Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1774

شکل منسجم شهر (معرفی کتاب)

 تولایی، نوین، 1387،شکل شهر منسجم، اهران : امیر کبیر
«شهر»  و «شکل شهر» موضوعی است که اندیشمندان متفاوتی در مورد آن به نظریه پردازی پرداخته اند .کتاب «شکل شهر منسجم» کتابی است که به بررسی آراء اندیشمندان و نظریه پردازان شهر ساز و معمار راجع به شکل شهر و انسجام آن  می پردازد.این کتاب از پنج فصل تشکیل شده است. در فصل اول نگارنده به تعریف مفاهیم - از نظر معماری و شهرسازی-  به کار رفته در کتاب مانند شکل ، شکل شناسی ، ساختار، نظم و انسجام می پردازد

فهرست مطالب

  • فصل اول :تعاریف مفاهیم
    شکل
    شکل شناسی
    ساختار
    نظم{ سازمند، ماشینی}
    انسجام
  • فصل دوم : وضعیت انسجام درشکل شهرهای ایرانی
    وحدت گرایی در عرفان اسلامی - ایرانی
    حس وحدت در معماری و شهرسازی ایران
  • فصل سوم : رویکردهای نظری در باب شکل شهر منسجم
    رویکرد کل گرایی
    رویکرد سازمند گرایی
    رویکرد زیبایی شناسی
    رویکرد ساختار گرایی
    رویکرد زمینه گرایی
  • فصل چهارم : خلاصه و نتیجه
  • فصل پنجم : پیشنهادهایی برای شهر سازی انسجام بخش
    همگرایی معماری و شهر سازی
    همگرایی گذشته و آینده

همگرایی معماری و شهرسازی جهانروا و محلی گرا

«شهر»  و «شکل شهر» موضوعی است که اندیشمندان متفاوتی در مورد آن به نظریه پردازی پرداخته اند .کتاب «شکل شهر منسجم» کتابی است که به بررسی آراء اندیشمندان و نظریه پردازان شهر ساز و معمار راجع به شکل شهر و انسجام آن  می پردازد.این کتاب از پنج فصل تشکیل شده است. در فصل اول نگارنده به تعریف مفاهیم - از نظر معماری و شهرسازی-  به کار رفته در کتاب مانند شکل ، شکل شناسی ، ساختار، نظم و انسجام می پردازد. در فصل دوم  وی به بررسی وضعیت انسجام در شکل شهرهای ایران می پردازد.

در این فصل وی معتقد است که دو رویکرد نسبت به وضعیت انسجام شهرهای ایران وجود دارد. -وحدت گرایی در عرفان اسلامی- ایرانی که بر طبق این نظر همه شهرسازان و معماران به انتقال تجلی وحدت در نظام آفرینش با خلق آثار معماری می پردازند و در واقع بناها و شهر ها به گونه ای معماری شده اند که تداعی گر این حس باشند.

از دیدگاه دوم که قواعد عام حاکم بر شکل شهرهای تاریخی در ایران است وی نگاهی اجمالی به خصوصیات کلی معماری شهری در تاریخ ایران می پردازد و از این رو وی ساختار فضایی شامل  رابطه فضای داخلی و بیرونی ، رابطه توده و فضا ، همگرایی با عوامل طبیعی ، همگرایی با هنجارهای اجتماعی - فرهنگی ، همگرایی از طریق مرکزیت و همگرایی کل ها در مقیاس خرد و کلان را بررسی کرده و بیان می کند که امروزه در شهر های ایرانی دگرگونی در این قواعد عام حاصل آمده است که نه به تدریج بلکه به یکباره به وقوع پیوسته است. لذا تطبیق پذیری شکل شهر با این سرعت امکان پذیر نبوده و در نتیجه شاهد خلل انسجام در شکل شهر ها در ایران هستیم.

در فصل سوم وی به معرفی رویکرد های متفاوت در زمینه شکل شهر پرداخته و  نظریه پردازان تأثیرگذار هر رویکرد معرفی میکند. این فصل از کتاب که مهم ترین بخش ازکتاب نیز می باشد ،سعی خود را بر آن دارد که  بیان کند انسجام در شکل شهر حاصل تلفیقی از کاربرد نظریه پردازان شهرسازی و معماری  است و اهمیت این مفهوم را در نوشته های این دو دسته از نظریه پردازان بیان کند. هم چنین بتوان از معماری سود جویانه که منجر به عدم انسجام بخصوص در شکل شهرهای ایران در سالهای اخیر شده است ، جلوگیری کرد. از این رو رویکردهای متفاوتی از جمله کل گرایی ، سازمندگرایی، زیبایی شناسی ، ساختار گرایی ، زمینه گرایی را با شعبات و نظریه پردازان متفاوت هر کدام از رویکردها بیان می کند.

در فصل چهارم که همراه با خلاصه ای از فصلهای اول ، دوم وسوم میباشد به این نتیجه میرسدکه شکل شهرها در ایران در حال حاضر انسجام خاصی نداشته و به چند دسته که نمی توان طبقه بندی خاصی برای  آن متصور شد، تقسیم شده است و آگاهی از رویکردهای متفاوت این فرصت را به اندیشمندان می دهد تا بتوانند به رفع رودررویی مشکلات انسجام شهرهای جدید بپردازند. در فصل آخر وی به بیان راهکارها و پیشنهادهایی در زمینه شهرسازی  انسجام بخش  می پردازد.وی سه راهکار را بیان می کند.

  • الف- همگرایی معماری و شهرسازی ، به این مفهوم که شهرسازی «هنر رابطه» میان عناصر کالبدی شهر و در حقیقت حرکت از تک گرایی معمارانه به سمت جمع گرایی شهرسازانه است و تقابل این دو درمقابل هم مانند تقابل کل به جزءمی باشد که منفعتی برای شهر سازی انسجام بخش ندارد.
  • ب- همگرایی گذشته و آینده ، از نظر وی زمان به خودی خود عامل انسجام و گسیختگی شهر نیست و می توان در تلفیقی منطقی میان گذشته و آینده ، از آن  به دلیل  ، حافظ اعتبار مفاهیم نظم گذشته ، نوآوری در شکل با حفظ استمرار زمانی و نوآوری با هدف  تکمیل شکل های گذشته به عنوان عامل انسجام استفاده کرد.
  • ج- همگرایی معماری و شهرسازی جهانروا و محلی گرا ، اعتقاد به جهانروایی دانش بشری و قواعد عقلانی عام برای معماری و شهرسازی موجب می شود تا نمودهای کالبدی آن برای کل جهان قابلیت کاربرد یابد. اگر قواعد و اصول محلی گرایی که منجر به تقلیل گرایی میشود ، روشن شود، میتوان با عنایت  به آن و با توجه به قواعد عقلانی عام جهانی با تلفیقی منطقی به سمت شهرسازی انسجام بخش پیشرفت کرد.

 

زکیه دهقانی
به نقل از وب سایت انسان شناسی و فرهنگ



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید