تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1520

نقدی بر مرمت انجامی یک حجره در بازار یزد

( مرمت برای حفظ تاریخ  یا تخریب تاریخ )

maramatپیش گفتار

در این مقال قصد آن نیست که زحمات آن عزیزان و محققین و مرمت کارانی که حجره ای را در بازار یزد مرمت نمودند را به زیر سئوال برده و یا کار آن عزیزان را بی ارزش جلوه دهم بلکه مرادآنستکه با بیان مطالبی ازتحریف و  انحراف درمرمت بناهاکه ناآگاهانه انجام گردیده و میشودجلوکیری گردد و شاید  بتوان اشتباه انجامی را جبران نمود.
یادآوری بعضی ازقوانین مالکیتی شاید نیاز به بازبینی و تجدیدنظردراین مرمت و سایر مرمت های مشابه  لازم گردد .

گفتار اول :

1-مالکیت

طبق قانون هر کشوری مخصوصا" ایران برای هرمحدوده و یا منطقه ای نامگذاری و نوع مالکیت و کاربری آن را قانون تعیین نموده است و بطورکلی مالکیت به دو گروه خصوصی ومشاعی ( عمومی ) تقسیم شده  است و براساس آن نسبت به صدور برگ مالکیت ( سند ماکیت ) برای مالک ویامالکین اقدام گردیده و می گردد .
لازم میداند اشاره مختصری به اختیارات مالک و یا مالکین در مالکیت خود بنماید .

الف- طبق قانون مالکیت مالک می تواند در محدوده ملکی حود براساس ضوابط و قوانین شهرسازی و سایر قوانین مربوطه اقدام به احداث بنا و یا تعمیرات و یا سایر اقدامات عمرانی  مجاز انجام دهد و اگر با توجه به تعداد واحدها و یا کاربریها تفکیک شود فضا به دو محدوده شحصی و مشاعی ( عمومی ) تقسیم می گردد که در مورد فضاهای مشاعی و عمومی احدی از احدین حق تغییر و تملک اینگونه فضاها را ندارد مگر با اجازه کتبی کلیه مالکین تغییرات مورد انجام است .
لازم به ذکر است که تغییر در جداره های خارجی همچون درها به گذر و یا معابر و حتی پله کان ها و محدوده های باز  فقط در چهار چوب قانون مربوطه مجاز است .

ب-  طبق قانون مالکیت معابر و اماکن عمومی که برحسب قانون تعریف شده متعلق به دولت میباشد و دخل و تصرف در آنها فقط در چهار چوب ضوابط و قوانین کشوری است و اینگونه مالکیت ها قابل خرید و فروش نیست . معابر و گذرها و کوچه ها و خیابانها از این نوع مالکیت میباشند .

3- گنجینه هاومجموعه های ارزشمند تاریخی و بناهای تاریخی و کتیبه ها و بافت های تاریخی که بنا به تشخیص صاحبنظران وقانون ارزشمند تشخیص داده شده میراث ملی می باشد و اینگونه بناها و یا مجموعه یا دارای مالکیت دولتی است و یا مالکیت خصوصی که در این مجموعه ها هرگونه تعمیرات و یا مرمت  فقط با حفظ لایه های تاریخی آن و با اجازه مقامان مسئول توسط صاحبان دانش مرمت انجام میگیرد و اگر بنا و یامجموعه ای نیاز به مرمت داشته باشد بابرنامه ریزی ومطالعه آن بناوتاریخ احداث آن بنامرمت انجام میگرددمتخصصین و اشخاصی که دارای دانش مرمت هستند با دقت لازم مرمت راانجام ودرحفظ ونگهداری اصالت بناوتاریخ آن می کوشند .  

دربعضی از شهرها همانند یزد و بهشهر و ... اماکن ارزشمند تاریخی توسط سازمان میراث فرهنگی باتعهد حفظ و نگهداریبناویامجموعه دراختیاراشخاص ویاشرکتهاویادوایردولتی قرارمیدهدواستقاده کنندگان حق بهره برداری از آن را باتوجه به مجوزهای کسب شده دارند مانندشهرداری بهشهر که در محدوده باغ و کاخ ارزشمند ملی مستقر و یا هتلهای سنتی در منازل قدیمی  یزد متعلق به سازمان میراث قرهنکی می باشد و هرگونه تغییرات و تعمیرات در درون اینگونه ساختمانها و جدارههای آن با کسب اجازه از مقامات مسئول می باشد .
ممکن است مجوز تغییراتی در داخل بنا صادر شود ولیکن در مورد تغییر جداره خارجی و بافت محله مجوزی صادر نخواهد شد .

بناهای ارزشمند باقیمانده از نیاکان آنقدر مورد احترام و ارزش است که برنامه ریزان شهری آن مناطق را حفظ نموده و در طراحی به آن تعرض نمی گردد زیرا حفظ آثار ارزشمند تاریخی وظیفه ملی می باشد و باید در حفظ و پایداری آن باید کوشا باشیم .

گفتار دوم :

باتوجه به مطالب گفته شده در فوق می بایست در مورد مرمت بناهائی که در بافت حفاظت شده قراردارند اصل امانت داری را حفظ نمود و باعث تحریف و یا از بین رفتن تاریخ نگردیم.
زمانیکه دربافت حفاظت شده تاریخی و دارای مالکیت میباشیم باید در هنگام مرمت دقت نمائیم تا به بافت و هویت با ارزش آن صدمه ای وارد نشود متاسفانه این مهم در مرمت آثار واقع در محدوده های حفاظت شده رعایت نشده و نمی شود .
برای توضیح این مطلب کافی است حوزه مالکیت و ضوابط و مواردی که قانون مشخص کرده را مرور کنیم .

نکته مهم :

قانون برای محدوده هائی گه دارای مالکیت خصوصی می باشد را با دو حوزه و دو مالکیت تعریف کرده  که یکی محدوده  مالکیت خصوصی و دیگر محدوده مالکیت عمومی که حق تغییر و یا دستکاری به آن فقط با مجوز لازم  است و در بناهای تاریخی فقط  بدون از بین بردن قدمت سابقه تاریخی این عمل قابل انجام است .

برای توضیح این مطلب کافی است حجره ها در بازار و موقعیت با راسته بازار را درنظر بگیریم . محدوده داخل حجره دارای مالکیت خصوصی ولیکن محدوده دسترسی به  آن {راسته و گذر } مالکیت ملی است و کسی حق تجاوز به آن را ندارد این قسمت از قسمت های اصلی باارزش و حفاظت شده بازار است و همانند کتیبه باید محافظت شود .    

چرا به خود اجازه می دهیم این حریم و این شاخصه اصلی را تخریب کنیم . داخل حجره را مرمت می کنیم دربهای تاریخی حجره را بر می کنیم و درب اتوماتیک و یا آلومینیم به جای آن نصب می کنیم و با افتخار اعلام می کنیم مرمت انجام داده ایم که باید بگویم ما تاریخ را تخریب و تحریف کردیم آگاهانه و یا ندانسته ضربتی بس عمیق به پیکر ارزشمند بازار وارد کرده ایم .

بافت بازارهای سنتی به خاطر حرکت و نقوش ومعماری و دکوراسیون و پیوستگی و قدمت آن ارزشمند است متاسفانه مشاهده شد که مرمت داخلی حجره های در بازار یزد بدون شناخت تاریخی و حفظ و حراست از ارزش تاریخی برون و درون آن  مرمت انجام  گردیده است و مرمت کاران سعی نمودند که انجام آن را امری مهم نشان دهند  ولیکن تاریخ رابامرمت خوددرحجره محو نموده و تاریح آفرینی جدید نمودند .

 گچ کاری جدید و یا پوشاندن آجر کاری قدیمی آن چنان اهمیت ندارد ولی مهم آنکه هویت راسته بازار تغییر نموده  و این حرکت و انحراف باعث گم شدن تاریخ بنای بازار شده و می شود و از طرفی بدعتی برای سایر  مالکان حجره ها می گردد که در نهایت راسته بازار فضائی بی هویت خواهد شد .

 ختم کلام :

در فضاهای ارزشمند نباید اجازه نصب کولر و سایر دستگاه های خنک کننده و تابلوهای بی هویت تبلیغاتی و معرفی حجره را در نما و منظر بازار داد .

نباید اجازه نصب پوستر های تبلیغاتی را  بردیوارهای  بازار داد زیرا تمام اینگونه موارد باعث تخریب منظر  اصلی و بافت تاریخی محله و بازار و افول ارزش آن میگردد و زمانی متوجه خطای خود می گردیم که همه راسته بازار از نظر منظر تاریخی ازبین رفته و همانند بازار تجریش تهران و یا محدوده بازار تهران یک پوسته کاذب بر روی نماهای دست کاری شده تاریخی تخریب شده قرار دهیم و تاریخ را تحریف و مورد تمسخر قرار دهیم .

بیائید از این گنجینه های ارزشمند و بی دلیل کشورمان ایران پاسداری کنیم و اجازه ندهیم اشخاص بی اطلاع و بی حردانه آن را مورد تخریب و تهاجم قرار دهند زیرا این تهاجم بدعت می شود و هویت و فرهنگ و گنجینه های ملی ما از بین می رود و هم زمان انحراف در تاریخ بوجود می آید .   

بیائید از هر گونه خدشه وارد کردن به آثار ارزشمند تاریخی جدا" خودداری و حتی اجازه کندن یادگاری و حک نام بر روی اینگونه آثار را به کسی حتی فرزندمان ندهیم .
هر ایرانی پاسبان و حافظ آثار ارزشمند و بی جانشین  کشورمان ایران میباشد .
به امید روزی که در های اتوماتیک و یا آلومینیوم از بازارها برچیده شوند و درب هائی با رعایت تاریخ و فرم آن در مکانهای حود نصب شود / به امید روزی که آثار  ارزشمند کشورمان سالم بماند و نیاز به پوسته کاذب نگردد .

اجازه ندهید معماری کهن و با ارزش کشورمان توسط خودمان تخریب شود .
به امید روزی که شاهد پایداری گنجینه ها ی کشورمان گردیم .

بیژن علی آبادی

استان مرتبط : یزد  
عضو مرتبط : بیژن علی آبادی  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید