تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :2453

شناخت معماری شهری وجرائم

دراین مقال مختصر در مورد شناخت معماری شهری وجرائم مربوط به آن بیان میشود .

كلام اول :

ازدیر باز انسانها در سكونت گاه های منفرد بطور پراكنده ویا بصورت جمعی زندگی میكردند و این سكونت گاهها با رشد جمعیت و مركزیت پیدا كردن محدوده و یا اقلیمی تشكیل ده و قریه و در نهایت شهر را دادند در این مجتمع ها و شهر ها مراكزی را برای دادو ستد در نظر گرفتند كه این مناطق به مراكز تجاری تعریف شد در قسمتی سكونت گاهها و در قسمت دیگر مراكز حكومتی بنا شد .

با رشد جمعیت در این اقلیم شهر ها با قابلیت های استفاده شهری با كربری های مختلف بوجود آمد .
تولیت شهر ها در قدیم با حكومت و یا حاكم و یا والی آن دیار بوده و هر چه حكومت اراده میكرد در آن محدوده پیاده میشد . احداث دروازه ها و یا مونومان های (یادواره ) اساطیری و غیره در مكان های خاص ساخته و نصب میشد .

با پیشرفت علوم و دانش در زمینه سكونتی نیز تغییرات وسیعی بوجود آمد .كم كم شهر ها با یك الگو و یا معماری شهری به وجود آمدند.
شهر نشینی یكی از اتفاقات مهم در تاریخ است این مورد بدلیل دادو ستد و انجام كارهای اداری و عرضه كالا و آموزش و مهمتر از آن انسجام دفاعی صورت گرفت . این انسجام موجب تشكیل شهر ها با درنظرگرفتن مناطق خاص شهری صورت گرفت .كم كم سیر تكامل شهری با توجه به تمدن و ملیت مراحل خود را طی نموده و شهر ها به حالت و موقعیت كنونی تبدیل شده اند . زندگی شهری و شهروندی و شهروند مداری برای ساكنان و شهروندان قابل تعریف شد.

شهر ها از نظر كلی دارای ارتباط دو سویه با شهروندان وساكنان میباشند یكی روابط درون شهری و دیگری برون شهری .
روابط درون شهری به جایگاه ها و كاربری ها و روابط با یكدیگر بستگی دارد و این روابط و اثرات آن در نواحی از نظر كاركردی و جمعیتی بسیار میبایست در نظر گرفته شود .

شهرها از نظر كلی به چند منطقه ومناطق به نواحی تقسیم میگردند . این كلیت تا تقسیم كوی وپلاك ومجتمع ادامه دارد .
انسان یكی از مناطق با سكونت مینماید و بدین منوال جمعیت شهری شكل میگیرد .
شكل گیری جمعیت باعث پیدایش روابط ساكنین آن محدوده و یا شهر با هم میشود این روابط با توجه زندگی روزمره دارای افت وخیزهای رفتاری میگردد كه میتوان هنجارهای شهری و نا هنجاری های شهری را برشمرد .
نواحی و شهر و یا شهركها با سایر شهرها ی همجوار تشكیل یك محدوده بزرگتر را میدهند كه در نهایت این محدوده ها به شهرستان و استان تبدیل میشوند
شهر ها از نظر تعریف شهر به دو منطقه داخل و خارج از محدوده تعریف میشوند واین تعریف جایگاه ساكنان و مدنیت را در هر یك از آن تعریف میكند .

داخل محدوده شهر محدودهای است كه در این محدوده خدمات شهری با كلیه امكانات لازم شهری از جمله سلامت و امنیت و سایر موارد لازمه به شهروندان ارایه میشود میباشد ودرخارج از محدوده خدمات شهری دارای كاستیهای بسیار از نظر امكانات زیستی و سكونتی و بهداشتی و .. میباشد .

برخی شهر ها فاقد بعضی از مولفه های تعریف شده شهری میباشند و آن مولفه ها در دیگر شهر ها مستقر است.
دراین مورد میتوان احداث ورزشگاههای عمومی ودانشگاهها را نام برد كه در یك شهر ساخته شده و یا میشوند و در شهر دیگر احداث نشوند .این بود نبود این مولفه ها شهر ها را از نظر سكونتی به شهر های توریستی و یا دانشگاهی و یا .. تقسیم میكند .

شكل گیری جمعیت باعث پیدایش روابط ساكنین آن محدوده و یا شهر با هم میشود این روابط با توجه زندگی روزمره دارای افت وخیزهای رفتاری میگردد كه میتوان هنجارهای شهری و نا هنجاری های شهری را برشمرد .
در زندگی شهری و شهر نشینی روابطانسان ها و سكنه با یكدیگر جامعه مدنی را میسازد . انسان یكی از مناطق با سكونت مینماید و بدین منوال جمعیت شهری شكل میگیرد .

كلام دوم :

جامعه مدنی از روابط مثبت و منفی شهروندان در شهر شكل میگیرد . روابط مثبت شهروندان در شهر دارای جایگاه والای خود میباشد و لیكن روابط منفی شهروندان در شهر بستگی به عوامل مختلف از جمله شهر نشین وشهر دارد .
روابط منفی بطور كلی از نظر قانون دانان بستگی به نوع آن تعریف و مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
در این مقال سعی میگردد ناهنجاریها و عدول از قانون و مخصوصا" قانون شهرنشینی و شهروندی بطور اختصار بیان میگردد
در ابتدا لازمست نسبت به شناخت جرم - خطا - جنایت از دید قانون و قانون گزاران بطور اجمال سخن گفته شود .

طبق تعریف حقوقی :

عمل وحركتی كه بر خلاف قانون انجام گردد كه موجب ناهنجاری گردد بستگی به نوع آن در قانون خطا - جرم - جنایت تعریف شده است واز نظر كلی رسیدگی به خطا -جرم وجنایت به سه پایه تقسیم میگردد :

  1. جرائم مدنی
  2. جرائم حقوقی
  3. جرائم كیفری
  1. جرائم مدنی
    این جرائم طبق تعریف قانون در روابط انسانها مخصوصا" زناشویی وسایر مموارد مربوط به آن است .
  2. جرایم حقوقی
    این جرائم طبق تعریف قانون روابط مالی ( مطالبات - اصلاحات ملكی - سهم الارث وامثالهم ) -تقسیم زمین و امثالهم .
  3. جرائم كیفری
    این جرائم از نظر قانون به دو نوع تقسیم گردیده كه كیفری 1 وكیفری 2 تقسیم گردیده است :
    1. كیفری :
      طبق تعریف قانون كیفری 1 جرم هایی كه صدمات بدنی وجانی همراه داشته باشد ممكن همراه این جرم صدمات مالی هم باشد و در این موردجزای تعین شده میتواند مالی و یا زندان ویا تواما" باشد ودر این طبقه بندی جرم اتفاق افتاده و لیكن در حد كوچك . .و از طرفی بنا به تشخیص قانون گذار جرم و یا خطا جنبه عمومی ندارد .
    2. كیفری 2 :
      طبق تعریف قانون كیفری2 جرم هایی كه جرم جنبه عمومی داشته باشد همانند جنایت وسرقت شده است .
      در اینگونه جرم ها نماینده دستگاه قضا نیز وارد میشود .

با توجه به شناخت جرمها ونوع آن میتوان رابطه ای با شهر و شهر نشینی و معماری شهری را بیان نمود .
جرایم مدنی ( زناشویی ) از این مورد خارج میگردد ولیكن جرایم دیگر در رابطه به معماری شهرییك هم نشینی دارد .
رابطه انسانی وسكونتگاهی شهری ومعیشیتی شهروندان با یكدیگر متفاوت تقسیم است .

زندگی در مجتمع های مسكونی و یا واحد های منفرد هر یك اصول شهر نشینی و مدنیت خاصی را طلب میكند .
در واحدهای مسكونی منفرد زندگی شهروند در داخل واحد مربوط به خود و در خارج با مجموعه شهری است ولیكن سكونت در مجتمع ها (بزرگ و یا كوچك (از نظر واحد ) مستلزم آموختن یكسری قوانین خاص میباشد . كه میتوان قانون تملك آپارتمانها را برشمرد .در واحدهای منفرد مسیله ای بنام تجاوز در حریم پاركینگ دیگری مطرح نیست ولیكن در مجموعه های مسكونی مسایل مربوط به تردد و رعایت سكوت و نظافت داخلی و پاركینگ و سایر موارد مطرح میگردد .

در كوچه و خیابانها مسئله تردد عبور پیاده و اتوموبیل و ویا اتومبیل ها با یكدیگر و .. مطرح میگردد .
مسیله تردد شهری شبكه دسترسی شهری را طلب میكند و این شبكه احداث گذر گاه ها با عرض های مختلف را موجب میشود. احداث خیابان ها و بزرگ راه ها اثر مستقیم بر زندگی شهری ساكنان خواهد گذاشت .یكی از اثرات مستقیم رانندگی و تردد شبكه حمل و نقل در شبكه است . تردد انجام میشود ماشین ها عبور میكنند ولیكن بنا بدلائل فنی و یا خطای انسانی تصادف حادث میشود كه ممكن است این تصادف خسارات مالی و یا مالی و بدنی (جزیی و یا كلی ) داشته باشد كه در این مورد با توجه به تعریف خطا و یا بزه برحسب مورد مجازات تعیین خواهد شد .

برخی اوقات بدلیل آنكه معماری شهری ناتمام و یا گنگ طراحی و اجرا شده باعث پدید آمدن یك اتفاق منجر به صدمات مالی و یا جانی میگردد باید در جستجوی راهكاری جهت به حد اقل رساندن ناهنجارها پدید آمده از معماری شهری باشیم .
باید سعی گردد كه خیابانها و شریان های اصلی جوابگوی حركت درون شهری باشد و باید برای راندن مطمئن اتوموبیل با سرعت لازم پیش بینی شده باشد و همزمان مسئله توقف های لحظه ای و طولانی اتوموبیل ها در گذر ها و دسترسی عابر پیاده به آن وهمچنین توقفگاه های وسایط نقلیه یكی از اركان مهم معماری شهری است مسئله دیگر استقرار ادارات و مراكز اداری است كه این مورد نیز با توجه باینكه درآمد ومعیشت كاركنان در این كاربری میباشد خود یكی از عوامل و اصول پایه معماری شهری است .

اگر مسئله كار و ایاب ذهاب را تواما" در نظر بگیریم به سرعت خواهیم رسید این سرعت باعث پدید آمدن خطای انسانی در تردد و رانندگی خواهد شد كه این خطا ی انسانی ممكن است تصادف دو وسیله نقلیه و یا وسیله نقلیه با عابر گردد .این تصادفات مالی باشد همانطوریكه بیان شد از نوع حقوقی و در صورت جرح و مرگ جنبه كیفری پیدا میكند .

دیگر حادثه ای كه در شهر اتفاق میفتد مسلئه ساخت وساز و احداث بنا است كه خود پدید آورنده قسمتی از پوست و یا كالبد شهر میگردد
ساخت وساز شهری مشكلات حقوقی بسیا ر همراه دارد كه میتوان بشرح زیر بیان نمود :

  1. تخریب بنای قدیمی و حمل نخاله های آن به خارج از محیط .
  2. حمل مصالح ساختمانی مورد نیاز .
  3. احداث بنا

در هنگام تخریب علاوه بر تخریب و حمل نخاله ها موردی كه مطرح میشود مسئله بر و كف و كاربری است كه این مورد با توجه به پدیده استفاده بیشتر از زمین مورد جدیدی را در مخیله مالك ویا مالكین مطرح میسازد و آنهم انجام خلاف كه این مورد به دو نوع خلاف سطح اشغال و دیگری خلاف تراكمی پیش میاید كه مالك با آگاهی از این خلاف نسبت به گذر ازقانون اقدام مینماید كه این اقدام توسط دستگاه مربوطه رسیدگی و جرائمی برایآن در نظر گرفته میشود و مالك و یا مالكین با پرداخت مبلغی هنجار شهری را به نا هنجاری شهری تبدیل میكنند وبه مرور شهر ها آسیب جدی میبینند .

معماری شهری دچار آشفتگی میگردد و این آشفتگی كلیه مطالعات و فكر و بطوركلی معماری شهری را به زیر سئوال می برد و یا از بین میبرد .
ناهنجاری های ساخت وساز باعث به هم ریختگی معماری شهری میگردد بعنوان مثال احداث یك ساختمان مثلا" یك برج ده طبقه در كنار یك ساختمان چهار طبقه ناهنجاری منظر شهری و تبعیض سكونتی را بوجود میآورد

مالك مجاور این برج دنبال چرا ها خواهد رفت و ممكن است بمنظور جبران این تبعض مرتكب یكی از جرایم یاد شده گردد .
هدف از برنامه ریزی شهری و بطور كلی معماری شهری تدوین ضوابط انسانی و فنی با یكدیگر است ودراین راستا برنامه ریزان شهری منافع قشر خاصی را در نظر نمگیرند بلكه منافع اكثریت ملاك طراحی شهری قرار خواهد گرفت .
احداث و یا توسعه یك خیابان بمنظور طراحی و تكمیل شبكه ارتباطی شهری میباشد كه با احداث آن موارد زیر باید اجرا شود.

  1. نقشه برداری و تعین خط پرو‍ژه و مساحی و تملك اراضی داخل طرح .
  2. خرید و یا تملك اراضی در مسیر .
  3. اجرای عملیات اجرایی
  4. بهره برداری شهروندان

با توجه به پروسه فوق حقوقی كه برای ساكنان بر خیابان ایجاد میشود با حقوقی كه برای مالكین در مسیر واقع در مسیر یكسان نیست و این دو گانگی باعث پدید آمدن جرایم مختلف خواهد شد كه یكی از آن موارد تمرد دسته دوم كه موجب كندی در اجرای پروژه میگردد و دیگری عناد دسته اول كه یا توان پرداخت ندارند و یا باقیمانده برای آنان غیرقابل انتفاع است كه هردو دسته باعث یك سری حركت های غیر اصولی میگردند و در نهایت قانون ساخت وساز و قوانین شهرداریها مطرح میگردد

نتیجه كلام :

با توجه به شرح بسیار مختصر در مورد شتاخت معماری شهری و جرائم باید یادآور گردد كه هر چه شهر ها وسیع تر میشوند فواصل مبادی ( محل های زندگی ) از محل های كسب و كار و اداری و .. دورتر میشود و این دوری باعث هدر رفتن زمان و در نهایت سر ریز شدن صبر ساكنین خواهد شد كه در این حالت قوانین شهری و مدنیت تا حدی از بین میرود و جای خود را به ناهنجاری شهری كه متاثر ازمعماری شهری و كم اندیشی در بعضی موارد میدهد كه دراین حالت فقط از طریق قانون و مخصوصا" قانون مدیریت شهری باید حل مشكل نمود .

بیژن علی آبادی - 16 مهر 1390

عضو مرتبط : بیژن علی آبادی  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید