تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :2531

درآمدی بر معماری مساجد

در طول تاریخ معماری ایران، مسجد همیشه از ارزش و توجه خاصی برخوردار بوده است و بدون اغراق در برگیرنده تمام خلاقیت‌های هنرمندان مسلمان است. برخلاف شلوغی و ازدحام جمعیت در محیط بازار، فضای باز مسجد با هماهنگی و نظم نقش‌ها، كتیبه‌ها و رنگ‌ها، محیطی با عظمت همراه با خلوص معنوی پدید آورده است.

با تاكید قرآن مجید بر ساخت و نگهداری مساجد، از همان دوران صدر اسلام اهتمام ویژه‌ای مصروف مسجدسازی گردید و این اهتمام در دوره‌های بعدی نیز تداوم یافت. بنیان نخستین مسجد با دست گرامی پیامبر اسلام(ص) در سال اول هجری در مدینه نهاده شد و پس از آن با گسترش اسلام مساجد بی‌شماری بنا شدند. این مساجد در ابتدا بسیار ساده طراحی شدند ولی با گذشت زمان و تاثیر سنت‌های معماری ملل مختلف،‌ بناهای با شكوهی پدید آمد.

در مورد اولین مسجد ساخته شده در ایران اطلاعات زیادی در دست نیست ولی مسجد جامع فهرج یزد و مسجد تاریخانه دامغان كه هر دو در قرن دوم هجری بنا شده‌اند جزء قدیمی‌ترین مساجد ایران به شمار می‌روند.

متاسفانه سیر تحول هزار ساله معماری مساجد در دوره اخیر دچار ركود گشته و هر چند هنوز هم مساجد زیادی ساخته می‌شود اما به جز تعداد بسیار محدودی بقیه از نظر هنر و فن معماری فاقد اصالت و ارزش‌های معماری اسلامی هستند. امروزه علی‌رغم پیشرفت‌های فنی در زمینه‌های مختلف معماری مدرن، هیچ‌كدام از مساجد نوبنیاد قابل مقاسه با مساجد دوره‌های گذشته نیستند. شاید از مهمترین علل آن عدم شناخت معماران تحصیل كرده امروزی از تجارت گرانقدر معماران و استادكاران معماری اسلامی باشد. تحقیق و پژوهش در همه ابعاد معماری مساجد، مكتوب ساختن تمام دانسته‌های معماری اسلامی، شناسایی و معرفی تمام بناهای تاریخی و همچنین تلاش در جهت حفظ و تعمیر آنها می‌تواند روند جدیدی در معماری مساجد ایران ایجاد نماید.

انوشه منصوری
عضو هیئت امناء انجمن مفاخر معماری

موضوعات مرتبط : معماری مساجد    
عضو مرتبط : انوشه منصوری  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید