تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :2508

<p dir="RTL">883 ه . ق (856 ه . ش)</p> <p dir="RTL">نام اثر: بقعه سمام در گیلان (آرامگاه سالطان محمد کیا / سرتربت لاهیجان)</p> <p dir="RTL">« به واقع در اراضی کشاچاک واقع و مجموعه ای شامل محوطه مستطیل شکل محصور در میان چهار دیوار است که با نوعی سنگ معروف تخت به لانه و ملاط گچ ساخته شده است، رابینو درباره این بنا چنین نوشته است:</p> <p dir="RTL">«آن طرف آب سمام، مقابل شهر قدیم سمام، بنایی است که به نام «سرتربت» شهرت دارد. در حیاط این بنا، گورهای سلطان محمدکیا والی لاهیجان که سال 883 فوت شد و پسرش میرزا علی کیا که سال 912 کشته شد و پری سلطان دختر سلطان محمد که در سال 908 ه . ق فوت شد و گور حسنی که در سال 902 ه . ق بمرد، در اینجاست.»</p> <p dir="RTL">کتیبه ای بر سنگ مرمر به دیوار حیاط است که نشان می دهد این بنا به دست «میرزا علی» بنا شده است، تاریخ این کتیبه 883 ه . ق است، کتیبه دیگری نیز به نام بنا «استاد حسین بن استاد احمد المسافر» مورخ 883 ه . ق است.</p> <p dir="RTL">نزدیک این مرقد، مسجد کوچکی است. سرتربت، چهاردیواری مستطیل شکل شامل دو اتاق کوچک برای حفاظ و حیاطی است که شش قبر در آن است.</p> <p dir="RTL">چهار قبر دارای سنگ و دو قبر بدون سنگ است. دو طرف در ورودی حیاط از داخل، دو طاق نما به بلندی 45/2 و پهنای 10/2 متر قرار دارد. در صفه ای در دیوار جنوبی و طرف شرقی در ورودی، کتیبه ای سنگی به درازای 46 و پهنای 33 سانتیمتر نصب گشته و این عبارات با خط نسخ بر آن حک شده است:</p> <p dir="RTL">«عمل الاستاد الاحد الاستاد حسین بن الاستاد علی بن الاستاد احمد المسافر البنا اللاهیجانی عفی عنهم فی تاریخ سنه ثلث و ثمانین و ثمانمانه هجریه» (883).</p> <p dir="RTL">در محوطه خارج از چهار دیواری سر تربت و در مشرق آن، مسجدی قدیمی برپا بوده که به مرور زمان خراب شده است.</p> <p dir="RTL">در حدود هفتاد سال پیش، مسجد آجری کنونی را به جای مسجد اصلی ساخته اند، مسجد امروز، بنایی مستطیل به ابعاد 11*5/7 متر است که از آجرهای قدیمی که همزمان بنای سرتربت است، ساخته شده است.</p> <p dir="RTL">در فهرست ویلبر آمده است:</p> <p dir="RTL">«سر تربت سامان (گیلان) سال 883 ه . ق الاستاد الاجل الاستاد حسین بن علی الاستاد علی بن الاستاد احمد الظفر البنا الاهیجانی»</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">منبع: کتاب معماران ایران</p> <p dir="RTL">بررسی و نوشته: زهره بزرگ نیا</p> <p dir="RTL">تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی</p>

اشاره :دکتر ایرج اعتصام یکی از بزرگان معماری معاصر است که در سال 1309 هجری شمسی در گرگان متولد شده است . وی از سال 1329 تا 1339 در دانشکده هنرهای زیبای تهران و دانشگاه معماری فلورانس به تحصیل در رشته معماری پرداخت و با درجه دکتری از سال تحصیلی 43-1339 در دانشگاه شهید بهشتی (ملی سابق ) به تدریس معماری و شهرسازی مشغول شد . وی همچنین به مدت 8 سال ( 1366-1358 ) با عنوان پروفسوری در دانشگاه واشنگتن به تدریس معماری و شهرسازی پرداخته است و در سایر دانشگاه های خارج از کشور و مجامع بین المللی به عنوان استاد مدعو و یا سخنران مدعو فعالیت داشته است .

دکتر اعتصام فعالیتهای حرفه ای خود را از سال 1342 با تاسیس مهندسان مشاور امکو در تهران آغاز نمود و با ایجاد دفتر مرکزی در تهران و چهار دفتر محلی در شهرهای شیراز ، زاهدان ، اهواز و ساری و حدود 280 نفر پرسنل فنی موفق به تهیه پروژه های وسیع معماری و شهرسازی شد که از مهم ترین آنها می توان از پارک ملت در تهران ، مجموعه مذهبی - زیارتی حضرت شاهچراغ (ع) در شیراز و طرح منطقه ای کرانه های دریای خزر را نام برد .

از سال 1359 با تاسیس شرکت TFI (فوروم اینترنشنال ) در سیاتل ، ایالت واشنگتن به مدت 9 سال به فعالیت گسترده حرفه ای خود در زمینه طراحی ساختمان های اداری ، تجاری ، مسکونی و ورزشی ادامه داد . در حال حاضر نیز عمده امور طراحی خود را در موسسه (اعتصام و همکاران ) در داخل و خارج از کشور دنبال می کند . دکتر اعتصام عضو هیات های داوری مسابقات متعدد معماری و شهرسازی بوده و همچنین عضو انجمن های متعدد معماری و شهرسازی در کشورهای مختلف جهان می باشد . شرح مصاحبه پیام ساختمان و تاسیسات با وی را می خوانید .

چه شد که به عرصه معماری روی آوردید ؟

نقاشی من در دبیرستان خیلی خوب بود و معلمی به نام آقای نجم آبادی داشتم که به تشویق من می پرداخت . در سال 1328 و 1329 هجری شمسی ، تازه رشته معماری به صورت آکادمیک وارد کشورشده بود و کسی با آن آشنایی چندانی نداشت . حتی به خاطر دارم که پدر خود من علاقه داشت به شغل طبابت روی بیاورم و از اینکه معمار باشم رضایت چندانی نداشت . در حقیقت می توان گفت دانشکده هنرهای زیبا برای مردم ناشناخته بود . پس از اتمام تحصیل در دانشگاه فلورانس در سال 1396 هجری شمسی درجه استادی در درجه دانشگاه را گرفتم و به تدریس در دانشگاه ملی سابق ( شهید بهشتی ) و تهران پرداختم .

روش تدریس اساتید شما در دانشکده هنرهای زیبا چگونه بود ؟

سیستم تدریس بر اساس سیستم بوزار فرانسه بود چون دانشکده هنرهای زیبا بر اساس هنرهای پاریس شکل گرفته بود . رییس دانشکده نیز آندره گدار فرانسوی بود تا زمانی که مهندس فروغی از فرانسه فارغ التحصیل شد و ریاست دانشکده به وی واگذار گردید . روش تعلیمات بوزاری به گونه ای بود که تاکید بیشتر بر جنبه های طراحی و آتلیه داشت تا جنبه های تئوری معماری . پس از بازگشت از اروپا و تدریس در دانشگاه شهید بهشتی علاوه بر برقراری آتلیه ، دروس دیگر از جمله سازه ، تاسیسات و شهرسازی را بال و پردادم . به نظر شما طراحی در معماری بهتر است دستی انجام شود یا به وسیله رایانه ؟ بعضی از صاحب نظران معتقدند با طراحی دستی دانشجو پرسپکتیو، فضا و ... را بهتر می شناسد.

روی این مساله تصب خاصی ندارم بسیاری از همکاران ضد کامپیوتر عمل می کنند . ولی به نظر من کامپیوتر یک وسیله است . هم می توان با دست کار کرد هم با کامپیوتر . من طبق عادت قدیم با دست کار می کنم . البته کامپیوتر کار را آسان تر کرده است . چون اگر طرحی بکشیم و به دلایلی ایراد داشته باشد می بایست کل آنرا کنار بگذاریم و دوباره از اول بکشیم ولی با یک اشاره کامپیوتر به راحتی می توان ایراد را برطرف کرد .

نظرتان درباره روش تدریس درحال حاضر چیست ؟

بعد از انقلاب فرهنگی حجم دروس نظری نسبت به عملی بسیار زیاد شد و همین عاملی شد که دانشجویان تعداد کمتری پروژه و اسکیس تهیه کنند که این به وضعیت آموزش در معماری صدمه خواهد زد . با توجه به گفته شما دلیل نابسامانی در معماری کشور شده است و معماران مقصرند . به هم زدن قوانین طرح جامع و ساختن یک برج 10 طبقه در کنار یک ساختمان دو طبقه باعث هرج در معماری خواهد شد.

به سبک کدام یک از معماران دنیا علاقه مند هستید ؟

زمانی که تحصیل می کردیم معماران بزرگ در دنیا از جمله لکربوزیه و فرانک لوید رایت و جیمز استرلینگ فعال بودند که با بعضی از آنها در تهران و اصفهان در سمینارهای مختلف بحث می کردم .علاقه من به معمارانی بود که در دوران مدرنیزم فعالیت می کردن که لویی کان یکی از آنهاست .

به کار کدام یک از معماران ایرانی بیشترعلاقه دارید ؟

استادان من برای من قابل احترام بوده و هستند از جمله مهندس فروغی ، مهندس سیحون و ... که پایه های خوبی را برای من ایجاد کردند .

به نظر شما هنرهای دیگر از جمله نقاشی ، موسیقی ، ادبیات و فلسفه می توانند در خلق آثار معماری موثر باشند ؟ با توجه به اینکه خود شما هم به نقاشی علاقه مند بودید .

تمام این هنرها بسیار تاثیر گذار است . معماری در اصل هنر است و تمام مسائل هنری در آن اثر گذارند . البته این مسائل را در کتاب زندگینامه ام به طور مفصل بیان کرده ام .

خود شما تا به حال شعر سروده اید یا موسیقی نواخته اید ؟

گاهی اوقات نوشته هایی می نویسم ولی تا به حال چاپ نشده است . هنگامی که در ایتالیا تحصیل می کردم پیانو می نواختم و به موسیقی و آواز و شعر و فلسفه علاقه بسیاری داشتم و این هنرها را نمی توان جدای از معماری تلقی کرد .

کدام یک از سبک های معماری ایران را بیشتر می پسندید ؟

دوره صفویه دوره درخشان پختگی و پالایش معماری اسلامی است که در دوره های دیگری نمی توان دید و خیلی خاص است و برای خود شخصیت مهمی دارد و بیشتر مورد توجه من بوده است .

چه توصیه ای به معماران جوان دارید ؟

معماران جوانی که در دانشگاه درس می خوانند ، سعی کنند به کار طراحی اهمیت بیشتری دهند و نسبت به معماری ایران شناخت بیشتری پیدا کنند و از بناهای تاریخی بازدید کنند .

معمارانی هم که فارغ التحصیل شده اند و غرق در کارهای ساختمانی هستند ، با شرکت در همایش ها و کنفرانس ها و کنجکاوی در زمینه سبک های معماری ، دانش خود را ارتقا دهند و توصیه دیگر من این است که با معماری ایران الفت بگیرند . هنر عشق است و اگر عشق به معاری و دیدار آثار معماری وجود نداشته باشد ، معمار هم به وجود نمی آید .

آرزو افشارزاده - پیام ساختمان و تاسیسات



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید