تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1475

به گیلان می روید دیدن قلعه های تاریخی را از دست ندهید

بسیاری از مردم شهرهای شمالی کشور به ویژه گیلان را با طبیعت زیبایش می شناسند اما فعالان محیط زیست و میراث فرهنگی معتقدند گیلان از آثار و بناهای تاریخی ارزشمندی برخوردار است که تعداد اندکی از افراد به این ارزشهای فرهنگی واقفند. قلعه های تاریخی گیلان یکی از جاذبه هایی است که می توان از آن ها بازدید کرد.

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ پیشینه تاریخی استان گیلان به حدود 150 هزار سال پیش باز می گردد، زمانی که با مهاجرت اقوام آریایی، قوم های بزرگی همچون گیل و دیلم در بخشی از خاک شمالی سرزمین پهناور ایران پدید آمدند. این دو قوم ناحیه ی وسیعی از کرانه های جنوبی سواحل دریای خزر را به خود اختصاص دادند.
 
خطه سرسبز گیلان، در قرون متمادی، مردان و زنان پرآوازه ای را در خود جا داده که هرکدام در تاریخ سرزمین کهن ایران از خود نام و نشانی باقی گذارده اند. این خطه خاستگاه اصلی و سرزمین اجدادی کهن ترین تمدن جهان یعنی سومریان شناخته شده و بخشی از قدیمی ترین تمدن گیلان یعنی مارلیک را در دل خود جای داده است.
 
 در این بین، سرزمین گیلان همواره در طول تاریخ محل تلاقی تمدن های مختلف بوده است به همین دلیل جدا از برخورداری از دونعمت طبیعی جنگل و دریا، در سراسر پهنه جغرافیایی آن، آثار تاریخی متعددی همچون خانه های تاریخی، شاه نشین ها، قلعه ها، آثار مکتوب و غیره به چشم می خورد.
 
 این آثار بی نظیر در هر محدوده جغرافیایی خواه در اعماق جنگل و یا در میان قلل، حکایت از فرهنگ و تمدن دیرینه مردمی دارند که در آن منطقه سکونت داشته اند. جدا از این، گاها آن چیزی که زیبایی این بناها را دوچندان می کند، نقش های برجسته ای همچون نقاشی ها، منبت کاری، محجرکاری، مشبک سازی و ... بر پیکره ی این آثار است.  
در این بین از مجموعه آثار تاریخی استان گیلان تعداد زیادی بر اثر عوامل طبیعی و توسعه تدریجی، از بین رفته اند و تعداد معدودی نیز مرمت و بازسازی شده اند از آن جمله می توان به قلعه های متعددی که در مسیرهای مختلف استان گیلان واقع شده اند اشاره کرد.
یکی از قدیمی ترین ابنیه های استان گیلان قلعه صلصال یا لیسار می باشد. از این قلعه به عنوان یکی از قدیمی ترین قلعه های تالش با قدمتی بالغ بر هزار سال به جا مانده از دوران سلجوقیان یاد می شود.
 
این قلعه در جاده تالش به آستارا در شهر لیسار بر فراز تپه ای به ارتفاع 100 متر از سطح زمین قرار گرفته است. مساحت تقریبی آن نیم هکتار و جنس باروهای مستحکم آن از سنگ لاشه و ساروج می باشد و دارای قطری بیش از 1.5 متر است.
 
براساس کاووشهای باستان شناسی، کشف سفال ها و سکه های مسی، نشانگر تمدن دیرینه این دژ مستحکم تاریخی است. از آنجایی که در گذشته برای موقعیت های نظامی، قلعه ها بر روی ارتفاعات ساخته می شد گمان می رود کاربرد این قلعه در بخش نظامی بوده است.
 
زیبایی های اطراف قلعه منظره افسونگر و چشم نوازی را پدید آورده، زیرا هر گامی که برای رسیدن به این قلعه برداشته می شود نمای وسیع تری از اطراف قلعه را پدیدار می کند، از یک سو ساحل نیلگون کاسپین و نوار سبز رنگ مناطق جنگلی و از دیگر سو شالیزار و مزارع پیرامون، چشم انداز کم نظیری را می آفرینند. اما مدت زمان مدیدیست که این بنای بی نظیر چشم انتظار برخورد جدی مسئولین جهت حفظ و مرمتش می باشد. زیرا اکثر بخش های داخلی قلعه تخریب گردیده و به سختی می توان مکان های مختلف قلعه را از یکدیگر مجزا کرد، با این حال شاید بتوان آب انبار موجود در آن را یکی از مناطق مصون از تخریب قلمداد کرد. با وجود چشم انداز وسیع و موقعیت تاریخی و فرهنگی قلعه صلصال انتظار می رفت که به یکی از قطب های گردشگری استان گیلان مبدل شود اما متاسفانه تاکنون در جهت مرمت و بازسازی و حفظ این بنا از سوی سازمان میراث فرهنگی استان اقدامی صورت نگرفته است و این در حالیست که با تداوم این روند نمی توان تخریب قریب الوقوع قلعه را کتمان کرد.
 
درحال حاضر از صنعت گردشگری به عنوان روندی موثر و پایدار در مصرف انرژی یاد می شود از آن جهت که در سالهای اخیر بیش ترین منبع درآمد بسیاری از کشورها در اقسا نقاط جهان از همین صنعت بوده است. از سوی دیگر به دلیل موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد ایران لزوم توجه به این بخش در کشورمان بیش از دیگر کشورها است.
 
 با این حال زمانی که از صنعت گردشگری در استان گیلان صحبت می کنیم لزوم اتخاذ تصمیمات مدیریتی در این مبحث مهم تر و کاراتر می شود زیرا هرساله استان گیلان پذیرای گردشگران زیادی از داخل و خارج از کشور است و علاوه بر این، مناطق توریست پذیر بسیاری در استان به دلیل عدم توجه مناسب مورد آسیب و حتی در مواردی تخریب قرار گرفته اند. اما اکنون که استان گیلان توسط "کارگروه ایران‌شناسی انجمن مفاخر معماری ایران"، به عنوان استان سال 93 معرفی شده پس دور از انتظار نیست اگر شاهد اقدامات زودهنگام سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان در برخورد با سرمایه ها و جاذبه‌های تاریخی و گردشگری در خطر تخریب آن باشیم.
 
نرگس سلیمی فعال محیط زیست و میراث فرهنگی
استان مرتبط : گیلان  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید