تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :715

در ستایش ثبت جهانی شهر سوخته

شهر سوخته که در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه گذاری شده و مردم این شهر در چهار دوره بین سال‌های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ قبل از میلاد در آن سکونت داشته‌اند، یکی از بزرگ ترین مفاخر ایران زمین در عرصه میراث فرهنگی و از شگفتی‌های دنیای باستان است. این شهر مهم‌ترین مرکز استقرار و در حقیقت پایتخت منطقه در دوران مفرغ بوده است.شهر سوخته، به ظاهر نام جدیدی است و قدمت تاریخی چندانی ندارد. بر پایه متن‌های موجود، سابقه این نام به کمابیش ۱۵۰‌سال قبل برمی‌گردد.
شهر سوخته دو بار به آتش کشیده شده است: یکبار در ابتدای مرحله رشد و بار دیگر در لحظه مرگ و انهدام آن. سالیان زیادی پس از کشف این شهر، مسئولان میراث فرهنگی کشور در صدد ثبت جهانی این اثر و شناسایی این تمدن به جهانیان بودند که به دلیل وجود ایراداتی در عرصه و حریم این شهر کمیته میراث جهانی یونسکو از ثبت جهانی آن ممانعت می ورزید. به تازگی اما مسئولان یونسکو اعلام کرده‌اند مساله حفاظت این شهر مشکلی ندارد و با ثبت جهانی آن موافقت کرده‌اند. به اعتقاد من، ثبت جهانی آثار میراث فرهنگی ایران نشان دهنده رتبه و منزلت بالای میراث فرهنگی ایران در منظومه میراث فرهنگی جهان است و تاکیدی دوباره بر نقش ایران و تمدن ایرانی در حلقه خط سیر زندگی بشر است.
از سوی دیگر، قرار گرفتن ثبت یک اثر در میان آثار جهانی موجب حمایت و ایجاد یک نوع امنیت بین‌المللی برای اثر حتی در زمان جنگ تحت عنوان نقاط ممنوعه جنگی می‌شود. تجربه جنگ های اخیر در جهان هم نشان‌دهنده توجه کشورهای درگیر در جنگ به بحث میراث فرهنگی جهانی طبق استانداردهای بین‌المللی است. از این رو با وجود آن که برخی از آثار در دوران جنگ تخریب شده یا آسیب دیده‌اند، میزان بحران بسیار کمتر از پیش بینی مسئولان یونسکو بوده است. در ایران نیز ثبت جهانی کاخ گلستان به عنوان یکی از زیباترین و مهم ترین آثار فرهنگی ایرانی موجب شد تا از ساخت عمارت سرای دلگشا در مجاورت این کاخ جلوگیری شود. در واقع، فشار جامعه به عنوان سرمایه اجتماعی و آگاه کردن یونسکو نسبت به آثار ساخت سرای دلگشا موجب شد تا شاهد از بین رفتن این اثر جاودانه نباشیم. اتفاقی که تنها با ثبت جهانی این اثر میسر و ممکن شد.
از این رو، به اعتقاد من لازم است تا با شناسایی و برجسته کردن آثار فرهنگی کشور و تلاش برای آگاه کردن دنیا نسبت به سرمایه‌ای که در اختیار داریم، آثار فرهنگی خود را به جهانیان نشان دهیم و حاشیه امنی برای آن ایجاد کنیم. ضمن اینکه اماکنی چون شهر سوخته یا کاخ گلستان چندین برابر بیشتر از کتاب می تواند عظمت فرهنگ و تمدن ایرانی را به جهان نشان دهد و به مسئولان فرهنگی کشور اجازه می دهد تا در مجامع فرهنگی بین‌المللی حضور یابند تا با سایر تمدن ها و آداب و رسوم آشنا شوند.
به طور حتم آشنایی با فرهنگ سایر کشورها می‌تواند به تغییر نگرش مسئولان و ایجاد نگاهی منعطف تر کمک کند. البته، لازم است در پایان اشاره کنم مسئولان میراث فرهنگی کشور در دو دهه اخیر اقدامات مثبت بسیاری برای ثبت جهانی آثار ایرانی انجام داده‌اند و در بسیاری از مجامع بین‌المللی برای دفاع از فرهنگ و آثار فرهنگی ایران حضور یافتند تا با شناسایی فرهنگ ایرانی دست غارتگران عرصه فرهنگی را از آن کوتاه کنند. علاوه بر این، نقش مفید و موثر فعالان حوزه میراث فرهنگی در راستای حفظ آثار را باید ارج نهاد و به منظور ایجاد همبستگی میان مردم، آن را تقویت کرد.

محیط طباطبایی -  کارشناس میراث فرهنگی
به نقل از روزنامه آرمان

استان مرتبط : سیستان و بلوچستان  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید