تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :797

رازهاي ساخت شهر زيرزميني در فريدن

دامنه، شهري در ميان كوه‌هاي سر به فلك كشيده دالان كوه است كه در مساحتي سه هزار هكتاري و با جمعيتي ۱۰ هزار نفري در قلب شهرستان فريدن قرار گرفته است. يكي از ويژگي‌هاي منحصر به فرد اين شهر زيرزميني، خنك بودن آن در روزهاي گرم تابستان و گرم ماندن آن در روزهاي سرد زمستان بدون استفاده از هيچگونه وسايل گرمايشي و سرمايشي است. دستكندهاي زيرزميني پيدا شده از دوره صوفيه در زير شهر «دامنه» فعلي، اين شهر را به گونه‌اي به شهر دو طبقه ايران تبديل كرده است. شهر دامنه كه به قولي شهر متحرك كشور نيز نام گرفته است از دوران شكل‌گيري با توجه به جنگ‌ها و لشكركشي‌هاي مختلف جابه‌جا شده و قدمت مكان فعلي اين شهر به ۵۰۰ سال پيش برمي‌گردد. اما اين‌بار خبر پيدا شدن شهري زيرزميني در دامنه فعلي توجه بسياري از دوستداران ميراث فرهنگي را به خود جلب كرده است به گونه‌اي كه با توجه به وسعت تخمين زده اين شهر مي‌توان دامنه را از اين پس شهر دو طبقه ايران ناميد. 
  بكرترين اثر تاريخي ايران
راهروها و دالان‌هاي موجود در اين شهر نمادي از كوچه و خيابان امروزي است و نظم و جداسازي محل زندگي انسان‌ها از محل نگهداري احشام و آب‌انبارهاي اين شهر نيز بيانگر زندگي اجتماعي در اين شهر تاريخي است كه به روايات مختلف قدمت آن از ۱۵۰ تا ۴۰۰ سال پيش مي‌رسد. شهر زيرزميني دامنه را مي‌توان يكي از بكرترين آثار تاريخي ايران دانست كه كمتر دستخوش تغييرات شده است و از اين رو مي‌توان اين شهر را يكي از بهترين مكان‌هاي تاريخي براي گذري به گذشته و زندگي گذشتگان‌مان معرفي كنيم. به گفته كارشناسان، هسته اوليه اين دستكندهاي پیدا شده در این شهر، مربوط به دوره هخامنشيان است كه بخش‌هاي مختلفی همچون محل نگهداري احشام و زندگي انسان‌هاي گذشته در آن وجود دارد. ورودي اين دستكند كهن به طول 30متر با ديوارهاي سنگي منظم و شيبي ملايم طراحي شده كه در انتهاي ورودي اصلي چاه آب و حوضچه‌اي براي شرب دام وجود دارد و در قسمت‌هاي بعدي علاوه بر اصطبل، اتاق‌هايي براي زندگي انسان وجود دارد. البته به گفته مردمان محلي اين منطقه، در فريدن و در برخي روستاهاي آن هنوز اين دستكند‌ها يا شهرهاي زيرزميني در خانه‌ها وجود دارد و مردم از آن به عنوان اصطبل براي نگهداري دام استفاده مي‌کنند. به گزارش تابناك، گرچه مستندات مكتوب اين دستكند‌ها كشف نشده است اما با اين وجود اين شهر زيرزميني جذاب براي مردم از چشم گردشگران دور نمانده است و در ايام تعطيلات به ويژه تعطيلات نوروز، گردشگران بسياري از اين شهر زيرزميني در دامنه بازديد مي‌كنند. 
  ردپاي صفويان در شهر زيرزميني
اما در اين ميان كارشناس ميراث فرهنگي و عضو شورای شهر دامنه با اشاره به جابه‌جايي‌هاي مكرر شهر دامنه از زمان شكل‌گيري تاكنون اظهار داشت: شهر دامنه در طول تاريخ چندين بار جابه‌جا شده است، در ابتدا محل تاسيس اين شهر در دشت قهيز بوده و در ادامه در كنار امام‌زادگان عبدا... و ابراهيم(ع) كه تا محل فعلي شهر دامنه حدود دو كيلومتر فاصله دارد مستقر شده است. احمد عبداللهي، ادامه داد: دامنه فعلي از اواخر دوره صفويه و اوايل دوره قاچار شكل گرفته و در دوره‌هاي مختلف مورد هجوم قرار گرفته است به صورتي كه محمود افغان نيز به اين سرزمين حمله و خساراتي را به آن وارد كرده است. اين كارشناس ميراث فرهنگي با بيان اينكه دامنه با قدمتي بيش از ۳۰۰ سال عرصه تاخت‌وتاز پادشاهان گذشته بوده است، افزود: از اين‌رو با توجه به شرايط موجود در منطقه، شهر زيرزميني دامنه در سال‌هاي گذشته و با توجه به شرايط زندگي مردم نوعي معماري خاص در اين شهر شكل گرفته بود كه ساكنان نسبت به ايجاد سرپناهي با كاربري‌هاي مشخص در دل زمين براي خود اقدام كردند. او با تاكيد بر اينكه تقسيم فضاهاي داخلي و نامگذاري اين فضاها حكايت از زندگي دسته‌جمعي در اين شهر زيرزميني داشته است و هر خانواده براي خود قسمتي از اين شهر زيرزميني را ايجاد كرده است، ادامه داد: اين دستكندها شبيه خانه‌هاي دوره صفويه بوده و شامل ورودي، دالان، هشتي و حياط مركزي است كه اطراف حياط با اتاقك‌هايي احاطه شده است و حكايت از زندگي دسته‌جمعي را دارد. به گزارش مهر، او انگيزه شكل‌گيري شهر زيرزميني را نبود مصالح براي اجراي ديوارهاي باربر و پوشش سقف، محافظت در برابر خطر ناشي از حمله دزدان و محافظت در برابر سرما و گرما عنوان كرد.
استان مرتبط : اصفهان  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید