تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :719

حال زمين خوب نيست

ما ساكنان كره زمين در بهره‌برداري سالانه از آن تناسب بين ذخاير و توليدات را رعايت نمي‌كنيم. آخرين آمارها حاكي ازآن است كه 1/7 ميليارد نفر از ساكنان زمين در ماه نهم سال تقريبا تمامي داشته‌هاي يك ساله كره زمين را مصرف مي‌كنند تا جايي كه در چهار ماه پاياني سال مجبور هستيم از ذخاير استفاده كنيم. اين استفاده نادرست كه در اصطلاح به آن بدهكاري اكولوژيكي گفته مي‌شود، مهم‌ترين عاملي است كه كيفيت حيات را در كره زمين تحت تاثير قرار مي‌دهد. كشور ما به دليل قرار گرفتن در منطقه خشك جغرافيايي كه در اصطلاح از آن با عنوان كمربند خشكي ياد مي‌شود، در مقايسه با ميانگين جهاني در وضعيت نگران‌كننده‌تري قرار دارد و نرخ بدهكاري اكولوژيكي در كشور ما از مقياس جهاني بالاتر است.

يكي از مهم‌ترين نشانه‌هاي بدهكاري اكولوژيكي در يك سرزمين ميزان اندوخته‌هاي آبي آن است. ما به جاي اينكه سالانه 20 تا 40 درصد از منابع آبي خود را مصرف كنيم، اين رقم را به 85درصد افزايش داده‌ايم كه اين مساله نشان مي‌دهد نرخ شتاب گرفتن بدهكاري اكولوژيكي در كشور ما دو برابر ميانگين جهاني است. علاوه بر اين، چشمه‌هاي توليد گرد و خاك و عوامل فرسايش‌دهنده بادي كشور ما را متاثر كرده‌اند و حداقل 25 استان كشور ما با بحراني با عنوان فرسايش بادي و ريزگردها و به دنبال آن گرد وغبار روبه رو است.

وضعيت نگران‌كننده تنوع زيستي در كشور يكي ديگر از علائمي است كه نشان مي‌دهد وضعيت كره زمين در جايي كه فلات ايران در آن قرار گرفته نگران‌كننده است. اگر ما به اين علائم موضوعات ديگري مانند آلودگي هوا، خشكسالي زاگرس، نابودي و مخروبه شدن برخي از كشتزارهاي حياتي در سواحل شمالي و جنوبي كشور و 32 ميليارد متر مكعب پساب به سفره‌هاي آب زيرزميني اضافه كنيم متوجه خواهيم شد كه حال زمين اصلا خوب نيست و اين حال در كشور ما در اثر عواملي نظير بحران شيرابه، شكار بي‌رويه، بحران برداشت بي‌رويه از سفره‌هاي آب زيرزميني، بحران آلودگي هوا، بحران افزايش ذرات كوچك‌تر از دو ميكرون وضعيت نگران‌كننده‌تري دارد.

در جلگه خوزستان، تالاب هورالعظيم، طي سال‌هاي گذشته براي استخراج نفت خشكانده شد و به منبع اصلي ايجاد گرد و خاك در منطقه و شهرهاي اطراف تبديل شد. به هر روي اين اتفاق افتاده است و بايد قبل از انجام شدن براي آن فكري مي‌كردند با اين وجود در حال حاضر سازمان حفاظت محيط زيست با تفاهم نامه‌اي كه با وزارت نفت امضا كرده است، به موجب آن قرار شد وزارت نفت حقابه تالاب هورالعظيم را به آن منطقه بازگرداند اما جايي كه اين اتفاق افتاده و فاجعه بزرگ اكولوژيكي در آن رخ داده منطقه هورالعظيم است كه در زير آن چاه‌هاي استخراج نفت قرار داشته است. در حالي كه در جاي ديگري براي استخراج نفت تالاب‌ها خشكانده نشده‌اند با وجود اين، اكثر تالاب‌ها در معرض خشكسالي قرار دارند و وضعيت آنها نامناسب است و بايد گفت حدود 70 درصد از تالاب‌هاي سطح كشور در شرايط بحراني قرار دارند.

وضعيت و شرايط نامناسب تالاب‌هاي كشور در واقع هشداري براي مسئولان امر محسوب مي‌شود و نشان‌دهنده ضعف مديريتي در حوضه آبريزهاست و از ميان رفتن سفره‌هاي آب زيرزميني در مناطق مختلف كشور يكي ديگر از پيامدهاي مديريت نامناسب در بخش حوضه‌هاي آبريز است. اين مشكلات زيست محيطي در نتيجه اجراي طرح‌هاي توسعه ناپايدار در سطح كشور است و تا زماني كه اين توسعه ناپايدار به توسعه پايدار تبديل نشود، شرايط موجود تداوم خواهد داشت. بحران درياچه اروميه يكي از پيامدهاي توسعه ناپايدار در كشور است و اين وضعيت بحراني در كمين ديگر تالاب‌هاي كشور نيز قرار دارد. وضعيت كنوني درياچه اروميه، نامناسب است، خشكسالي امسال روند بحراني اين پهنه آبي را تشديد كرده و مساحت آن را به كمتر از يك هزار كيلومتر مربع كاهش داده است.

بر اساس اعلام مسئولان حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي تاكنون بيش از 90 درصد درياچه اروميه خشك شده و اين پهنه آبي تبديل به شوره زار و نمكزار شده كه كارشناسان ميزان نمك موجود در اين درياچه را ميليون‌ها تن تخمين مي‌زنند. مناسبت‌هايي مانند روز جهاني زمين كه در كشور ما با عنوان روز زمين پاك نام‌گذاري شده است بايد باعث شود تا ما بتوانيم با ظرفيت‌سازي‌هاي اطلاعاتي و ايجاد حساسيت در مردم جنبش اجتماعي راه بيندازيم تا نه فقط شهروندان ساكن در فلات ايران بلكه رهبران و مديران در ساير كشورها را نيز متاثر سازد و بتوانيم با استفاده از ظرفيت‌هاي جديد در راستاي بهبود آلام سياره زمين تلاش كنيم. 

موضوعات مرتبط : محیط زیست    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید