تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1038

نگاهی به شهری از دوران کودکی

25

1-خوشا به حالت ای روستایی به گمانم چه خوش و خرم چه باصفایی !این اخرین شعر یا شاید اخرین صحفه از کتاب درسی بود که در اولین سال ورود به مدرسه یادمان می دادند من هرچند هیچ وقت این شعر را از حفظ نشدم گویا جز شعرهایی نبود که حتما باید از حفظ می شدیم شاید برای این که اخر سال بوده معلم ها سرسری می گرفته اند یا شایدهم دوراز میل شخصی نبوده که چند وقت قبلش رفته بودم روستایی و خانه های بدبو دیده بودم و دست شویی های دور و بچه هایی که یک جور دیگر نگاهت می کردند و به زبانی دیگر حرف می زدند و همه اینها لابد به ذائقه بورژوایی ام خوش نیامده باشد.

2-در پس این شعر معروف که نمادی از دوره ابتدایی ما و یکی از محبوب ترین شعرهای ان سالها محسوب می شد ،ایده ای بس اشنا وجود دارد :بازگشت به خویشتن

بازگشت به خویشتن رویه ای دارد که نوعی نگاه بومی گرایی است و راه تحقق مدرنیته ار مجرای فرهنگی خودمانی و بخش زیرینی دارد که ناشی از 1 - سرخوردگی و 2-ترس

بازگشت به خویشتن پروژه ای است که از پس شکست تمام ایده های دم دست برای تحقق مدرنیته بر می اید انجا که سرتا پا غربی شویم ،اتحادیه های کارگری ،نهضت های ملی و ضد استعماری تمام می شود درین یاس مطلق است که ترس از ایده های واراداتی شکل می گیرد هر انچه متعلق به بیگانه انچه از مرزهای شمالی و جنوبی فرا می رسد ریشه های درد های ما نیست استین ها باید بالا زد برای این زخم کهنه باید مرهمی از همین دیار فراهم اورد

بازگشت به خویشتن دعوت به همدلی است و تاکید بر داشته های خودی است ،کنکاش در داشته ها در اسطوره ،تاریخ ،فرهنگ ،مذهب ،اداب و رسوم و همه و همه ما را به این باور قطعی می رساند که ما یگانه ایم و راهی یگانه در پیش خواهیم گرفت

3-بازگشت به خویشتن پروژه ای قدیمی و نام اشناست که که سالها ست بزرگترین روشنفکران ایرانی از کسروی تا جلال ال احمد و شریعتی و سروش و طباطبایی و حتی زیبا کلام از ان سخن گفته اند

پروژه در تعریف یک خطی خود می گوید :باید نوعی از مدرنیته محلی چون دموکراسی ،حقوق بشر و قانون بومی پدید اورد و تضاد بین امر سنتی و امر مدرن را به این گونه حل کرد

4-وحشی نیک اسطوره ای روسویی است نوعی دعوت امیخته به رمانتیسیم برای بازگشت به جهان ماقبل مدرن است ستایش نامه ای است در جهت تایید ان چه از دست رفته است او غم هلوییز جوان را درک می کند هلوییز بیچاره که برای کار به شهر امده است و در دامان پلیدی شهری گرفتار امده است نه راه پیش داردماندن در شهری که همه چارچوب های ذهنی اش را شکسته است نه راه پس که به روستای زادگاهش و نزد نامزدش بازگردد

بازگشت به خویشتن نوعی دعوت روسویی است هرچند بدیل قویی المانی چون نیچه هم دارد نیچه هم از اومانیته و عقلانیت گلایه دارد او از یکسان سازی مدرن می گوید و از نبود ابر مردی که هدفی عالی را در زندگی جای می دهد و طرحی نو در افکند و پایانی باشد بر زندگی روزمره سخن می گوید

و ارنست یونگر است که ایده نیست انگاری نیچه را با روح المانی پیوند می دهد و خدایی جدید می افریند به نام ملت المان که از زبان ، فرهنگ و اداب رسوم یگانه ای بهره می برد که قادر است نیروی حیاتی در دل جامعه اروپایی جاری سازد

5-خوشا به حالت ای روستایی در ادامه پروژه بازگشت به خویشتن ایرانی است خویشتن ایرانی که پس از انقلاب با نفی سویه های بورژوایی مدرن شهری ارزوی هوای پاک و مردم با صفایی دارد شهر مدخل و جایگاه اصلی مدرنیته غربی است انجاست که انحطاط اغاز می شود انجا که صفا و صمیمیتو انسانینت قربانی می شود و انسان از خودبیگانه ،از پرست و بی هویتی ساخته می شود که از ریشه های اصلی خود دورمانده است ریشه هایی که جریان و نیروی حیاتی زندگی در جریان است انجا که دشت های فراخ دارد هوای پاک و انسان های سالم ، انجا که ریشه های تو، هویت تو نهفته است

6- خوشا به حالت ای روستایی !شنیده ام که کتاب های درسی دوره ابتدایی زیر و رو شده است و دیگر نشانی از ان درسها که ما خوانده ایم نمانده است ان موقع که بچه بودیم از هر سه کودک به طور متوسط 5/2 کودک این شعر را حفظ بود حتی اگر این شعر حذف هم که نشده باشد دیگر انگار هیچ کودک ایرانی دلش نمی خواهد که به روستا بازگردد

در این میان اما شعر هم چنان از ذهن کسانی از یاد نرفته نرفته است مخصوصا در چهار سال اخیر که در قالب برنامه های جدی چون سفر های استانی ،سر زدن به دور افتاده ترین روستاها و حمایت همه جانبه از روستاییان پی گیری شده است دولت نهم در واقع طراح جدید بازگشت به خویشتن است که تئوری خود را به سه گونه دنبال می کند

بازگشت به خود انسانی سادگی ،ساده زیستی و حذف هرگونه ظواهر
بازگشت به به خود اسلامی در قالب دولت عدل الهی که نوعی نوستالژی اینده نگرانه در دولت عدل مهدی است
بازگشت به خود ایرانی که پروژه های چون گسترش فناوری و دانش هسته ای ، تحقیقات درباره سلولهای بنیادین و گسترش دانش در حوزه های بیوتکنولوژی است

7-پروژه های بازگشت به خویشتن یک چیز را مورد هدف قرار داده بودند حل مساله مدرنیته در ایران بی تنش و گذاری ارام و مدرن به سوی جامعه
انچه که مسلم است بازگشت به خویشتن دولت نهم از سوی جامعه شهری و وفاداران به مدرنیته پس زده شده است این بار سرانجام خوشا به حالت ای روستایی چه خواهد شد؟

بهاره بیات - به نقل از وب سایت انسان شناسی و فرهنگ



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید