تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :935

باغ نگارستان، تهران

باغ نگارستان عمارت باغ نگارستان يكي از كاخ‌هاي ييلاقي خاندان قاجار بوده است كه تاريخ احداث آن به دوره سلطنت فتحعلي شاه باز مي‌گردد.

اين باغ سرسبز و عمارت با شكوه آن در سال 1322 ه-ق بنا به دستور وي در خارج از حصار شهر تهران ساخته مي‌شود. باغ نگارستان در ابتدا بسيار بزرگتر از ابعاد و مساحت كنوني آن بوده است ولي به مرور زمان بخش وسيعي از اراضي آن جدا گرديده و در اختيار سازمانها و وزارتخانه‌هاي ديگر مانند وزارت ارشاد و برنامه و بودجه قرار گرفته است.

در اين باغ ساختمان‌ها و تالارهاي بسيار ديدني و مجللي وجود داشته است كه متأسفانه در گذشته بسيار دور محو و نابود گرديده‌اند. از جمله مكان‌هاي بسيار جالب اين باغ، حوضخانه‌اي با نام "دلگشا" و تالاري به نام " قلمدان" بوده است. اين بناها داراي تزئينات و نقاشي‌هاي نفيسي بوده‌اند كه پس از سقوط قاجاريه همه آنها از بين رفته است.

30

 از جمله آنها تصوير بزرگي از فتحعلي شاه در وسط و سي پسر او در اطرافش كه بر روي ديوار تالار قلمدان توسط نگارگران مشهور آن دوره نقاشي شده بود. در واقع وجه تسميه باغ نگارستان به دليل نگارگري‌هاي موجود در اتاق‌ها و تالارهاي آن بوده است. باغ نگارستان همچنين شاهد رويدادهاي تاريخي فراواني بوده است.

بسياري از مراسم و ديدارهاي پادشاهان قاجار و بعضاً حوادث تلخ آن دوره مانند قتل بزرگ مرد تاريخ ايران قائم مقام فراهاني در اين عمارت رخ داده است. باغ نگارستان پس از سپري كردن فراز و نشيب‌هايي چند، سرانجام به دست وزارت معارف سپرده مي‌شود، گويي تاريخ ايران سرنوشتي زيبا و پسنديده براي اين باغ پيش بيني كرده بود.

 آنگونه كه اسناد تاريخي گواهي مي‌دهند نخستين بار در سال 318 ه. ق مدرسه عالي فلاحت در آن تأسيس مي‌گردد، در دوره وزارت حكيم الملك مدرسه صنايع مستظرفه به رياست محمد غفاري ( كمال الملك ) در عمارت جنوبي و مدرسه علميه در عمارت شمالي آن گشايش مي‌يابد.

در سال 1307 خورشيدي تغييرات و احداثات وسيعي به منظور تأسيس دارالمعلمين عالي ايران در عمارت باغ نگارستان توسط معمار روسي، مهندس ماركوف صورت مي‌گيرد و پس از آماده شدن بنا، هشت نفر از استادان ايراني بنام‌هاي مرحوم دكتر سحابي، فروزانفر، عباس اقبال، رضا زاده شفق، احمد دهقان، بهمنيار، عبدالحسين شيباني، سيد كاظم عصار و هشت نفر استاد فرانسوي براي تربيت دبيران و معلمان مورد نياز مدارسي از قبيل دارالفنون در آن مستقر و مشغول به تعليم و تربيت جوانان ايران مي‌شوند.

 پس از توسعه بناهاي باغ نگارستان دارالمعلمين عالي نيز گسترش پيدا نموده و به دانشسراي عالي تغيير نام مي‌يابد.

سرانجام پس از تصويب قانون تأسيس دانشگاه تهران در مجلس شوراي ملي در سال 313 شمسي، دانشسراي عالي و باغ نگارستان جمعاً به دانشگاه واگذار و از آن تاريخ تا كنون يكسره در خدمت اهداف آموزشي و پژوهشي دانشگاه تهران قرار مي‌گيرد.

 بنابراين بحق مي‌توان گفت كه باغ نگارستان مهد آموزش عالي در ايران و موطن و محل تولد دانشگاه تهران بوده است. در طول هفتاد سال عمر دانشگاه هزاران استاد و دانشجوي برجسته در اين باغ به تدريس و تحصيل اشتغال داشته‌اند.

شمار بسيار اندكي از اساتيد اوّليه اين باغ، يعني دانشگاه تهران همچنان در قيد حيات بوده و تعداد قابل توجهي از دانش آموختگان دوران‌هاي متوالي آن در سراسر ايران در دانشگاه‌ها و مراكز علمي، پژوهشي، فني و پزشكي كشور مشغول به خدمت هستند.

هيئت رئيسه دانشگاه تهران با عنايت به گذشته پربار و فضاي معنوي و مقدس اين باغ كه مهد و مركز علم و ادب و فرهنگ ايران در سده معاصر بوده است تصميم بر آن گرفت كه باغ نگارستان را با بهترين كيفيت مرمت و نوسازي نموده و از آن به عنوان پايگاه تاريخي و موزه علم و فرهنگ و هنر دانشگاه تهران بهره برداري نمايد. در همين راستا در سال 1375 طرح مرمت و نوسازي آن با مديريت مستقيم دانشگاه به اجراء گذاشته شد. خوشبختانه در طول سال‌هاي گذشته قسمت اعظم باغ نگارستان بگونه‌اي بسيار شايسته و در خور مكاني با چنين سابقه درخشان علمي و فرهنگي به سرانجام رسيد.

 تنها بخش باقيمانده آن، ساختمان كتابخانه و تالار اجتماعات قديمي باغ نگارستان است كه مطابق برنامه تنظيمي طرح مقاوم سازي و مرمت آن در دو سال آينده به اتمام خواهد رسيد و بزودي ايران عزيز همانند بسياري از كشورهاي پيشرفته صاحب يك موزه جامع تاريخ علم خواهد گرديد.

 

 

 

منبع: سایت کویرها و بیابان های ایران

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

موضوعات مرتبط : باغ ایرانی    
استان مرتبط : تهران  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید