Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :3829

سبک شناسی و مبانی نظری در معماری معاصر ایران

فهرست مطالب

  • سخن ناشر
  • پیش گفتار
  • مقدمه نگارنده
  • بخش اول - عصر قاجاریه
  • بخش دوم - عصر پهلوی
  • بخش سوم - عصر جمهوری اسلامی
  • موخره - کدام دال، کدام مدلول
  • فهرست منابع
  • نمایه معماران و ساختمان سازان معاصر ایران

 

 

 

 

 

 

پیشگفتار کتاب

معماری معاصر ایران سابقه ای بیش از یک و نیم قرن دارد. این معماری هماهنگ با دوران معماری معاصر غرب و تحت تأثیر آن، آثار برجسته ای را در سبک های متعدد معماری اعم از مدرنیسم اولیه تا اعتلای مدرنیسم و جنبش های بعد از مدرنیسم به وجود آورده است.

معماری معاصر ایران بسیار محدود و دیر هنگام مورد توجه و بررسی پژوهشگران قرار گرفت و عملا فقط در دهه اخیر چند اثر مورد به چاپ رسیده است. در حالیکه برای شناختن و شناساندن کامل سبک های معماری معاصر در ایران در بستر های تاریخی - فرهنگی - اجتماعی - اقتصادی و جغرافیائی - اقلیمی در این سرزمین پهناور راه درازی در پیش داریم.

در یکصدو پنجاه سالی که از عمر معماری معاصر ایران میگذرد، شاهد ظهور و گسترش دو نوع معماری بوده ایم. یکی شیوع سبک های مبتذل و پیش پا افتاده به اصطلاح باز و بفروش ها که به خصوص از دهه 1330 تا کنون ندارم داشته است به اضافه تقلید های سطحی و برداشت های تا بجای تازه به دوران رسیده های اجتماعی از مجلات و مدارک خارجی که متاسفانه شهر های ما را به صحنه اغتشاش رقابت سبک ها و تزئینات نا مطلوب کشانده است.

نوع دوم، آثار معماری (هر چند محدود) معماران توانمند این سرزمین که دردوران های مختلف تاریخ معاصر ایران اعم از عصر قاجاریه، عصر پهلوی و دوره بعد از انقلاب اسلامی آثار مهم ، آموزنده و قابل تحسینی را به جای گذاشته اند و در حال حاضر نیز آثار ارزنده ای را در ایران و خارج از ایران به وجود می آورند.

معرفی و شناساندن سبک ها و مبانی نظری آن ها بدون تردید برای اعتلای معماری معاصر ایران ضروریست و جای خشنودیست که مولف فرهیخته این کتاب که خود معاصر و پژوهشگری با تجربه و برجسته است این امر مهم را به عهده گرفته و در مقدمه کتاب، سابقه مبسوطی از علاقه و اهداف خود دلایل ورود به این تحقیق ارزنده را بیان داشته است.

در این کتاب معماری معاصر ایران به سه بخش تقسیم شده است که عبارتند از عصر قاجاریه، عصر پهلوی و عصر جمهوری اسلامی ، عصر قاجاریه به سه دوره و عصر پهلوی و جمهوری اسلامی هر کدام به دو دوره تقسیم شده ست. نگارنده کتاب در هر بخش ابتدا به اوضاع و احوال سیاسی، تاریخی، اجتماعی و فرهنگی آن پرداخته و سپس وارد مسائل شهر سازی و معماری شده است. تشریح و تبیین تشابهات و تفاوت ها در هر عصر و دوره به وضوح مشخص گردیده و لذا تقسیم بندی معماری معاصر ایران به سه عصر و هفت دوره میتواند ملاک عملی مناسب و منطقی باشد.

آنچه را که بتوان از آثار کالبدی در شهر سازی و معماری معاصر ایران مشاهده کرد، نفوذ پر رنگ سبک های مختلف اروپایی و آمریکایی در اعصار سه گانه معماری ایران است .

معماری معاصر غرب پس از انقلاب صنعتی و زمانی که معماری نئوکلاسیک، رمانتیک و سبک های التقاطی تدریجا جای خود را به معماری مدن اولیه ساده و بدون تزئینات داد، در آن سرزمین شکل گرفت. در کشور های اروپایی بنا به دیدگاه های فلسفی و موقعیت های گشت، مانند فوتوریسم در ایتالیا، آرت نوو و آرت دکو در فرانسه ، کنستروکتیویسم در روسیه و سبک بین المللی در آلمان و سایر نقاط. معماران ایرانی که در آن کشور های تحصل میکردند پس از فراغت از تحصیل به ایران بازگشتند و تحت تأثیر این سبک ها طراحی کردند که بیش از همه در اوج مدرنیسم، از روش عمومیت یافته سبک بین المللی تبعیت کردند.

در افول مدرنیسم و به اصطلاح شکسته شدن الگوی تکراری سبک بین المللی، معماری غرب در اروپا ،ژاپن و آمریکا از دهه 1970 با فراوانی و تنوع سبک های جدید روبرو میشود که در این میان، گسترش بی سابقه تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات نقش بسیار مهمی دارد.

سبک های پست مدرن، های تک - ، دیکانستراکشن، فولدینگ و غیزه تحت تأثیر دیدگاه های تاریخی، تکنولوژی و فلسفی جدید معماران این کشور های را بخود جلب می کند و سپس بطور جهانی، کشور های دیگر و از جمله معماری معاصر ایران را تحت تأثیر قرار میدهد.

کلیه سبک های غربی که در شکل گیری معماری معاصر ایران سهیم بوده اند، از آرت نرو گرفته تا فولدینگ، به خاطر شرایط محیطی، تکنولوژیکی، اقتصادی- اجتماعی و تاریخی،فرهنگی کشور ما، شکل خاصی از آن سبک را به خود گرفته اند. بطوریکه انطباق هر یک از سبک های یاد شده معماری غرب با آثار مشابه معاصر ایران بعضا دشوار است مع الوصف، مولف این کتاب سعی کرده این دسته بندی را با دقت ممکن و همراه با نمونه های طراحی و اجرا شده در هر دوره به انجام رساند. این کار فتح بابی بسیار مهم، راهگشا و قابل تمجید است که بدون تردید برای معماران و پژوهشگران ایرانی مفید و قابل استفاده خواهد بود.

آشنایی من با دکتر قبادیان به سال ها قبل در دانشکده هنر های زیبای دانشگاه تهران بر می گردد و از همان زمان علاقه مندی ایشان به کارهای تحقیقتی برای من روشن بود و تا کنون نیز عمده فعالیت و تلاش ایشان علاوه بر تدریس و مدیریت دانشگاهی عماری، تداوم در امور پژوهشی است.

تلاش نوجویانه و بی شائبه ای را که دکتر قبادیان در این تحقیق انجام داده اند به ایشان تبریک گفته و تدوام راهشان را آرزومندم.

ایرج اعتصام
استاد معماری و شهرسازی دانشگاه تهران

 

 مطالب مرتبط :
مقدمه نگارنده در کتابخانه معماری و هنر

 

 

عضو مرتبط : ایرج اعتصام  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید