تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1439

استوانه‌ كوروش؛ فصلی درخشان در تاریخ جهان

استوانه کوروش، فصلی درخشان در تاریخ جهانعبدالمجید ارفعی تنها مترجم ایرانی زبان بابلی‌ نو می‌گوید: استوانه‌ گلی كوروش به خط و زبان بابلی نو ست و نزدیك به 2549 سال پیش به فرمان كوروش هخامنشی به نگارش درآمده است؛ جدای از ارزش تاریخی استوانه‌ كوروش، آن را باید فصلی درخشان در تاریخ جهان دانست.

خبرگزاری كتاب ایران (ایبنا)، «فرمان کوروش بزرگ» به قلم دکتر عبدالمجید ارفعی مستقیما از زبان بابلی نو به فارسی و انگلیسی ترجمه شده و کهن‌ترین سندی است كه به حقوق بشر پرداخته است. این برگردان در «مجموعه پژوهش‌های ایران باستان» مركز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی منتشر شده است.

دكتر عبدالمجید ارفعی؛ متخصص زبان‌های باستانی درباره این كتاب كه چندی است منتشر شده، به خبرگزاری كتاب ایران (ایبنا) گفت: هرمز رسام، باستان‌شناس آشوری تبار انگلیسی، منشور كوروش بزرگ را در شهر باستانی بابل پیدا كرد. منشور یاد شده هنگامی به دستور كوروش بزرگ نوشته شد كه او شهر بابل را در سال 539 پیش از میلاد گشوده بود.

نویسنده كتاب «گل‌نبشته‌های باروی تخت جمشید» خاطرنشان كرد: از منشور كوروش به نام «نخستین بیانیه‌ حقوق بشر در جهان» یاد كرده‌اند. زیرا در فرمان كوروش، حقوق انسان‌ها پاس داشته شده است.

این عیلامی‌شناس افزود: كوروش در استوانه‌اش نخست از بیدادگری «نبونید» ـ شاه بابل ـ و بی اعتنایی او به خدای بابل ـ مردوك ـ یاد می‌كند؛ در بخش دوم از خود و پدران و نیاكانش سخن به میان می‌آورد؛ آنگاه از كارهایی می‌گوید كه هنگام گشودن بابل انجام داده است.

ارفعی یادآور شد: در این كتاب درباره یافته شدن استوانه، نسخه‌برداری متن، حرف‌نویسی و برگردان آن، بازنگری‌ها و كوشش‌های تازه‌ای شده است كه آگاهی‌های ارزنده‌ای در اختیار خواننده می‌گذارد.

وی افزود: كوشیده‌ام تا در برگردان استوانه به فارسی، شكل‌ها و فاصله‌های متن، تا آنجا كه شدنی است، با نوشته‌ اصلی سازگار باشد. در برگردان تازه‌ استوانه، از سطر 36 لوحه، توانسته‌ام به دریافت تازه‌ای دست یابم و چند واژه را بازشناسی كنم كه از دید دیگران پنهان مانده بود.

وی افزود: در این كتاب آگاهی‌هایی درباره‌ نشانه‌ها و شناسه‌هایی كه در متن استوانه به‌كار رفته، به دست داده‌ام. سپس در نوشته‌ای به نام «آغاز»، به تحلیل استوانه‌ كوروش و متن «نبونائید»، كه برای فهم استوانه‌ كوروش منبعی راهگشاست، سخن به میان آورده و آن را گزارش كرده‌ام.

وی به بخش‌های دیگر كتاب اشاره كرد و گفت: «حرف‌نویسی متن فرمان كوروش بزرگ» در ادامه كتاب آمده است. در این بخش با باریك‌بینی بسیار، واژه به واژه‌ استوانه را حرف‌نویسی كرده‌ام. به همین گونه «آوانویسی متن فرمان كوروش بزرگ» پس از آن آمده است كه به كمك این آوا نویسی می‌توان متن استوانه را به زبان اصلی خواند.

وی افزود: برگردان فرمان كوروش به فارسی، بخش دیگر كتاب است. «پی‌نویس‌ها» را پس از آن آورده‌ام كه دربردارنده‌ 32 یادداشت علمی درباره‌ منشور است و آگاهی‌های گرانبها و دانشورانه‌ای در اختیار خواننده قرار می‌دهد.

استاد ارفعی یادآور شد: در بخش «یادداشت‌ها» تمام نام‌ها، جای‌ها و اشاره‌های تاریخی را گزارش كرده‌ام. در این بخش از كتاب، آگاهی‌هایی درباره‌ شهرهای باستانی كه نام آنها در استوانه آمده، شاهان و سرزمین‌ها، واژگان ناشناخته یا كمتر شناخته شده و نمونه‌های فراوان دیگر به دست داده شده است. سرانجام، برگردان انگلیسی استوانه و تصویر گسترده‌ای از متن، دیده می‌شود.

این كارشناس زبان‌های باستانی از كسانی یاد كرد كه او را در این كار یاری داده‌اند و گفت: برگردان فرمان كوروش بزرگ نتیجه یاری‌های دكتر پرویز ناتل خانلری است. بنابراین برگردان خود را به روان استاد خانلری پیشكش كرده‌ام.

«فرمان كوروش بزرگ» با یادداشت كوتاهی از رئیس مركز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، سید كاظم موسوی بجنوردی، آغاز می‌شود. او در یادداشت خود از بنیانگذاری مجموعه پژوهش‌های ایران باستان در سال 1384 و انتشار هفت جلد كتاب در این زمینه یاد می‌كند و برگردان استاد ارفعی از استوانه‌ كوروش را دارای ارزش‌های پژوهشی بسیاری می‌داند.

بجنوردی می‌نویسد: «فرمان كوروش بزرگ كهن‌ترین سندی است كه به حقوق بشر پرداخته و از این رو ارزشی والا در میان آثار بازمانده‌ ایران باستان دارد و مایه سربلندی همه‌ ایرانیان است. باشد كه جوانان برومند این مرز و بوم با خواندن متن این استوانه‌ سترگ، فرهنگ اصیل خود را بیشتر بشناسند و آثار و ارزش‌های بازمانده از نیاكان خود را پاس بدارند.»

«فرمان كوروش بزرگ»، برگردان استاد عبدالمجید ارفعی، را مركز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی با شمارگان 3 هزار نسخه و به بهای 5 هزار و پانصد تومان چاپ و پخش كرده است. این فرمان 31 سال پیش منتشر شده بود.

خبرگزاری کتاب ایران (IBNA) - خبرنگار : آناهید خزیر



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید