تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :719

قلعه سردار اسعد، یادگار مشروطیت

  قلعه سردار اسعد بختیاری، از جمله بناهای تاریخی و ماندگار چهارمحال و بختیاری است که در شهر جونقان از توابع شهرستان فارسان قرار دارد.  قلعه سردار اسعد بختیاری، مربوط به اواخر سدهٔ ۱۳ هجری قمری است و در جونقان، داخل شهر واقع شده است. این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۵۶ با شماره ثبت 1548 به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

     این قلعه که به کاخ سردار اسعد بختیاری مشهور است شهرت خود را مدیون مشروطیت و شروع قیام بختیاری ها در شهر جونقان و اجتماع در این قلعه و سپس فتح اصفهان و تهران است.  مردم جونقان و سایر نقاط بختیاری نشین از این مکان جنبش خود را آغاز نموده و موفق به فتح تهران شدند.

علی قلی خان سردار اسعد در شهر جونقان به دنیا آمد و کاخ بزرگ و با معماری نوین فرانسه بر روی بقایای منزل پدری خویش بنیان گذاشت. سردار اسعد بختیاری قلعه کایانی در این محل برای سکونت خود ساخت که 14 هزارمترمربع مساحت و نمادهای بیرونی متفاوتی داشت. 

   ستون‌های سنگی آن هر کدام چند قطعه در اشکال مختلف بنا شده، به طوری که در قسمت بالا، این ستون‌ها چهارگوش است.  در چند سال اخیر بخش اعظم تزیینات بنا از بین رفته به جز قسمت محدودی از قلعه که به کتابخانه عمومی داده شد.  قرار است این قلعه به موزه مشروطیت گردد اما با تاسف مسئولان استان در این مورد کوتاهی کردند.

  مدرسه اسعد هم در ضلع غربی این کاخ ساخته شده است.  هانری رنه دالمانی در کتاب خود با عنوان «از خراسان تا بختیاری» در فصل ۱۲ تا ۱۵ جلد دوم خاطرات و تصاویر جالبی از این کاخ و فرهنگ مردم جونقان و بختیاری ارائه نموده‌است. خوب است بدانیم که این کاخ اولین مکانی در اصفهان و چهارمحال بوده که به موتور برق و الکتریسیته مجهز شده‌است. 

 این قلعه در 45 کیلومتری جنوب شرقی شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری واقع شده و برای سفر به شهرستان فارسان و بازدید از این قلعه از سمت شهرکرد باید از شهرها و روستاهای سورشجان، مصطفی آباد، چلیچه، راستاب عبور کنید تا به جونقان برسید.

کتیبه سردار اسعد، دیگر یادگار حماسی-تاریخی قوم بختیاری:

       این کتیـبه به دستور حاج علیقلی خان سردار اسعـد در سال 1323 هـجری قـمری نوشته شده است. 
این کتیـبه شجرنامه او و ریاست اجـدادش بر ایل بخـتیاری را بیان می کند.  محل این کـتیـبه در منطقهً با صفایی در پـنج کیلومتری جـنوب فارسان معروف به پـیرغار است که متن آن از این قرار است:

  «شنـیـدم که جـمشید فرخ سرشت بر چـشـمه و بر سنگـی نوشت بر این چـشـمه چـون ما بسی دم زدند برفـتـند تا چـشم بر هـم زدند چـنین گوید حاج عـلیقـلی خان سردار اسعـد ابن حسیـنقـلی خان ایلخانی ابن جـعفر قلی خان ابن حـبـیب الله خان ابن عـبدال خان بن علی صالح خان ابن عبدالخلیل آقا ابن خسروآقا ابن غالب آقا ابن حیدر که اجداد من هـمه وقت به ریاست طائـفهً هـفت لنگ بخـتیاری برقرار بودند تا زمان پـدرم حسینقـلی خان ایلخانی، طوائف چـهارلنگ و جوانکی گـرمسیر و سردسیر و فلارد، ضمیمهً حکومت او شدند.

در سنه 1299 هـجری قـمری مرحوم برادر ارشدم، اسفندیارخان سردار اسعـد، در اصفهان شش سال محـبوس ماند؛ حکومت بختیاری و مضافات با اعـمام کرامم بود.

بعـد از شش سال برادرم مرخص و به منصب سردار اسعـد منصوب شد. چـند سال با اعمام و بنی اعـمام دشمن و جـنگ هـای خونریز کردیم.

 عاقـبت صلح کرده متحـد شدیم تاکنون که سنه 1323 هـجری قـمری و سال دهـم جلوس اعـلیحضرت مظفرالدین شاه قاجار خلدالله ملکه می باشد؛ با وجود وفات چـهار نفر از بزرگان با کمال اتحاد مشغـول ریاست هـستـیم از ثـمرهً اتحاد براملاک موروثی افزودیم.

 الآن که ربع چـهارمحال و تمام رامهـرمز، زیدون، و حومهً بهـبهان املاک زیادی از عـربستان چـندین قریه از بربرود، چـندین قریه از لنجان و سمیرم ملک زر خرید این خانواده است. از چهارمحال ناحیهً میزدج و چـند قریهً دیگر ملکی من و گرامی برادرم حاج خسروخان سالار ارفع است. امید که اولاد و احفاد ما اتحاد را از دست ندهـند.»

     در پائین این کـتیـبه این جـمله افزوده شده است: «در تاریخ هـفـتم محـرم 1336 هـجری قـمری مطابق اول میزان مرحوم سردار اسعـد در طهـران به رحـمت ایزدی پـیوست.

متاسفانه به دلیل بی توجهی ، کج سلیقگی و ضعف مسئولان میراث فرهنگی استان چهارمحال بختیاری این اثر بی نظیر به حال خود رها شده و نسبت به تبدیل آن به یک موزه فعال کوتاهی بسیار شده است. که امیدواریم هرچه زودتر با درک اهمیت قضیه اقدامات اساسی صورت گیرد. و در کارنامه مسئولان ننگ بی توجهی آشکار نسبت یکی از مهمترین آثار تاریخی استان ثبت نگردد!.

منبع: نشریه پژوهشی تاریخ و فرهنگ سرزمین بختیاری
بررسی و نوشته: رضابهرامی دشتکی ـ 1391
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

استان مرتبط : چهارمحال و بختیاری  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید