تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :655

مسئولان میراث فرهنگی که حتما می دانند

کسانی که با تاریخ مغولان هند یا همان حکومت گورکانیان هند آشنا باشند حتما با دلیل ساخت، نحوه ساخت و موقعیت تاریخی و کنونی یکی از پرآوازه ترین بناهای جهان یعنی بنای باشکوه تاج محل آشنا هستند.

حتما هم می دانند که این بنا از سال 1042 هجری شمسی یعنی حدود 350سال پیش به دستور شاه جهان، پنجمین امپراتور گورکانی هند که بی شک فارسی زبان بوده به عنوان بنای یادبود و مقبره همسر ایرانی تبارش، ارجمند بانو بیگم مشهور به ممتاز محل بنا شده است.

تاج محل از سال 1983جزو میراث جهانی یونسکو درآمده و در نظرسنجی بزرگ جهانی در سال 2007میلادی- که نتیجه آن در 8 ژوییه همان سال اعلام شد- این بنا در کنار بناهائی مثل اهرام ثلاثه و دیوار چین در شمار یکی از عجایب هفتگانه جهان در دوران حاضر شناخته شده است.

همانطور که مشخص است ، این بنا از نظر نام، کارفرما، پیمانکار، هنرمند و معمار و حتی دلیل وجودی اش، یک بنای کاملا ایرانی است. در ساخت آن بیست هزار نفر ، از جمله پنج هزار معمار و هنرمند ایرانی طی بیست و دو سال شرکت داشته اند.

طراح و سرمعمار ایرانی سازنده تاج محل عیسی خان شیرازی و خوشنویس کتیبه های مسحور کننده آن امانت خان شیرازی ، بوده اند.

احتمالا این دو استاد و اساتید دیگر دست اندر کار در ساخت تاج محل، هم خودشان، هم همکاران، استادان و یا شاگردانشان همزمان با آنها، و حتی قبل و بعد از آنها، در ایران بخشی از میراث فرهنگی ما را هم بنا کرده اند.

در شرح ابتکارات و خلاقیت های اعجاب آور این بنا که در بیان هندیها به معبد عشق مشهور شده است، چیزی نمی نویسم. غرض از این نوشته این است که بدانیم دولت هند سالانه میزبان هفت میلیون جهانگردی است که از اکناف عالم فقط برای دیدن این بنای باشکوه به این نقطه می آیند.

آنها در زمره جهانگردان فرهنگی هستند که عاشق دیدن این گونه عجایب مشهور تاریخی اند و ای بسا به دیدن آثار مشابه موجود در ایران هم علاقه وافر داشته باشند. هفت میلیون نفر!

جهانگردان به تاج محل می روند تا راز زیبایی این بنا و رمز عشق عمیقی که در این بنا متجلی است و تاریخ را اینچنین تحت تاثیر قرار داده کشف کنند. چرا که به نوشته تاریخ نگاران، شاه جهان در پی درگذشت محبوب ترین همراه زندگی اش ارجمند بانو، خلعت شاهانه اش را با عبای سفید عوض کرد و یک سال سوگوار بود .

شاهی که قبلا برای توسعه دامنه سلطنتش خون فراوانی ریخته بود، بعد از فوت همسر وفادارش گوشه نشین شد، موهای سیاهش طی یکی دو ماه سوگواری سفید شد و تا پایان عمر در سوگ از دست دادن این عشق محزون ماند و پس از درگذشت هم در کنار ارجمند بانو و در زیر گنبد تاج محل به خاک سپرده شد.

تاج محل در ساحل رودخانه زیبای جمنا در شهر قدیمی آگره در 200کیلومتری جنوب هند واقع است که خود پنج هزار سال قدمت تاریخی دارد و بنای آن به پادشاهیبه نام آگره سینگ نسبت داده می شود؛ اما کسانی که به دیدن تاج محل می روند حتی کمترین توجه ار به مجسمه اگره سینگ در میدان مرکزی این شهر قدیمی پنج هزار ساله نشان نمی دهند.

دولت هند برای حفظ تاج محل اقداماتی به اجرا گذاشته است که رعایت آن به هیچ نیروی قهریه و فشاری نیاز ندارد. جهانگرد اگر فرهنگی باشد با میل و رغبت این دستورات را رعایت می کند. تعدادی از این توصیه ها و دستورات را ذکر می کنم که یادمان باشد بازدید هفت میلیون جهانگرد از این بنا و تولید درآمدی در حدود 10میلیارد دلار در سال از ناحیه تاج محل بی زحمت نیست.

دولت هند دوسال پیش برای رفاه حال جهانگردان بزرگراهی بسیار زیبا و البته استاندارد و با همه امکانات رفاهی بین راهی به طول 165کیلومتر از دهلی به آگره احداث کرده که ابتدا، به جز آوردن و بردن جهانگردان به تاج محل هدف عمده دیگری نداشته است.

اگر به تردد روزانه 20تا 40هزار خودرو با پرداخت 520روپیه عوارض( هشت دلار یا حدود 28هزار تومان) از سوی هر خودرو هم توجه کنیم میزان درآمد حاصله از این بزرگراه شش باند نیز محاسبه می شود.

در محافل جهانگردی هند این انتظار وجود دارد که این بزرگراه در سالهای آتی باعث افزایش شدید تعداد جهانگردانی شود که به دلیل کاهش زمان سفر و راحتی بیشتر علاقه افزون تری به رفتن به تاج محل پیدا کنند.

تردد هر خودرو بنزین سوز،گازسوز، گازوییل سوز در چند کیلومتری اطراف بنا ممنوع اعلام شده است . دولت هند تعداد کافی خودروهایی که با باتری کار می کنند و هیچ آلودگی ندارند، دوچرخه و نفرکش های درشکه مانند را در آخرین پایانه توقف اتوبوسها و اتومبیلها به کار گمارده که جهانگردان را به محل می برند و می آورند. درآمد حاصله و میزان اشتغال از این ناحیه را هم باید محاسبه کرد.

جهانگردان هنگام ورود به صحن اصلی بنا باید روکشهای پارچه ای مخصوص که در تعداد کافی تهیه و در اختیار است روی کفش خود بکشند که آلودگی های کفش و هر آسیب از ناحیه کفش به سنگهای کف محوطه بنا به صفر برسد.

هزینه ورودی به بنا البته برای هندیها و خارجیان متفاوت است. خارجیان باید برای ورود به محوطه هرنفر یک بلیت به قیمت 750روپیه خریداری کنند(12دلار یا حدود 40هزار تومان) . این رقم را ضرب در همان هفت میلیون به درآمد حاصله بیفزایم.

ورود آدامس، روزنامه، نوشابه، هرگونه خوردنی و بسیاری اقلام دیگر به داخل محوطه ممنوع اعلام شده است. بازدید کنندگان در جلو در ورودی بازدید بدنی می شوند و این اقلام از آنها به امانت گرفته می شود.

خلاصه اینکه هرجهانگرد فقط می تواند گوشی تلفن همراه و دوربین خود را به همراه داشته باشد. جهانگرد فرهنگی هم ضرورت این مراقبت را می فهمد.

روی پله های بنا روکشهای فلزی تعبیه شده که هیچگونه تماسی بین کفش یا نوک عصای جهانگرد با درپوش سنگ مرمر پله حاصل نمی شود و سالم ماندن پله های مرمرین بنا را تضمین می کند.

در داخل بنا هیچ نوری به جز نور طبیعی روز که از در و پنجره وارد می شود وجود ندارد الا یک لامپ کم مصرف، آن هم نه از نوع بزرگ و پرنوری که در میوه فروشی های خودمان استفاده می شود بلکه از نوعی که در خانه های ما مورد بهره برداری قرار می گیرد از بالای سقف بلند گنبد شکل بنا آویزان است. همین.

هیچ تابلو یا زائده ای بر دیوارها و در صحن دیده نمی شود . یعنی نه میخ و میخ طویله ای کوبیده شده و نه با افزودن چیزی زیبایی اصیل بنا آزرده شده است.

در نهایت گفته می شود که تنها آسیبهایی که به این بنا وارد می شود از ناحیه آفتاب، باد و باران است.

به گمانم همه این حرفها و دهها ملاحظه دیگر جزو نکته های تخصصی باارزشی است که در حوزه میراث فرنگی با کارشناسان امر آموزش داده می شود و همه مدیران و مسئولان میراث فرهنگی در همه جای دنیا از آن اطلاع دارند.

اینها را فقط بریا اطلاع خوانندگان نوشتم تا درخواست کنم که در بازدید از بناهای با ارزشی که در داخل کشور داریم و همکاران ، شاگردان و استادان همان عیسی خان شیرازی و امانت خان شیرازی در شیراز و اصفهان و جاهای دیگر ساخته اند به دیگر بازدید کنندگان توشیه کنیم که بیش از پیش رعایت اصول مراقبتی را بکنند.

 

بررسی و نوشته: علی اکبر عبدالرشیدی
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

موضوعات مرتبط : میراث فرهنگی    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید