Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :2064

طبقه بندی فضاهای ساخته شده شهری

(مقالات گذشته-بهار 1384 )

انواع فضاهای ساخته شده در یک طبقه بندی کلی می توان به فضاهای معماری و فضاهای شهری، طبقه بندی نمود. فضاهای شهری، آن گروه از فضاهای ساخته شده را در بر می گیرد که برای برگزاری و انجام برخی از انواع فعالیت های عمومی و اجتماعی و در مقیاس شهری در نظر گرفته می شدند. فضاهای شهری در گذشته غالباً فضاهای منطبق بر شبکه ارتباطات شهری بود، زیرا شبکه ارتباطات شهری مخصوص عابر پیاده بود و حرکت، مکث، توقف و تجمع افراد در آن از یک سو با شکل، خصوصیت و نوع فضا، و از سوی دیگر با ویژگی های انواع فعالیت های اجتماعی و عمومی به گونه ای انطباق می یافت که فعالیت های مزبور در آن زمان نسبت به شرایط و مقتضیات به خوبی صورت می پذیرفت، اما از زمانی که از وسایط نقلیه موتوری استفاده شد، به تدریج شبکه ارتباطات پیاده کارایی خود را برای ایفای نقش به عنوان فضای شهری مطلوب از دست داد و تنها کارکرد ارتباطی آن برجای ماند.

بخش عمده ای از شبکه ارتباطی سواره در بسیاری از شهرهای امروز به دلایل گوناگون کارایی لازم را برای تبدیل شدن به نوعی فضای شهری از دست داده اند، زیرا برخی ازآن ها مانند اتوبان ها عریض و بزرگ هستند و به حرکت سریع وسایط نقلیه اختصاص دارند و فعالیت ارتباطی جاری در آن تناسبی با حرکت افراد پیاده ندارد و بعضی دیگر که برای دسترسی به فضاها و واحدهای معماری طراحی و احداث شده اند به سبب وجود آلودگی هوا و آلودگی صوتی برای فعالیت های شهری مناسب نیستند. البته نکته مهم تر از آلودگی های مزبور، مساله فقدان ایمنی و امنیت در مسیرهای سواره است که به هر صورت آن ها را برای عبور عابر پیاده نامناسب می سازد و به این ترتیب شبکه سواره را در شهرهای معاصر نمی توان نوعی فضای شهری مناسب به شمار آورد. به همین سبب یک یا چند محور ارتباطی پرتردد در نواحی مرکزی شهر را در برخی از شهرهای بزرگ به دسترسی پیاده اختصاص می دهند. چنین محورهایی به یک فضای شهری نسبتاً مناسب تبدیل می شوند.

شاید بتوان پارک ها را از بهترین و مطلوب ترین فضاهای شهری در دوره معاصر به شمار آورد، زیرا آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و فقدان فضاهای کافی برای گذراندن اوقات فراغت موجب شده است که پارک ها به عنوان تنها فضای مطلوب و مناسب بیشترین اقبال و توجه عمومی را داشته باشند و به گونه ای نقش فضای تجمع آزاد مردم را نیز ایفا کنند، زیرا یکی از مهم­ترین فضاهای شهری که برای تجمع های آزاد یا هدفمند مردم در گذشته مورد استفاده قرار می گرفت، انواع میدان و میدان­چه­های شهری بود که در دوره معاصر به فضاهایی برای دسترسی سواره اختصاص یافته اند و به همین مناسبت شرایط و مطلوبیت کافی برای تجمع های انسانی را ندارند و عملکرد شهری آن ها از لحاظ اجتماعی برخلاف پارک هاست، به این ترتیب که میدان ها در روزهای تعطیل به سبب کاهش حجم ارتباطات شهری و تردد سواره، غالباً نسبت به روزهای عادی بسیار خلوت و کم جمعیت هستند و این وضعیت نه تنها به سبب آلودگی هوا و صدا و سایر عوارض ناشی از حرکت اتومبیل هاست، بلکه در میدان های دوره معاصر محلی برای تجمع مردم نیز درنظر گرفته نشده است و کمابیش همه میدان ها برای حرکت اتومبیل و نیز تنها برای عبور افراد پیاده طراحی و ساخته شده اند.

به این ترتیب ملاحظه می شود که در دهه های نخست دوره معاصر به طراحی و ساخت فضاهای شهری به اندازه کافی توجه نشد و شهرهای کشور از این لحاظ تجهیز نشدند، اما خوشبختانه در چند دهه اخیر چه در سطح مراکز آموزشی و پژوهشی و چه در زمینه مراکز اجرایی شاهد توجهی روز افزون به نقش فضاهای شهری در زندگی شهروندان هستیم و به تدریج ضوابط، مقررات و قوانین مربوط به طراحی، احداث و بهره برداری از انواع فضاهای شهری در حال شکل گرفتن و تدوین است و در همین راستا طرح هایی نیز تهیه و در مواردی احداث شده است.

 

 

بررسی و نوشته: حسین سلطان زاده
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

عضو مرتبط : حسین سلطان زاده  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید