Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :934

شهرهای بزرگ و آلودگی

(مقالات گذشته-مهرماه 1384)

تا چند قرن پیش زندگی انسان و بسیاری از فعالیت­های او اثرات تخریبی چندانی بر کره­ی زمین بر جای نمی­گذاشت زیرا زندگی و فعالیت­های انسانی با نظم حاکم بر محیط طبیعی چندان در تقابل نبود، اما پس از انقلاب صنعتی و در پی پیشرفت علوم و تکنولوژی و افزایش تولیدات ماشینی و هم­چنین گسترش بهداشت و در پی آن افزایش جمعیت شهرها و مراکز سکونت­گاهی، بسیاری از محیط­های طبیعی از جمله جنگل­ها ، رودخانه­ها، دریاچه­ها و دریاها تخریب یا آلوده شده است.

مدت­های مدید اثرات تخریبی تکنولوژی بر محیط زیست نادیده گرفته شد و همین بی­اعتنایی موجب آلودگی هوا­، زمین، آب و بعضی از دیگر پدیده­های محیطی و طبیعی گردید.

مصرف بی­رویه برخی از منابع طبیعی مانند بسیاتری از انواع سوخت­های فسیلی، معدنی، و گیاهی نه تنها در مواردی موجب از میان رفتن بعضی از انواع زیستی و منابع طبیعی شد، بلکه آلودگی­های محیطی را نیز به همرا آورد. کشورهای صنعتی و پیشرفته در پی بروز این آلودگی­ها از یک سو بسیاری از صنایع و فعالیت­های آلوده­کننده محیط زیست را به تدریج به کشورهای در حال توسعه منتقل کردند.

مانند کارخانه­های ذوب فلزات، برخی از کارخانه­های اتومبیل­سازی و مانند آن و از سوی دیگر با بهینه­سازی مصرف سوخت­های فسیلی و جایگزین کردن منابع دیگر انرژی به ویژه پس از بحران نفت غالباً توانستند مصرف سوخت­های فسیلی را به شدت کاهش دهند و در کنار آن با کاربرد مصالح و روش­های مناسب در صنعت ساختمان و نیز مناسب­سازی وسایل نقلیه و برنامه­ریزی­های مناسب محیطی، به فضاهایی نسبتاً مناسب برای زندگی دست یابند.

متأسفانه عدم آگاهی عمومی و فراگیر و فقدان توجه لازم از سوی بسیاری از مردم و بی­توجهی برخی از مسئولان و حضور پاره­ای از مسائل و مشکلات اجتماعی و اقتصادی، به ویژه تمرکز جمعیت در پاره­ای نقاط و عدم توزیع منطقی جمعیت در سطح کشور موجب شد انواع بسیار گوناگونی از آلودگی­های محیطی در کشور پدید آید.

گستردگی آلودگی محیط زیست ما چنان است که به سادگی نمی­توان آن را مهار کرد. چنان که آلودگی هوا در شهرهای بزرگ آن چنان وسیع است که یکی از مهم­ترین معضلات کشور به شمار می­آید که ناشی از استفاده نادرست از سوخت فسیلی و نیز فرسودگی وسایل نقلیه است. البته تمرکز جمعیت و نیز موقعیت طبیعی برخی از شهرهای بزرگ مانند تهران میزان آلودگی را تشدید می­کند. علاوه بر هوا برخی از زمین­های کشاورزی و رودخانه­های نزدیک شهرهای بزرگ آلوده هستند و به همین سبب بعضی از محصولات کشاورزی که از مناطق آلوده به دست­ می­آیند، چندان سالم نیستند. افزون بر آلودگی­های ناشی از آلودگی­های محیطی در شهرهای ما وجود دارد، از جمله می­توان به آلودگی­ای ناشی از گردآوری و انباشت زباله اشاره کرد. متأسفانه فقدان توجه کافی بعضی از شهروندان به مسائل زیست محیطی و روش­ها و الگوهای غلط بر نحوه انباشت و گردآوری زباله توسط شهروندان و در مواردی روش­های ناکارآمد در دفع آن، آلودگی­های بسیاری را به بار می­آورد.

آلودگی­های ناشی از تجمع زباله و نحوه­ی دفع آب­های سطحی در چند سال پیش در تهران موجب شد در مدت کوتاهی شمار فراوانی از موش­هادر جوی­ها و محیط­های پیرامون تجمع زباله ظاهر گردندو از زباله­هایی که از کانال­ها و دیگر نقاط قرار می­گرفت تغذیه کنند. این آلودگی چنان شدید است که به رغم صرف هزینه و انرژی زیاد، هنوز پایتخت از وجود این موش­ها پاک نشده، آلودگی­های تهران و سایر شهرهای بزرگ کشور به طور مستقیم یا غیر مستقیم هر سال موجب مرگ هزاران نفر و وارد شده میلیون­ها تومان خسارت به سرمایه ملی می­شود.

 در زمینه­ی معماری و شهرسازی گرایش مهم و ارزشمندی که پدید آمد توجه به محیط زیست در طراحی و ساخت انواع فضاها و بناها است. اگر تا حدود سه­ دهه­ی پیش نوآوری­های تکنولوژیک سبب بی­توجهی برخی از معماران و شهرسازان به محیط زیست می­شد و معماری­های تک به نوآوری­های فنی بدون توجه به محیط مطرح بود، اما پس از بحران نفت و به خصوص بعد از بروز عوارض آلودگی­های زیست­محیطی نوعی معاری هماهنگ با محیط زیست که گاه با آن با عنوان «اکوتک» خوانده می­شود، به کار گرفته شد.

البته لازم است این نکته را در نظر داشت که کشورهای پیشرفته به سبب دارا بودن تکنولوژی بالا می­توانند نسبتاً به سادگی از آن شیوه­ای جدید در بناهای مهم استفاده کنند اما به هر ترتیب با امکانات موجود نیز در این کشورها غالباً می­توان ساختمان­ها را به گونه­ای طراحی کرد که از یک سو کمترین انرژی را برای تنظیم هوای درونی ساختمان­ به کار گرفت و از سوی دیگر از انرژ­های طبیعی مانند انرژی خورشید حتی­الامکان استفاده کرده مهم­تر از آن اتلاف انرژی حتی­الامکان جلوگیری کرد.

جای خوش وقتی است که در سال­های اخیر بعضی از مسئولان و سازمان­ها برنامه­ایی برای کاستن از آلودگی­های محیط زیست و بهبود شرایط زندگی شهروندان، طرح­هایی را تدوین و اجرا می­کنند که همسو با طبیعت است سازمان محیط زیست اخیراً نسبت به اتومبیل­های دودزا و غیر استاندارد و برخی از فعالیت­های مخرب محیط زیست، اندکی حساسیت و توجه نشان می­دهند، سازمان بهینه سازی مصرف سوخت برنامه­هایی برای کاهش مصرف بی­رویه انرژی و آگاه کردن شهروندان و متخصصان نسبت به ضرورت مصرف بهینه سوخت در دست انجام است و ستاد ناحیه­ی سبز برنامه ها و طرح­هایی برای بهبود شرایط محیط زیست در برخی از مناطق شهر تهران در دست تهیه و اجرا دارد.

 

مهرماه 1384
بررسی و نوشته: حسین سلطان­زاده
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

 

عضو مرتبط : حسین سلطان زاده  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید