تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1790

منظر در سینما و تئاتر

در ابتدا مبانی و شرح مختصری از موضوع در سینما و تئاتر بیان میشود
منظر چیست : دیدگاه - چشم انداز - محدوده قابل رویت
سینما : نمایشگر چندین فریم عکس در قالب فیلم و یا اسلاید که در زمان معیین و تواتر برروی پرده نمایش نشان داده می شود بطوریکه در زمان رویت از نظر بصری پیوستگی تصویری بنظر مي رسد .
تئاتر : نمایشگر هنرهای تجسمی بطور زنده می باشد و بیننده روایت و نمایش را به صورت زنده می بیند .

با توجه به تعریف کلی مبانی در مورد سینما از نظر تصویری و تئاتر از نظر رویتی بشرح مطلب منظر در این دو موضوع بیان می گردد .

سینما

بطور کلی سینما دارای چندین مولفه می باشد که مي توان بشرح زیر برشمرد :
  1. ساختمان سینما
  2. هنر سینما
  3. نمایش تصویر ی درسینما
  4. دکوراسیون در سینما

1-ساختمان سینما

ساختمان سینما بطور خلاصه شامل جایگاه بیننده گان- محوطه صحنه و محل پرده - محل نشان دادن فیلم یا محل پروژکتور و همچنین محل کنترل نور و صدا - فضاهای اداری و خدماتی و بهداشتی و تاسیساتی می باشد . جایگاه بینندگان و محل صحنه و پروژكتور وسایر فضا ها اداری و خدماتی و بهداشتی از کلی دارای استاندارهای لازمه می باشد که طراحان در هنگام طراحی آن را مد نظر قرارمی دهند

2-هنر سینما

سينما شامل نقش آفرینی وبازی بازیگران و هنرمندان و هنر آفرینی آنان می باشد .
نقش آفرینی ها در سینما بستگی به موضوع فیلم نامه دارد . مثلا" فیلم مستند از طبیعت و یا فیلم مستند از واقعه و رخدادکه فیلمبردار آن را به نمایش می گذارد . سینمای متداول سینمایی است که دارای بازی وهنرمندان و نقش آفرینان باشد و آن هنرمندان و نقش آفرینان هستند که با هنر نمائی خود ارزش خاصی برای آن فیلم تعریف می شود . کادر فیلمبرداری به سرپرستی کارگردان فیلم نامه را بصورت پلان های متعدد فیلم برداری ( با صدا و یا بدون صدا ) نموده و سپس تدوین فیلم براساس داستان و روایت فیلم نامه انجام میگردد . تاخر و تقدم و پلان های برداشت شده در هنگام تدوین با توجه به نظر کارگردان انجام میگیرد .

تصویر سینما ( نوع تصویر و سیستم نمایش و تجهیزات و لوازم صوتی و تصویری )

نوع تصویر و سیستم نمایش و صدا براساس تکنیک نمایش و سیستم پخش و صدا وامکانات سینما انجام می گیرد .
جه بسا بعضی از سالن های سینما با استانداردهای تعیین شده از نظر صوتی و تصویری مطابقت ندارند . تکنیک نمایش فیلم و صدا هر چند گاهی دچار تکامل میگردد .
لازم به ذکر است که در سینما نور پردازی چندان کاربرد ندارد و فقط تکنیک فیلم تعیین کننده سیستم نوری می باشد .در سینما پارامتر مهم علاوه بر نمایش تصویر بر پرده سینما مسئله مهم دیگر تکنیک صوتی می باشد و صوت مناسب پیوستگی تصاویر را در ذهن بوجود می آورد .

دکوراسیون در سینما

از نظر کلی سالن ساختمان سینما فقط در چهارچوب ط راحی و اجراء می شود و برای هر فیلمی نیاز به تغيیرات ندارد .

تئاتر :

ساختمان تئاتر تقریبا" تشابهاتی با ساختمان سینما دارد فقط در این ساختمان مسئله نور و صدا در صحنه بسیار حائز اهمیت است .

هنر تئاتر بصورت زنده ارائه می شود و هنرمندان با هنر مندی خود و با کمک نور و طنین صدای خود و نظرات کارگردان ارتباط با تماشاگران را بوجود می آورند . در سالن تئاتر نیاز به فضای پخش تصویر نمي باشد . در سالن تئاتر مسئله مهم علاوه بر محل استقرار تماشاگران و هنرمندان پارامتر توریع صدا ی هنر مندان مطرح است .
در تئاتر دکور و نور می تواند وسعت صحنه را کاهش و یا بزرگ نمایی نماید و صدا و دکور از ارکان اصلی واحد نمایش تئاتریک می باشد و برحسب نیاز هر نمایش نامه دکور داخلی تئاتر تغيیر می کند مسئله دکوراسیون تئاتر نیز به وسعت و نوع تئاتر بستگی دارد.

فضاهای خدماتی و اداری و بهداشتی و سابر فضاهای عمومی غیر نمایشی از واجبات یک مرکز تئاتر می باشد .
برای طراحی ساختمانهای تاتر نیز ضوابط و روابطی نیز تعیین گردیده که طراحان آن را در اینگونه طرحها اعمال می کنند . با توجه به جکیده مطالب ذکر شده در مورد سینما و تئاتر بررسی منظر در این دو مجموعه را مورد بررسی قرار می دهیم .

منظرشناسی در فضاهای نمایشی

همانگونه که گفته شد منظر یعنی دیدگاه در یک جهارچوب و قاب که اگر زاویه دیدمان تغیر کند این منظر تغیر میکند . منظر برخی اوقات بصورت ثابت و گاهی دارای محدوده خاص و در وادی خاصی دارای وسعت بسیار است .

منظر در تئاتر

منظر در تئاتر محدود و ثابت است و تماشاگران در جهارچوب صحنه نمایش و بازی هنرمندان مناظر تعریف شده را می بیند . در تئاترمناظری توسط هنرمندان بطور زنده ارائه میگردد . در هنر تئاتر تکرارمناظر در آن صحنه امکان ندارد . هر صحنه دارای روحیات خود میباشد و با تکرار نمایش در هر سانس از نظر صوت و حرکات و انرژی هنر مندان با یکدیگر متفاوت است که این تفاوت به چشم بینندگان به دلیل ندیدن سانس قبل مشهود نیست . برخی اوقات برخی هنرمندان تئاتر پس از چندین شب اجراء تازه در قالب آن شخصیت جا می گیرند . در هنگام اجراء زمانی برای اصلاح حرکات و مکالمات نیست بنابراین هنر تئاتر بدلیل زنده به اجراء در آمدن نیاز به تبحر و دارای منظر خاص خود می باشد و کافی است که تماشاگر محدوده صحنه را زیر نظر داشته باشد .

منظر در سینما

همانگونه که در مبانی ذکر شد یک فیلم سینمائی براساس پلان های فیلم برداری شده و تدوین و صدا گذاری تهیه میشود . در فیلم های سینمائی از نظر معرفی منظر دست کارگردان باز است و هر منظر از صحنه را که بخواهد حذف و یا جابجا میکند . منظر در هنر سینما مکان معینی ندارد و تمام مناظر بطور مجازی در دیدمان قرار میگیرند بعبارت دیگر میتوان گفت که منظر در تئاتر حقیقی ولیکن در سینما بصورت مجازی می باشد . لازم به ذکر است که هم گروه سینما نمایش فیلمهای ویدئوی از طریق تلویزیون است که مناظر در این گروه مجازی و تخیلی هستند .

خلاصه کلام

منظر در فضاهای نمایشی گاهی اوقات ثابت و گاهی اوقات دارای تغیرات و سعت بسیار هستند که می توان گفت که در هنر سینما کلا" مناظر مجازی و زاویه دید ثابت است و نمیتوان زنده بودن منظر را درآن حس نمود ولیکن هنر تئاتر که از هنرهای تجسمی است ارائه کننده منظر زنده و زود گذر است .

در سینما با نمایش یک فیلم در چند نوبت همان مناظر و داستان تکرار میشوند ولیکن درهنر تئاتر یک منظر متفاوت و با زندگی اجین است .

شاعر مارا با ادبیات و اشعار خود به دنیای عرفانی و سینما با توجه به امکانات سینمائی مارا به دنیای مجازی ولیکن هنر تئاتر با حرکات تجسمی و انسانی و کلام زنده برای ما منظر واقعی میسازد که این منظر با منظر سینما بسیار فاصله دارد

انشاء اله

بیژن علی آبادی

موضوعات مرتبط : معماری و سینما    
عضو مرتبط : بیژن علی آبادی  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید