تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1761

در معماری مانند ادبیات موسیقی ست که فرم می آفریند

فراموش نکنیم موسیقی به خصوص موسیقایی داخلی ست که فرم می آفریند. در دهه چهل مهدی اخوان ثالث بر اساس فرمهای سنتی یا همان مفاعیلن مفاعیل  در محیط شعر نو با بسط فرمها سعی می کرد شعر در ادامه نیما بسراید

و شاملو در عوض به موسیقایی توجه داشت و فرمها را در محیط نثر از موسیقایی می گرفت. هر شعرش با شعر دیگر فرم و فضا و ریتم متفاوتی داشت. شاملو در نهایت به بن بست نرسید اما مهدی اخوان ثالث در جهان بینی خود
به پوچی دنیای مدرن بارها اعتراف کرد.در معماری هم چنین اتفاقی افتاد یک گروه از معماران مثل شاعران دنبال رو اخوان ثالث فرم طاقهای جناقی و گل دسته و گنبد را نشان سنت می دانستند یا اگر می خواستند معماری باستان را نشان دهند سرباز هخامنشی می ساختند یا سر ستونها را به فرمهای باستانی کاخهای هخامنشی در می آوردند.
نتیجه آن شد حتی حس زیبایی شناسی و ابعاد طلایی معمول در این کارها به مرور از میان رفت زیرا موسیقایی مانند درختی است که برگهای آن حجمهای معماری یا فرمها و فضاهای شعری ست شاخ تنه درخت محل و رابطه برگها را با هم مشخص می کند.
و به احجام کنار هم هارمونی و تناسب می بخشد  وقتی موسیقی نباشد درخت با شاخ و برگ نامرئئ اش به هم می ریزد.
در دوره های حکومتهای توتالیتاریستی مجسمه های بزرگ از خاک سر بر می آورد زیرا موسیقی در ذهن صاحبان هنر شکل نمی گیرد. در آثار بودایی و مجسمه های غول پیکر بودا نگاه کنید! دنیای بودا جهان محسوسات است.
جهان محسوسات موسیقایی محدودی در کلام دارد کلام بیشتر اوقات بریده بریده یا به حس های معمول می پردازد. موسیقی سطح پایین تری دارد در نتیجه آن تناسب در ابعاد مجسمه ها شکل نمی گیرد.
همین اتفاق جدا از توتالیتاریسم مذهبی در ذهن نوجوانان ما که حالا هنرمندان و مجسمه سازان این روزگار هستند افتاد. شاعر بعد از انقلاب اکثر نوجوانان سهراب سپهری بود. سهراب برای نزدیک شدن به جهان محسوسات ضرب آهنگ گفتار را می شکند آن هم در زبان فارسی که از طریق موسیقایی کلمات معانی دریافت می شود. زبانی موسیقایی که هر اسم تصویری آوایی از هر پدیده ارائه می دهد.
نتیجه آن شد که موسیقایی در ذهن نوجوانان آن دوره شکل نگرفت. شاعر دوران نوجوانی من مهدی اخوان ثالث بود. اخوان با فرمها خوب بازی می کند هر چند فرمهای شعریش را از شعر  کلاسیک می گیرد و زحمت آفریدن  فرمهای جدید را از موسیقی داخلی شعر به خود نمی دهد به همین خاطر اخوان پدر و الهام بخش فرمالیستهای امروز است

علیرضا بخشعلی

موضوعات مرتبط : ادبیات و معماری    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید