تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1104

خانه صمصام در شلمزار بهترین مکان برای خانه مشروطیت

 یکی از درخشان‌ترین  بررگ‌های زرینی که اهالی چهارمحال و بختیاری در تاریخ معاصر به نام خود ثبت کرده‌اند، مشارکت و حضور تاثیرگذار آنان در جنبش ملی مشروطه خواهی است. وقتی مجلس به توپ بسته شد، مشروطه خواهان به شدت سرکوب شدند، مجلس یا نماد مشروطیت تعطیل گردید، ظلم و بیداد طرفداران محمدعلی شاه از حد گذشت و امیدها به بیم و وحشت تبدیل شد، این نقش پررنگ بختیاری‌ها بود که جانی دوباره به نهضت مشروطیت داد و استبداد صغیر را نابود و مشروطیت را احیاء کرد.

خانه صمصام در شلمزار بهترین مکان برای خانه مشروطیت


پس از آن که اهالی اصفهان تحت فسار ایادی حکومت و در تنگنای شدید قرار گرفتند، چاره آن دیدند که از اهالی چهارمحال و بختیاری یاری بخواهند. رییس انجمم ولایتی، حاج آقا نورالله،«تعدیات اقبال الدوله را در ورقه‌ای نوشته با قرآنی برای صمصام السلطنه به میان ایل بختیاری فرستاده استدعای رفع ظلم کردند (ح)» . نامه را به دكتر «مسيح اله خان دانشور علوي» سپرد، وی به اتفاق دو برادر خود دكتر «عيسي خان» و دكتر «نورالله خان» كه با خوانين بختياري سابقه‌ي دوستي و آشنايي داشت روانه چهارمحال و بختیاری شدند. طبق قرار وي به «چالشتر» نزد «خدارحيم خان» رفت. نامه‌ای به « نجف قلی خان صمصام السلطنه» نوشت، دكتر «عيسي خان» مامور گردید به «شلمزار» رفته نامه را به «صمصام السلطنه» تحویل دهد. برادر دیگرش دكتر «نورالله» به «دزك» منزل «فتحعلي‌خان سالار مويد» رفتند. سه برادر همه توان خود را به کار گرفتند تا اوضاع مملكت را براي خوانين تشريح و آنان را ترغیب کنند به نهضت مشروطه خواهی بپیوندند.  دكتر مسيح الله برای اینکه نتیجه بگیرد خود شخصاً به شلمزار رهسپار شد، گفت آنچه را باید می‌گفت.

وقتی صمصام‌السلطنه قانع گردید که باید دست به کاری بزرگ بزند و به ملت مشروطه خواه بپیوندد. به کلانتران، بزرگان و متعمدان بختیاری نامه نوشت از آنان دعوت به عمل آورد ظرف یک هفته در شلمزار اجتماع کنند. سرانجام 250 نفر از بزرگان بختياري در خانه صمصام در شلمزار گرد هم آمدند تا در باره‌ي اين موضوع مهم مذاكره كنند. دكتر مسيح الله چندين بار براي بزرگان بختياري سخنراني كرد، ضمن تشريح اوضاع مملکت،آنان را تشويق کرد تا در حرکت آزاديخواهی ملت ايران مشارکت کنند. سران بختياري چند روز به شور نشستند. همه موافق بودند به جنبش ملی مشروطه خواهی بپوندند. اما موانعی وجود داشت. با نظر همه حاضران تلاش‌هایی آغاز گردید تا موانع برطرف و زمینه فراهم گردد.


ابتدا لازم بود میان صمصام السلطنه و پسر عمویش ابراهیم خان ضرغام السلطنه آشتی و تفاهم برقرار گردد. واسطه‌های آن قدر رفتند و آمدند و چانه زدند تا این دو شخصیت پرقدرت و با نفوذ، پذیرفتند که در این برهه زمانی خاص باید اختلاف‌ها را کنار بگذارند دست در دست هم داده و کاری کنند کارستان.


آن گاه با اعضای انجمن ولایتی که نمایندگان اهالی اصفهان بودند به مذاکره پرداختند. در نهایت بختیاری‌ها اصفهان را تصرف، دست ایادی شاه مستبد را ازآنجا کوتاه کردند، همه چیز فراهم گشت تا بساط استبداد در پایتخت برچیده شود.


اگر به گذشته بازگردیم و اوضاع آن زمان را مرور کنیم. می‌بینیم در آن آشفته بازار ظلم و بیداد چشم همه ملت ایران به خاک بختیاری و به ویِژه «شلمزار» و «فرادنبه» دوخته شده بود. همه امید بسته بودند چه زمانی «نیله سواران» بختیاری به قصد فتح اصفهان این دو دهکده خبرساز را ترک می‌کنند.


آن روزها این دو نقطه در کشور ما خبرسازترین‌ها بودند. سیل تلگراف از استانبول، تهران، تبریز، بوشهر،‌اصفهان، شیراز، رشت، قزوین، شوشتر، مشهد، زنجان، یزد، کرمان و از هر کجایی که دلش با مشروطه بود، روانه شلمزار و فرادنبه بود.


این دو روستا مرکز ثقل بختیاری نیز شده بودند ، شلمزار که خانه نجفقلی خان صمصام السلطنه در آن قرار داشته و فرادنبه که محل سکونت ابراهیم خان ضرغام السلطنه بود. جنگجویان بختیاری نیز در آن روزها فقط یک هدف داشتند با خانواده و فامیل خود خداحافظی کرد، اسب و تفنگ برداشته به شلمزار بروند یا به فرادنبه. در آنجا منتظر صدور فرمان حمله بمانند.


اگر خانه ابراهیم خان در فرادنبه باقی مانده بود سزاوارین جایگاه برای خانه مشروطیت بود زیرا اولین بختیاری که بیرق مشروطه خواهی برداشت کسی جز ابراهیم خان بود.


وقتی دژ تاریخی ضرغام السلطنه در گذر زمان نابود گردید و فقط چند دیوار از آن باقی مانده است. فقط خانه صمصام السلطنه در شلمزار است که استحقاق دارد «خانه مشروطیت» باشد. آنجا که مرکز رایزنی‌ها و گفتگوها بود، قراردادها و نقشه‌های برادری، صلح و جنگ در آنجا ترسیم و منعقد گردید.مخاطب همه مشروطه‌خواهان ایران و جهان فقط شلمزار بود. جایی که در دیپلماسی آن روزها کانون توجه و بسیار خبرساز بود.


خانه یا قلعه‌ای که تا صاحبش زنده بود کسی را به سر در آن حلقه آویز نکرده و یا دار نزدند، هیچگاه گوش‌های بریده زارعان و رعایا بر در آن آویزان نشده بود که درس عبرت دیگران باشد و نشنیدم که صاحبش( منظورم نجفقلی قلی خان صمصام السلطنه است نه کس دیگر) آن را به شکنجه گاه مخوف و ترسناکی تبدیل کرده باشد.


پس با همه این اوصاف، فقط خانه صمصام السلطنه در شلمزار است که شایستگی دارد «خانه مشروطه» باشد.

لازم به ذکر است خانه یا قلعه تاریخی نجفقلی خان صمصام السلطنه با مساحتی افزون بر 2000متر و زیربنای 500متر در شمال غرب شلمزار و 45 کیلومتری شهرکرد مرکز چهارمحال و بختیاری واقع شده است. 

نوشته شده توسط: پایگاه فرهنگی پژوهشی آزادمردان بختیاری
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

استان مرتبط : چهارمحال و بختیاری  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید