تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،18-10-1397
تعداد بازدید :15

تغییرات اقلیمی چه تأثیری بر زندگی انسان ها دارد؟

 

فعالیت هایی که انسان ها در طول سالیان متوالی انجام می دهند بدون تردید در محیط زیست تأثیرات چشمگیر بسیاری را بر جای می گذارند. از جمله این تأثیرات می توان به افزایش سطح co2اشاره کرد که در اثر احتراق سوخت های فسیلی به وجود می آید و در نتیجه ذرات معلّق در اتمسفر باعث ایجاد عمل سردسازی هوا می شود. 
در این میان عوامل دیگری همچون استفاده از زمین، استهلاک ازن و تخریب جنگل ها نیز بر تغییرات آب و هوای کرۀ زمین اثر گذار هستند.از سال ۱۹۵۰ به بعد میانگین دمای کره زمین یک درجه افزایش یافته است. 
همچنین پیش ‌بینی می ‌شود در ۱۰۰ سال آینده دمای زمین تا ۴ درجه سانتی گراد افزایش یابد. با شروع انقلاب صنعتی در سال ۱۸۵۰ و گسترش بسیار سریع آن، استفاده از سوخت های فسیلی نیز افزایش پیدا کرد که این امر باعث بالا رفتن سطح 
co2شد. افزایش میزان co2همراه افزایش سطح متان موجب بالا رفتن دما در حدود ۱ر۴ - ۵ر۶ درجه سانتی گراد 
بین سال های ۱۹۹۰ تا ۲۱۰۰ می شود.
پپیش از آن که استفاده از سوخت های فسیلی به این حد برسد، بیشترین تأثیر بر تغییرات آب و هوا ناشی از استفاده بیش از حد از زمین بود. هدر دادن آب، تخریب جنگل ها و کشاورزی به طور مؤثر باعث تغییرات در محیط زیست می شود. عواملی مانند تغییر میزان آب ورودی و خروجی در یک منطقه و نیز تأثیرگذاری بر پوشش زمین و تغییر مقدار نور خورشید که جذب می شود، می توانند بازتابش ناحیه ای آن منطقه را دست خوش تغییرات کنند.
همچنین شواهدی وجود دارد مبنی بر این که آب و هوای یونان و کشورهای حوزه مدیترانه به طور مداوم در اثر تخریب جنگل ها، از ۷۰۰ سال پیش از میلاد تا زمان میلاد تغییر کرده است. زیرا چوب جنگل های این نواحی برای مصارف کشتی سازی، ساختمان سازی و نیز به عنوان سوخت به کار می رفته است.در مجموع می توان میزان تغییرپذیری یک سیستم آب و هوایی را به شکل پسماندها نسبت داد؛ طوری که وضعیت موجود حاکم بر آب و هوا نه فقط به ورودی ها بر می گردد بلکه به تاریخچۀ نحوه پیدایش و رسیدن به مرحله ای که در آن قرار دارد باز می گردد. به طور مثال در یک دهه ممکن است شرایط خشکسالی باعث نابودی دریاچه ها، خشک شدن کامل دشت ها و پیشروی کویرها شده باشد که به دنبال آن این شرایط به کمبود بارش ها در سال جاری بیانجامد. اما یادآوری این نکته ضروری است که تغییرات آب و هوایی می تواند یک فرآیند خود جوش دائمی تلقی شود چرا که بر جنبه های گوناگون محیطی با نسبت های متفاوت و به روش های مختلف نسبت به تغییراتی که ناگزیر روی خواهند داد، پاسخ می دهند.
گازهای گلخانه ای نیز یکی از عوامل اصلی گرمایش جهانی به شمار می روند. گازهای گلخانه ای نقش بسیار مهمی در تاریخچۀ آب و هوای کره زمین دارند به طوری که در اثر به دام انداختن حرارت از جانب گازهای گلخانه ای تولید گرما می کرده است و نقش مهم و کلیدی در تنظیم دمای زمین ایفا می کند.در حال حاضر اثرات گرمایشی زمین علاوه بر تغییر دادن آب و هوا و تأثیرگذاری روی محیط زیست، اثرات زیان باری نیز بر بهداشت و سلامت ساکنان زمین می گذارد. هم اکنون پزشکان و متخصّصان بی شماری در گوشه و کنار جهان بیش از گذشته به تأثیرات گرمایش جهانی بر سلامت بشر اهمیت می دهند. یکی از تشکیلات غیر حکومتی طرفدار محیط زیست در جهان به نام «سیرا کلاب» در این باره گزارش می دهد که تغییرات آب و هوایی سالانه جان صدها نفر در ایالات متحده را می گیرد. سالانه حدود ۴۰ هزار مرگ‌ و میر زودرس ناشی از آلودگی هوا در انگلستان اتفاق می ‌افتد که اغلب به دلیل افزایش ابتلا به بیماری ‌های قلبی، سکته مغزی و آسم است. همه این موارد با ترافیک مرتبط هستند که سهم زیادی در انتشار آلاینده‌ های سمی از جمله دی ‌اکسیدکربن دارد.
بروز بیماری ‌ها و تشدید سرطان ‌ها و سکته‌ ها 
و زایمان زودرس از عوارض تغییرات آب و هوایی است.طبق گزارش ‌ها مشخص شده است در روزهایی که آلودگی هوا شدید می شود زایمان زودرس اتفاق می ‌افتاد به طوری که نوزادان به جای ۹ ماه در ۷ ماهگی به دنیا می آیند.تازه ‌ترین آمار سازمان ملل متحد نشان می‌ دهد ۸۰ درصد از جمعیت افرادی که به دلیل تغییرات اقلیمی آواره شده ‌اند زنان هستند.فعالیت ‌های بشر روی زمین موجب می‌ شود تغییرات اقلیمی با سرعت بیشتری پیش برود اما تاثیر فجایع طبیعی بر همه یکسان نیست. تحقیقات نشان داده است که زنان در مقابل تغییرات اقلیمی به مراتب بیشتر از مردان تحت تأثیر قرار می‌ گیرند.در آفریقای مرکزی جایی که تقریباً ۹۰ درصد از دریاچه چاد خشک شده، بومیان منطقه با خطر شدیدی مواجه شده‌ اند. به ویژه زنان منطقه حال باید مسافت طولانی ‌تری را برای پیدا کردن و جمع ‌آوری آب بپیمایند.تنها زنان در مناطق روستایی نیستند که از اثرات ناشی از تغییرات اقلیمی آسیب می ‌بینند. به طور کلی زنان در سطح جهان نسبت به مردان بیشتر در معرض فقر و از دست دادن قدرت اجتماعی ـ اقتصادی هستند. به این ترتیب روند بهسازی زنان بعد از وقوع فجایع طبیعی که ممکن است به نابودی زیرساخت ها، مشاغل و مسکن منجر شود، بسیار سخت ‌تر است.همزمان با وقوع فجایع طبیعی خشونت، تجاوز و آزار علیه زنان افزایش پیدا می ‌کند.توافقنامه اقلیمی پاریس با شناسایی این واقعیت که تأثیر برخی عوامل زیست محیطی بر زنان به نسبت بیشتر است، اقدامات خاصی در راستای توانمندسازی آنان در نظر گرفته است.
ظهور پشه مالاریا و وقوع پدیده گردو غبار فاجعه بارترین پیامدهای ناشی از تغییر اقلیم است که سلامت انسان‌ ها را تهدید می ‌کند. آب و هوای گرمی که اکنون در برخی از نواحی کرۀ زمین به طور غیر طبیعی حاکم شده است، محیط بسیار مناسبی را برای گسترش انواع بیماری های عفونی فراهم آورده است و این وضعیت امکان دارد جان میلیون ها نفر را در معرض خطر قرار دهد. پانل بین دولتی تغییرات آب و هوایی مجموعه ای است که زیر نظر سازمان ملل متحد قرار دارد و مطالعاتی را در این زمینه انجام داده، به این نتیجه رسیده است که گرمایش جهانی اثرات مضری برای سلامتی انسان هایی که روی زمین زندگی می کنند به دنبال دارد. همچنین این مطالعات نشان می دهند که دمای هوا در آینده نه بر اساس درجه بلکه با تعداد افرادی که جان خود را از دست می دهند محاسبه می شود و این ابزار سنجش بسیار غم انگیز خواهد بود.
تغییر وضعیت آب و هوایی به یکی از مشکلات عمده جهانی تبدیل شده است به طوری که مالاریا، تب دنگی و «انسفالوپاتی» دیگر از جمله بیماری هایی به شمار نمی روند که در حالت معمول در اتاق های اورژانس بیمارستان ها مورد مشاهده قرار بگیرند زیرا با وجود وضعیت آب و هوایی جدید بیماری های تازه ای هم به دیگر مشکلات موجود افزوده شده اند.
شاید به دنبال تغییرات اقلیمی، بارندگی ‌ها افزایش یابد اما آب ‌و هوای گرم موجب تبخیر بیشتر خواهد شد. به گفته کارشناسان در نتیجه‌ گرم شدن زمین، آب و هوا مرطوب ‌تر می ‌شود و در نتیجه بارش ‌ها سنگین ‌تر و انفجاری‌ تر خواهند شد. به عنوان مثال در حال حاضر در ایالات متحده شاهد افزایش بارندگی‌ های شدید هستیم. اما در عین حال در چنین شرایطی تبخیر نیز سریع ‌تر اتفاق می افتد و خشکسالی پس از توقف بارش ‌ها سریع ‌تر و شدیدتر رخ می ‌دهد.
تغییرات آب و هوایی تولیدات کشاورزی را هم تحت تأثیر قرار می دهد که این اثرات بسیار منفی است و بیشتر پژوهشگران از این روند بیم دارند که با ادامه تغییرات زمین گرمایی، روز به روز بر تعداد مبتلایان به سوء تغذیه افزوده شود. مناطقی از جهان که خشک هستند خشک‌ تر و مناطق مرطوب، مرطوب‌ تر خواهند شد. اگر چه تغییراتی هم در این قانون وجود خواهد داشت اما بر اساس این قاعده کلی این اتفاقات برای کشاورزان ناخوشایند بوده و کار آن ها را سخت می‌ کند.افزایش رطوبت در آسیا نسبت به مناطق دیگر بیشتر خواهد بود به طوری که به عنوان مثال جریان آب در رودخانه گنگ تا ۱۰۰ درصد افزایش می‌ یابد. اما در عین حال خشکسالی نیز آفریقا و آمریکای جنوبی را بیشتر تحت تأثیر قرار خواهد داد. به طور مثال ممکن است در نتیجه این خشکسالی جریان آب در رودخانه آمازون تا ۲۵ درصد کاهش یابد.
صدها میلیون نفر از ساکنان مناطق شهری در سراسر جهان به دلیل احتمال افزایش سطح آب دریاها با خطر به زیر آب رفتن شهرهایشان روبرو هستند.در هشدار سازمان ملل آمده‌ است در صورتی که کشورها برای کاهش میزان انتشار گاز کربن اقدام موثری انجام ندهند، مناطق قابل توجهی با تهدید ناشی از تغییرات اقلیمی مواجه 
می ‌شوند.
شهرهای جهان از شانگهای تا اسکندریه و ریو دو ژانیرو تا اوساکا در میان مناطقی هستند که بیشترین آسیب را می ‌بینند. همچنین احتمال دارد شهر بمبئی به زیر آب فرو رود.همچنین تغییرات آب و هوایی بلایای طبیعی فراوانی را به دنبال خواهد داشت. هر چقدر پدیدة زمین گرمایی بیشتر شود به پیامدهایی همچون خشکسالی و سیل نیز اضافه می شود و در نهایت زنجیرۀ مشکلات پیش رو که سلامت بشر را مورد تهدید قرار می دهد افزایش پیدا می کند. آنالیز جدید پیش ‌بینی‌ های مرتبط با تغییرات آب و هوایی نشان می ‌دهد که تکرر طوفان ‌های شدید نواحی گرمسیری می‌ تواند با تداوم گرم شدن کره زمین، در نواحی فوق افزایش یابد.
پژوهشگران با مقایسه دو الگوی کره زمین با میانگین درجه حرارت یک و نیم درجه و دیگری دو درجه سانتی‌ گراد به این نتیجه رسیدند که میزان بارش ‌های سنگین و خشکسالی به همراه عوامل اجتماعی، شاخص آسیب ‌پذیریِ گرسنگی و شرایط جوی را تشکیل می‌ دهد. این شاخص، چگونگی قرار گرفتن یک کشور در معرض خطرات جوی، چگونگی تأثیرپذیری کشاورزی آن نسبت به آسیب ‌های محیطی و چگونگی انطباق آن کشور با این شرایط را شامل می ‌شود.
در مورد خشکسالی و باران حداقل رفتار اقلیم و گرمایش آن قابل پیش بینی است اما در مواردی چون افزایش سطح آب دریاها یا اسیدی شدن اقیانوس ‌ها همه چیز به مراتب کمتر مشخص و قابل پیش‌ بینی است و ممکن است در صورت گذار از نقاط اوج هیچ راه بازگشتی وجود نداشته باشد.با افزایش فقط دو درجه سانتی‌گراد گرمای جهانی، یک چهارم کره زمین تبدیل به بیابان می ‌شود.بیش از یک چهارم سطح زمین که بیش از ۱٫۵ میلیارد نفر در آن زندگی می ‌کنند، خشک‌تر می‌ شوند و خشکسالی و آتش ‌سوزی می ‌تواند گسترده شود. دانشمندان بر این باورند که محدود شدن گرمایش جهانی به ۱٫۵ درجه سانتی گراد (۲٫۷ درجه فارنهایت) به طور چشمگیری درصد تأثیرگذاری گرمایش جهانی بر سطح زمین را کاهش خواهد داد.
میزان آب اقیانوس ‌های آزاد که میزان اکسیژن در آن ها صفر است، در طول ۵۰ سال گذشته چهار برابر شده است. همچنین مناطق کم اکسیژن در آب های ساحلی نیز از سال ۱۹۵۰ مشخصا ۱۰ برابر شده ‌اند و انتظار می ‌رود به علت گرمایش جهانی، این کاهش اکسیژن در آینده نیز ادامه داشته باشد.این یک مشکل جدی برای حیات دریایی است زیرا بدون اکسیژن، حیات دریایی به طور کلی نابود خواهد شد. این مناطق دریایی به اصطلاح «مناطق مرده» (dead zones) نام گذاری شده ‌اند و در خلیج مکزیک و خلیج چساپیک واقع در قاره آمریکا مشهود هستند و دیگر قادر به پشتیبانی از جانوران دریایی و مرجان ‌ها برای ادامه زندگی نیستند.
سطح اکسیژن پایین باعث آزاد شدن دی نیتروژن مونوکسید می‌ شود که یک گاز گلخانه ‌ای و ۳۰۰ برابر قوی ‌تر از کربن دی اکسید و سولفید هیدروژن است. به گفته محققان، تغییرات آب و هوایی ممکن است سبب کاهش اکسیژن در آب ‌های آزاد شوند، زیرا اقیانوس ‌های گرم‌ تر، اکسیژن کمتری دارند و حتی در وهله اول رسیدن اکسیژن به آب هم دشوار است.لازم به ذکر است که حدود نیمی از اکسیژن زمین از اقیانوس ‌ها به دست می آید. این مشکل علاوه بر تهدید تنوع زیستی دریایی، به علت مرگ ماهی ‌ها و کاهش گردشگری، منجر به افزایش مشکلات اقتصادی نیز می شود.
توانایی طبیعت برای کمک به بشر هم در حال تحلیل رفتن است؛ به گونه ‌ای که سازمان جهانی هواشناسی اخیرا اعلام کرد که انباشت کربن دی اکسید در اتمسفر در سال گذشته به رکورد بسیار بالایی رسیده‌ است.
*مهرنوش بوستانی

برگرفته از روزنامه اطلاعاتت

 



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید