تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :940

حقوق شهروندی

حقوق شهروندی، به نوعی تكامل یافته حقوق بشر مطرح در قرن 18 و حقوق سیاسی مطرح در قرن 19 است كه ناظر به تأمین حقوق انسان در محیط زندگی و محیط جهانی همراستا با تغییرات جهانی شیوه‏ها و سبك زندگی است.

بیش از 200 سال از اولین بیانیه حقوق بشر و شهروندان در 26 اگوست 1789 كه در آن اصل قوانین دموكراتیك مورد تصویب قرار گرفته، گذشته است، در طول این دوره، در نتیجه جنگ ها، منازعات سیاسی و همه انواع جنبش‏های اجتماعی، مجموعه حقوق بشر كه در ابتدا تبیین شده بود، بتدریج رسمیت یافت، گسترش یافت و با زندگی روزانه افراد و گروههای اجتماعی آمیخته شـد. با این حال، تحولات اجتماعی-اقتصادی، سیاسی و منطقه‏ای به ویژه تغییر ساختار الگوی زیست و تفوق شهرنشینی و نیز تعمیق فردگرایی و توجه به آزادی‏های فردی كه بیان كننده این امر بود كه اجرای حقوق بشر نه تنها راهی دشوار است، بلكه به رغم توسعه و تغییرات همه جانبه این حقوق در قالب همان حقوق سیاسی مطرح شده در سال 1789 باقی‏مانده و متناسب با تغییرات همه جانبه گسترش نیافته است. به سخنی تغییرات به وقوع پیوسته به ویژه حقوق شهروندان در مفهوم جدید امروزین جهانی شدن اقتصاد و آنچه نئولیبرالیسم خوانده می‏شـود، با وجود تحولات فناوری و مهاجرت گسترده كه اشكال جدید وابستگی درونی بین حکومت های ملی، جوامع و اشخاص را بوجود آورده است، دیگر به سطح حداقل معاش كه در بیانیه 1789 تعیین شده قابل تقلیل نیست.

از این باب "لوفوردر کتاب کمتر شناخته شده‏اش «پیمان شهروندی (19901) می‏نویسد كه "به روزرسانی بیانیه حقوق شهروندی دارای بیشترین اهمیت است تا بر مبنای آن شرایط قانونی-سیاسی جدیدی برای تبیین مفهوم جدید شهروند اجتماعی ایجاد شـود. "این مفهوم ناظر بر روابط اجتماعی متشكل بر روابط جدید بین افراد، گروه‏ها و جوامع اجتماعی است. این نوع حقوق شهروندی ارتقاء دموكراتیك حاكمیت و مشاركت شهروندان را هدف قرار می‏دهد و محدوده آن بسیار بیشتراز دامنه حقوق سیاسی و مدنی قرن 19 در زمینه تشكیل احزاب و زمینه‏سازی‏ها و مشاركت سیاسی است، و زمینه تحقق حقوق سیاسی را هم بر عهده دارد. به عقیده لوفور، یك قرارداد سیاسی جدید باید جایگزین ایده سنتی "تعهد اجتماعی" شـود و بیانگر زمینه‏هایی باشـد كه حقوق بشر طی این دوره بسط داده شـده و حقوقی چون حق آموزش، كار، بازنشستگی و ... را در برگرفته است.

حقوق شهروندی واقعی مبتنی است بر:

  • حق حركت آزادانه در اراضی ملی
  • حق اظهار نظر به استثنای مواد قانونی معتبر ملاك عمل
  • حق داشتن نماینده سیاسی كه بالاتر از حق رأی دادن است.
  • حق در اختیار داشتن اطلاعات
  • حق تحصیل
  • حق به رسمیت شناختن در تفاوت و در برابری فرصت‏ها
  • حق اداره امور توسط خود به مفهوم كنترل دموكراتیك اقتصاد و سیاست
  • حق سكونت
  • حق ایفای نقش مستقیم در اداره‏های شهر
  • حق مشاركت

این پیوند میان شهر و شهروندی در حق به شهر خلاصه می‏شـود. كه حق همه ساكنان شهر برای بهره‏مندی كامل از زندگی شهری با همه خدمات و مزایای آن است.

لوفور یادآوری می‏كند كه شهروند همواره منبع تعهد است. پرادخت مالیات، اظهار درآمد، خدمت در ارتش و .... را عهده دار است، امّا به رغم این موارد، حقوق او به حق رأی به عنوان تنها حق اظهار نظر یك شهروند محدود می‏شـود.

منشور جهانی حق به شهر

حق به شهر برای اولین بار در كشور برزیل در سال 2001 به وسیله یك نهاد مردم نهاد به اجرا درآمد، منشور اروپایی برای تأمین حقوق بشر در شهرها در" سنت‏دیس "در ماه مه 2000 مورد پذیرش 200 شهر اروپایی قرار گرفت.

در"منشور جهانی حق به شهر"تاکید می شودكه با در نظر گرفتن شهرگرایی روبربه رشد ، افزایش فقر شهری، اصول قانونی بین‏المللی موجود، در زمینه‏های حقوق اقتصادی، اجتماعی، محیط زیست، فرهنگی، و ... مفهوم كنونی حق شهروندی باید بهتر تبیین شـود.

در سال 2004 منشور به تصویب مجمع جهانی شهری رسیدو بر اساس آن سازمان ملل متحده سازمان اسكان بشر و یونسكو یك جریان مشترك به نام "سیاست‏های شهری و حق شهر" در 2005 تشكیل داده‏اند.

قمر فلاح

موضوعات مرتبط : حقوق شهروندی    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید