تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :718

بازار تهران و یک بیماری واگیردار

سؤال این است « چه جانی قرار است به بازار تهران دمیده شود؟» به نظرم باید مشخص شود که این جان چرا در آمده و چگونه قرار است دوباره دمیده شود؟ چون بافت‌های تاریخی را مجموعه‌های ارگانیک نامیده‌اند. بنابراین به مرور رشد کرده و تابع شرایط محیطی که در آن قرار دارند و همچنین رعایت همجواری‌ها و اصولی که حق همسایگی از مهم‌ترین آنهاست به ویژه در بافت مسکونی، ایجاد فضاهای عمومی مورد نیاز شهروندان و نهایتا تقسیم‌بندی‌های محله‌ای، شکل شهر ایرانی را تعریف می‌کنند.
اجزای تشکیل‌دهنده بازارها نیز به‌عنوان قطب اقتصادی شهر، سلسله‌مراتبی دارند که با راسته، گذر و کوچه به هم می‌پیوندند و شبکه‌ای در هم تنیده را به وجود  می‌آورند که در برآوردن نیازهای ساکنان و همچنین شهرها و روستاهای پیرامونی ایفای نقش می‌کنند. از طرفی با توجه به جریان زندگی که در این سیستم همواره تداوم دارد، تغییرات و تحولات گوناگون در آن، تاثیر اجتناب‌ناپذیر بر روند شکل‌گیری زندگی افرادی دارد که در این بافت رشد و نمو کرده و بنابراین اعضای این جامعه آگاهانه یا ناخودآگاه سراسر عمر خود را همراه با این تحولات به سر می‌برند و جای جای شهر، لحظات عمر و خاطرات و آینده آنان را رقم می‌زند.
به این ترتیب رفتار تک تک شهروندان همواره ملهم از شرایط و جریان‌های مادی و معنوی و عواملی است که به نحوی مرتبط با اجزای این کالبد هستند. این چنین است که شهر جایگاهی مهم برای رشد و تعالی انسان به شمار رفته و ارتباطی تنگاتنگ با روح و روان آدمی می‌یابد. بر این اساس است که شکل شهر و اجزای شکل دهنده آن بر چگونگی زندگی و سلامت شهروندارن تاثیر مستقیم دارد.
برای رسیدن به چنین شکلی مطلوب مسکن و سایر اجزای تشکیل‌دهنده شهر ایرانی هزاران سال تلاش و کوشش معماران و شهرسازان و هنرورزان این آب و خاک به‌عنوان پشتوانه و اصول و قوانین تجربه شده حاکم بوده است و از این روی شهر ایرانی از کاملترین مجموعه‌های زیستی و مسکن ایرانی نیز مکان و ماوایی جان‌افزا برای انسان به شمار می‌رود.
بدیهی است که همواره بیشترین تغییرات صورت گرفته در شهرها و در قالب توسعه کالبدی آن به نسبت رشد جمعیت در طول زمان بوده که با سنجش شرایط طبیعی مکان استقرار شهر صورت می‌گرفته است. نبود امکان‌سنجی توانمندی‌های محیط پیرامون و همچنین بروز جنگ‌ها و حوادثی همچون زلزله و آتش‌سوزی از عواملی است که منجر به نابودی یک شهر می‌شوند، لیکن تجربه نشان داده است که شهری با دارابودن شرایط طبیعی مناسب همچنان از نو بر خرابه‌های پیشین خود و با همان اصول و قواعد تجربه شده مجددا بر پا شده است.
اما موضوعی که موجب دگرگونی شهرهای ایران در یک قرن اخیر می‌شود بسیار خطرناک‌تر از عوامل طبیعی بوده و می‌توان گفت جنگی نامحسوس علیه هویت ملت‌هاست که معماری و شهرسازی ایران را نیز به سمت اضمحلال سوق داده است. این بیماری واگیر عامل اصلی نابودی تار و پود و سیمای اکثر شهرهای تاریخی شده است و همچنان نیز به پیش می‌تازد. این هجوم ویرانگر موجب تغییرات بنیادی است که تحت تاثیر موج صنعتی‌شدن به وقوع می‌پیوندد و شالوده فرهنگی جوامع کهن را به شدت متاثر از امر جهانی‌شدن که از منویات نامحسوس و نهفته در
جریان توسعه همسو با ایده‌آل‌های کشورهای صنعتی است، می‌کند.
مهدی معمارزاده - کارشناس میراث‌فرهنگی
به نقل از روزنامه آرمان امروز
 
استان مرتبط : تهران  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید