تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :2447

<p dir="RTL">947 ه . ق (918 ه . ش)</p> <p dir="RTL">نام این معمار با تاریخ 947 ه . ق در مسجد جامع یزد آمده است.</p> <p dir="RTL"><img src="/media/496273/masjede_yazd_1.jpg" width="543" height="801" alt="masjede yazd"/></p> <p dir="RTL">نام اثر: مسجد جامع کبیر یزد</p> <p dir="RTL">ثبت تاریخی206</p> <p dir="RTL">&nbsp;<img src="/media/496311/masjede_yazd_2.jpg" width="511" height="809" alt="masjede yazd 2"/></p> <p dir="RTL">ساختمان اصلی مسجد جامع را متعلق به قرن ششم هجری قمری می دانند. لیکن جامع کنونی مربوط به زمان آل مظفر و قرن هشتم و نهم هجری قمری است. از امتیازات معماری و هنری این مسجد در مرحله اول ساختمان و کاشیکاری سردر بلند و با شکوه و دو مناره زیبا و تزیینات کاشیکاری و دو کتیبه نفیس آن یکی به خط کوفی آجری و دیگری به خط ثلث سفید بر روی کاشی لاجوردی معرق است، در متن کتیبه های سردر نام شاهرخ تیموری و سلطان جهانشاه و تاریخ سال 868 ه . ق خوانده می شود، تزیینات کاشی معرق و گره کاری داخل و خارج گنبد بی نهایت ارزنده و جاذب است. نمای خارجی و داخلی ایوان اصلای مزین به کاشیکاری زیبا و کتیبه ای به خط ثلث بر روی کاشی معرق است. مهم ترین اثر تزیینی این جامع محراب زیبا و گرانبهای آن است که با نقوش کاشی معرق آرایش شده، قطار مقرنس محراب آن جالب است، لوحه سنگ مرمری که در دهلیز مسجد نصب است مورخ به سال 777 ه . ق است. 13 قطعه لوح سنگی و کاشی در داخل هشت مسجد نصب شده است و هر کدام مورخ به سال معین (773 تا 1179 هجری) و شامل وقفنامه و امور دیوانی و مالیاتی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;<img src="/media/496381/masjede_yazd_3.jpg" width="533" height="549" alt="Masjede Yazd 3"/></p> <p dir="RTL">نکته قابل توجه در ساختمان مسجد جامع یزد مسئله ایجاد روشنایی غیرمستقیم به وسیله انعکاس نور از گچ سفید گنبد و دیوارها است که معمار و سازندکان بنا در قرن هشتم هجری به این مطلب پی برده اند.</p> <p dir="RTL">جامع کبیر یزد یکی از آثار گرانبهای ایران و در حقیقت گنجینه ای از معماری است که در عین عظمت بسیار زیبا ساخته شده و هر قسمت آن معرف ذوق و هنر سازندگان آن است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">منبع: کتاب معماران ایران</p> <p dir="RTL">بررسی و نوشته: زهره بزرگ نیا</p> <p dir="RTL">تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی</p>

اگر در یک طبقه بندی کلی انواع فضاهای ساخته شده به دو گروه : فضاهای معماری و فضاهای شهری تقسیم شوند : می توان فضاهای شهری را گونه ای از فضا دانست که به زندگی و حیات شهری و همه شهروندان تعلق دارد . البته در مواردی ممکن است برخی فضاها بیش تر به گروهی معین از شهروندان تعلق یابند و مورد استفاده قرار گیرند و بعضی فضاها به شکل مساوی در اختیار شهروندان باشند .

در گذشته بیشتر افراد به صورت پیاده در شهر حرکت می کردند و عده اندکی هم که با چهارپایان سواره جا به جا می شدند ، از همان مسیرهای پیاده استفاده می کردند به همین سبب کما بیش همه یا عموم فضاهای شهری بر فضاهای شبکه ارتباطات شهری منطبق بود . راه ها که عبارت از بازارها و معابر بودند ، میدان ها ، جلوخان ها ، دروازه ها و فضاهای مجاور پل ها درون شهری و در معدودی از شهرهای بزرگ مانند اصفهان ، چهار باغ یا برخی از مسیرهای خاص فضاهای شهری را شکل می دادند و حیات اجتماعی در فضاهای این شبکه جریان داشت و اما در دنیای معاصر که وسایل نقلیه سواره به ناچار در مسیرهای متمایزی که شبکه ای از انواع معابر ، خیابان ها و بزرگراه ها آن را شکل داده اند ، حرکت می کنند ، و به ویژه به سبب خطر جانی ناشی از تصادم و آلودگی هوا ، نمی توان مسیرهای حرکت سواره را به عنوان فضایی شهری که در خدمت حیات شهری است ، به شمار آورد بلکه بهتر است آنرا بخشی از شبکه ارتباطات و حمل و نقل سواره دانست که ، در بسیاری از موارد موجب گسیختگی فضاها و عرصه های شهری و خدمات رسانی به شهروندان پیاده شده است .

در شهرهای معاصر ، شماری از مجموعه های بزرگ بربوط به فعالیت های گذران فراغت مانند پارک ها ، مجتمع های بزرگ ورزشی ، مجموعه های سینمایی و تفریحی و بعضی از مجتمع های بزرگ تجاری و شماری از فرهنگسراها و مجموعه های بزرگ شهربازی و مانند آنها را باید فضاهایی دانست که متناسب با موقعیت و فعالیت های رایج در آن مکان هایی برای بعضی فعالیت های شهری هستند . در هر یک از انواع فضاهای شهری برای آسایش و راحتی شهروندان لازم است از مبلمانی مناسب استفاده شود . در برخی نقاط لازم است محل ها و نیمکت هایی برای نشستن یا انتظار و رفع خستگی شهروندان قرارداد که ویژگیهای آن باید با نوع فضا و استفاده کنندگان متناسب باشد . در فضاهای شهری افزون بر مکان ها و مبلمان هایی برای نشستن افراد ، لازم است برخی خدمات رفاهی نیز برای شهروندان در نظر گرفته شود. تلفن عمومی ، صندوق پست ، آبخوری ، سایبان هایی برای محفوظ شدن از باد ، باران و آفتاب و در مواردی تابلوهایی برای راهنمایی مردم در شناسایی مکان های مهم ، مسیرها و امکانات شهری و ارتباطی از امکانات و مبلمانی است که برای بعضی از فضاهای شهری لازم است .

امنیت و ایمنی از نکات مهمی است که در انواع فضاهای شهری همواره باید مورد توجه قرار گیرد . یکی از پدیده های ناخوشایند و حادثه ساز در ایران ، ورود افراد موتور سوار به داخل پیاده روهاست که هم مخاطرات امنیتی و هم آسیب های ایمنی را در بر دارد و موجب سلب آرامش شهروندان می شود که متاسفانه به شکل یک عادت درآمده است .

البته تنها موتورسواران موجب سلب آسایش و آرامش افرا پیاده نیستند ، بلکه بی توجهی به معابر پیاده متاسفانه به یک پدیده مهم شهری در ایران تبدیل شده است که حل این قبیل مسائل آن ساده به نظر نمی رسد زیرا برخی از متخصصان و نهادهای مسئول توجه به پدیده های شهری ، نسبت به آن بی توجه هستند . برای نمونه می توان به عنصر پله در معابر اشاره کرد که برای حرکت عابران پیاده به ویژه سالمندان و معلولان ، بسیار نامناسب است و در بسیاری از موارد با ایجاد شیبی ملایم در پیاده رو می توان اختلاف سطح بین مکان های مختلف را به خوبی حل کرده ، در حالی که بسیار دیده شده که برای برطرف کردن اختلاف سطح اندک بین بلوک ها و ساختمان های مختلف ، از یک یا چند پله استفاده می شود که معلوم نیست چرا به این گونه ساختمان ها پایان کار داده اند یا چرا مالک موظف به اصلاح آن نیست . سد معبر از دیگر پدیده های تاسف آور در شهرهای ماست که به شکل های گوناگون وجود دارد و یکی از بدترین شکل های آن ، بستن کامل مسیر یک پیاده در هنگام ساخت یک ساختمان است ، به طوری که مردم مجبور می شوند از داخل خیابان بگذرند ، بدون اینکه حفاظی از آنها در برابر حرکت اتوموبیلها محافظت کند . پارک اتومبیل در داخل پیاده روها ، قرار دادن و پارک موتورها در گذرگاه پیاده و سایر اشیا به پدیده های معمولی تبدیل شده است .

شکل دیگری از سد معبر دائمی پیاده روهای کوچک و کم عرض که در کنار خیابان های فرعی دیده می شود ایجاد باغچه در جلوی برخی ساختمانهاست ، به نحوی که عبور از پیاده رو را غیر ممکن یا دشوار می کند . در برخی جای ها قرار دادن تیر بتنی چراغ برق یا عناصر مشابه آن در وسط پیاده روهاست که در موارد بسیاری قابل مشاهده است . در بعضی از موارد درخت یا ردیفی از درختان به نحوی کاشته می شوند که حرکت عابر پیاده دشوار می شود و گاه شاخه درختان می تواند موجب آسیب رساندن به افراد به ویژه به کودکان و سالخوردگان باشد .

عدم تداوم مسیرهای پیاده به صورت ایمن و صحیح و قطه مسیر توسط جوی آب یا موانعی مانند جدول که موارد بسیاری از آن قابل مشاهده است ، حرکت را در برخی مکان ها برای افراد معلول ، کودکان و سالخوردگان بسیار دشوار می کند . موضوع زیباسازی فضاهای شهری به کمک بعضی از مبلمان ها و عناصر شهری از نکات مهم زندگی شهری است . در این زمینه فعالیت های سودمندی در برخی از شهرهای کشور مانند تهران صورت گرفته است . به نظر می رسد . برای ساماندهی ، طراحی و نظارت بر چگونگی فضاها و عرصه های شهری نه تنها لازم است قواعد و مقررات دقیق تری تدوین شود ، بلکه ضروری است که یک نهاد تخصصی مستقل و قدرتمند ، نظارت بر طراحی ، شکل ساخت و نحوه استفاده از فضاهای شهری را به عهده گیرد و البته فراتر و مهم تر از آن لازم است فرهنگ احترام به انسان و عابران پیاده در فضاهای شهری شکل گیرد . یکی از روشهای زیباسازی فضاهای شهری ، استفاده از فضاهای سبز و آب نماست که بسیار موثر و مطلوب است . اما باید توجه داشت که در شهرهای کم آب و خشک مانند تهران ، استفاده از چمن در سطح بسیار گسترده چندان اقتصادی و از لحاظ حفظ محیط زیست چندان مناسب به نظر نمی رسد زیرا نگهداری آن نیز به آب فراوان و کود نیاز دارد و به کارگیری این روشها آلودگی آب های زیر زمینی را تشدید می کند .

حسین سلطان زاده

موضوعات مرتبط : فضای شهری    
عضو مرتبط : حسین سلطان زاده  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید