تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1595

نقش معماری در كاهش اثرات حوادث طبیعی

بكارگیری مصالح ساختمانی مدرن، مصرف بیش از حد از منابع طبیعی و انرژی با استفاده از روشهای ساخت و ساز سنتی یکی از مشخصه های بارز و مشكل ساز در صنعت ساختمان سازی كشور می باشد. بکارگیری شیوه-های رایج ساخت و ساز در كشور سبب مشكلات كمی (عدم جوابگوئی به نیازها) و كیفی (مقاوم نبودن ساختمانها در برابر نیروهای زلزله، كوتاهی عمر مفید بنا، فرسایش به علت عوامل اقلیمی، تولید ضایعات ساختمانی بیش از حد در حین اجراء، عدم امكان بازیافت مصالح ساختمانی و غیره) را بهمراه دارند. علاوه بر اینها بدلیل استفاده از روشهای سنتی ساخت و ساز با بكارگیری كارگران غیر ماهر مهمترین دلیل بر عدم كارآئی سیستم های رایج طراحی و ساخت و ساز بنا در كشور شناخته شده است.

سیستم¬های ساختمانی جدیدی با دیدگاه بر طرف کردن مشکلات فوق در جهت دستیابی به تولید صنعتی ساختمان، پیش ساختگی، استفاده بهینه از مصالح ساختمانی، صرفه جوئی در مصرف انرژی در مرحله تولید و نگهداری بنا، امكان بازیافت مصالح ساختمانی بکار رفته، كنترل كیفیت ساخت برای مقابله با زلزله و نهایتاً تلاش برای اقتصادی كردن بخش ساختمان در اغلب کشورهای خارجی شكل گرفته است. با توجه به شرایط حساس و پیچیده این نوع سیستم¬های ساختمانی لازم است این فن¬آوری¬های نوین مورد ارزیابی قرار گیرند تا سیستم¬های مناسب برای شرایط خاص کشور و منطقه انتخاب و بومی سازی شوند. با توجه به موضوعات مورد نظر متخصصین امر این نوع تلاشها را در قالب توسعه پایدار در صنعت ساختمان و معماری پایدار مورد توجه خاص قرار داده¬اند.

در صنعت ساخت و ساز طراحان معمار به عنوان سازنده بنا و عامل بوجود آورنده رابطه بین انسانها با محیط اطراف شان یاد می¬شد. در صورتیكه دیدگاه¬های اخیر در رابطه با این حرفه متفاوت می¬باشد. این دیدگاه شخص معمار را مجری یک مدل ساخت و ساز براساس یك سری درخواست¬ها از طرف سفارش دهندگان، دانش فنی، امكانات موجود در صنعت ساختمان و نیز درک از جهان هستی که در آن زندگی می¬کنیم بیان می¬کنند. براین اساس آن معتقدند چنین شخصی توانائی اتصال دادن عمل و ماورای ماده را خواهد داشت. با توجه به این توانائی از معماران انتظار می¬رود نقش محوری خود را برای حرکت بسوی پایداری ایفا نمایند. با توجه به چنین نقش محوری طراحان برای دستیابی به توسعه پایدار، لازم است از فن¬آوریهای روز این صنعت بهره¬مند گردند. با توجه به تغییر دیدگاهها در فعالیت¬های معماری پیش بینی¬هایی در كتاب معماری برای آینده¬ای پایدار به شرح ذیل صورت گرفته که عیناً نقل و قول می¬گردد:

در طول تاریخ، اصولاً معماری براساس ظاهر و فرم گرای تعریف می¬شد، در صورتیکه اگر این دیدگاها را در دوره معاصر بررسی کنیم به نوعی احساس می¬شود دیدگاه فوق تحت تأثیر شرایطی همچون امکانات و ابزارآلات تغییر یافته¬اند. در دیدگاه معماری برای آینده پایدار برای متخصصین معمار مسئولیت سنگینی در نظر گرفته شده است. از معمار قرن بیست و یکم انتظار می¬رود از تمام تخصص¬ها (مهندسی سازه، مهندسی محیط زیست، زمین شناسی، میکانیک خاک، معماری منظر، تاریخ، برنامه ریزی شهری) بهره گرفته، و همچنین از قابلیت¬های ترکیب دانش¬ها و تجربه¬ها استفاده کامل نماید تا بتواند طراحی و ساخت بنا را در ابعاد گوناگون مورد بررسی و ارزیابی قرار داده و به مرحله اجراء برساند. فعالیت معمارانی كه كار خود را در قالب هنر توجیه می¬كردند به نوعی تغییر یافته است. معماری پایدار علوم جامع را همزمان با دید جامع هنری، ضروری و مكمل هم می¬داند. پیش بینی شده اگر شخص معماری روش و یا متد جدیدی خلق نماید صاحب روش و یا متد طراحی نشده است، زیرا آن روش و یا متد حداقل شدیداً تحت تأثیر شرایط خاص محلی و تکنیکی شكل گرفته است. همچنین تحول در IT و رسانه¬های گروهی در آینده (اوسط قرن) شدیداً روش های طراحی را تغییر خواهند داد.

از طرف دیگر نوآوریهای صورت گرفته در تولید مصالح ساختمانی، شیوه¬های طراحی مخصوصاً طراحی معماری سبز لازم است ایده¬های طراحی جدیدی ارائه و بکار گرفته شود. مطالعات نشان می¬دهند این برنامه¬ها در صورتی موفقیت آمیز خواهند بود که طراحان بتوانند با متخصصین مرتبط با طرح¬های خود ارتباط مناسبی برقرار نمایند و با آنها به گفتگو بنشینند. عامل دیگر تعیین کننده نوع طرح، سفارش دهنده طرح می¬باشد كه از آحاد مردم می-باشند که باید به آنها هم اجازه داده شود تا نیازها و آرزوهای خود را ارائه نمایند. بنابراین صنعت ساختمان با كثرت موضوع بحث برانگیز و ایده های گوناگون مواجه می¬باشد.

مطالب فوق نشان می¬دهند طراحان به عنوان افراد مسئول و تصمیم گیرنده در طراحی معماری مطرح می¬باشند. حال این سئوال مطرح می¬شود که معمار چطور می¬تواند برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار کمک کند؟ شاید برای جواب این سئوال لازم باشد از مطالب فوق کمک گرفته شود. با توجه به نقطه نظرات فوق لازم است تمام مسائل و فعالیت¬ها در صنعت ساختمان توسط متخصصین مربوطه با دیدگاه پایداری مورد بررسی و بازنگری قرار گیرند تا معماری نقش خود را در كاهش اثرات حوادث طبیعی ایفا نماید. نتایج این بررسیها می تواند در چار چوب خاصی تعریف و ارائه شود که قابلیت ارزیابی داشته باشند و طراحان بتوانند در بکارگیری فن¬آوری¬های نوین در طراحی ها و یا ساخت و سازها معیاری را در اختیار داشته باشند.

دکتر محمدحسن فلاح



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید