسب توسعه یابد و از سوی دیگر بستر ضروری را برای تحول در طراحی و تولید مبلمان و اثاثیه پدید آورد تا کالاهای سبک و کوچک به زودی جایگزین کالاها و مبلمان سنگین وبزرگ شوند .

حسین سلطان زاده

عضو مرتبط : حسین سلطان زاده  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید