تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1871

معماری -گردشگری- مدیریت وتوسعه و اقتصاد پایدار

در ابتدا تعریف اجمالی از معماری و گردشگری وسپس در مورد  مدیریت و توسعه واقتصاد پایدار سخن گفته خواهد شد 

فصل اول :تعریف معماری

پروردگار عالم والاترین هنرمند و معمار است معمار وهنرمندی که همه که دنیا از اوست .
زیبایی شکلی و روحی از خواص اصلی هنرها میباشد .هنرها بطور کلی باهم هم عرضند زیرا منشاء همه انها زیبائی والهام از طبیعت وعرفان است .
بعضی از هنرها دارای زیبائی رفتاری و برخی دارای زیبائی رفتاری وبصری وحسی وشنوائی اند .  معماری یکی از هنرها است .   معماری ایجاد فضای مادی و معنوی می کند و به عبارت دیگر معماری را روح مکان نامیده اند .

کلیه احجام و اشیاء دارای سه بعد هندسی هستند و این فرآیند نماد احجام و اجسام می باشد .
آیا معماری فقط از این سه بعد تشکیل شده است ؟
پاسخ آن است که معماری دارای سه بعد نمی باشد بلکه  به نظر نگارنده دارای پنج بعد به شرح زیراست :
1-طول    2-  عرض       3 -  ارتفاع    4- حرکت              5- زندگی
می توان گفت که هر بنائی دارای معماری نیست و بناهائی دارای معماری هستند که دارای نکات فوق باشند .
زمانی که به یک بنای قدیمی نگاه می کنیم علاوه برسه بعد هندسی حرکت و زندگی آن زمان را در آن می بینیم .
زمانی که در فضائی حرکت و زندگی نباشد آن فضا گورستان است .

فصل دوم  : گردشگری ( توریسم )

گردشگری یا توریسم به عنوان کلی به عنوان مسافرت تفریحی در نظرگرفته میشود .به کسی که سیاحت یا گردشگری میکنند گردشگر می گویند . گردشگرها بیش از هر چبز به فرهنگ وسنن و تاریخ وطبیعت برای مقصد حود علاقمند اند. گردشگری  دارای یک سازمان  جهانی بوده و به عنوان یک صنعت در جهان به حساب می آید . گردشگری و صنعت توریسم تاثیرات بسیاری در شکوفائی اقتصادی وتوسعه کشورهای مختلف دارد ودرآمد این صنعت در بعضی کشور ها  از درآمد صنعت خودروسازی بیشتر استو باتوسعه فعالیتهای جهانگردی زمینه برای ایجاد اشتغال در آن کشور فراهم می شود .

گردشگری ( توریسم )
مولفه های صنعت گردشگری در طبیعت و شهرها توسط صاحب نظران تعریف و دسته بندی شده است .

  1. شهر های ومناطق دارای جاذبه طبیعی و اکو توریسم ( طبیعت گردی ).
  2. شهر های دارای جاذبه تاریخی .
  3. شهر های دارای جاذبه صنعتی .
  4. شهر های دارای اماكن مذهبی شاخص.
  5. شهر های دارای جاذبه تجاری .
  6. شهر های دارای جاذبه قومی و فرهنگی.
  7. شهرهای دارای جاذبه مراسم و رویدادهای خاص.
  8. شهر های دارای جاذبه های علمی و دانشگاهی.
  9. شهر های دارای جاذبه های پارك و آب نما و باغ ها.
  10. شهر های دارای جاذبه های آب درمانی.

به یكایك موارد ی که  طبیعت ومعماری در آن  نقش موثری دارد بطور خلاصه بیان می شود
1- شهر های ومناطق  دارای جاذبه طبیعی  اکو توریسم ( طبیعت گردی )   
بعضی از شهرها دارای جاذبه های  طبیعی بالقوه می باشند و گردشگر برای دیدن آن اماکن به آن شهر ها  روانه می شود.
بیشتر موارد ذکر شده در طبیعت گردی  در این مولفه دارای جایگاه می بهترین نمونه بارز در ایران این مورد ی می توان  روستای ماسوله و روستای ابیانه و سایر نمونه ها را ذکر نمود.

2-شهر های دارای جاذبه تاریخی   
جایگاه  انسان و ساخته های او از اساسی ترین  این مولفه  می باشد و در هر شهری كه دسترنج معماران در آن شهر دیده شود و زمانی كه شهری دارای هویت و  بناهای تاریخی باشد می تواند  یك شهر جاذب گردشگر و  توریست باشد .   اگر  به بناهای قدیمی موجود در كشور های  یونان و ایتالیا و یا ایران و سایر كشور ها نظر افكنیم  به وضوح  می بینیم  كه تمام این جذابیت ها دسترنج معماران در زمانهای مختلف بوده است . اگر به میراث معماری كشور یونان و یا اسپانیا  و یا ایران نظری بی افكنیم مشاهده  می شود كه مشتاقان هنر معماری گروه  گروه به آن كشور ها جهت بازدید عزیمت می كنند كه در نهایت این عزیمت ها برای آن كشور درآمد زا می باشد .  معابد موجود در یونان و بنای تخت جمشید و چهل ستون و پاسارگاد و سایر بناهای ماندگار تاریخی حاصل هنرمندی معماران بزرگ بوده است . 

معماران آن زمان چه كرده اند كه فكر و خلاقیت آنان  این چنین ارزشمند می باشد  . آنان با تفكر و خلاقیت های خود توانسته ضمن به یادگار گذاشتن هنر خود باعث اعتلاء و پیشرفت هنر معماری  گردند .

3-شهر های دارای اماكن مذهبی شاخص.
از بدو خلقت انسان به الهیات  و عرفان علاقه  خاص داشته و خود را جزئی از وجود آن می دانسته است .   از زمان میترایسم و یا آئین زرتشت و سایر دوره های مذهبی دوران مسیحیت و یا اسلام انسان خود را بنده خداوند دانسته و بدرگاه او سجده و نیایش  می كند و تمام این اعمال در مكان های خاص به نام مراكز مذهبی انجام می شده و می شود  محلی كه محل تجمع بوده همچون  معابد و كنیسه ها و كلیسا ها و مساجد و دیگر اماكن مذهبی ادیان دیگر .

4-شهر های دارای جاذبه های تجاری .
شهرهائی که كه دارای مراكز تجاری جاذب باشند موجب كشش گردشگر می شوند و این گونه مراكز یا به صورت سنتی و یا مدرن ساخته كه در دو حالت نقش معماران در جهت طراحی و خلق این گونه فضا ها بسیار موثر است و این گونه ساختمان ها دسترنج  طراحان  و معماران می باشد که می توان بازارهای سنتی ایران را برشمرد .

5- شهر های دارای جاذبه های قومی و فرهنگی.
با پیشرفت تکنولوژی و علوم ارتباطات تغییرات بسیار در قومیت ها و فرهنگ بعضی از مناطق و شهر ها به وجود آمده که در برخی اوقات باعث از بین رفتن فرهنگ و قومیت آن شهر و یا منطقه گردیده است . بعضی از کشور در حفظ قومیت و فرهنگ خود بسیار کوشا بوده و قسمتی و شهر و یا مناطقی را به صورت حفاظت شده قرار می دهند که در کشور آمریکا و  فرانسه و  یا در کشور  خودمان  ( شهر ماسوله و یا شهر ابیانه  ) را می توان  برشمرد که  حافظ  فرهنگ و قومیت منطقه خود بوده و گردشگران را به خود جلب می کند .

6-شهر های دارای جاذبه های مراسم و رویدادهای خاص.     
بعضی از شهرها دارای مراسم   و یا رویدادی  خاص میباشند  و آن رویداد برای آن شهر  جاذبه ایجاد  می کند برگزاری بازی های المپیک در شهر لندن و ... یا مراسم گلابگیریدرکاشان برای گردشگر جالب و دیدنی است .

7-شهر های دارای جاذبه های پارك و آب نما و باغ ها
به دلیل گسترش شهرها طبیعت داخل شهر از بین  رفته ویا می رود و جایگزین آنها پارک ها و باغات  و آب نماها می شوند است . کشور ایران در امر باغ سازی سرآمد بوده و باغ ایرانی یکی از نمادهای ملی ما می باشد

گردشگرانی هستند که برای دیدن  پارک های  طبیعی  و یا بشر ساخت به ایران میایند که در این  مورد می توان به باغات  بشر  ساخت  در  ایران   ( استان فارس  و سایر استان ها  ) اشاره نمود .

مبانی مشترک اکوتوریسم وسایر مولفه های گردشگری در شهرها وطبیعت .

  1. احترام به آداب و رسوم و فرهنگ بومی.
  2. درک ارزشهای واقعی طبیعت وتاریخی و تمدن  .
  3. مشارکت مردم محلی بعنوان حامیان حفاظت از عرصه های طبیعی وتاریخی .
  4. افزایش در آمد جوامع محلی به ویژه جوانانو بکارگیری آنان در این صنعت .
  5. مردم محلی به عنوان حامیان حفاظت از عرصه های طبیعی وتاریخی که ثروت ملی محسوب میشود .
  6. دسترسی به عرصه ها واماکن تاریخی که این مهم در قالب تورها در سایر شهرها تشکیل وانجام میگیرد .
  7. تجهیز عرصه های طبیعی و تاریخی  به صورت همخوانی با طبیعت و آثار تاریخی .
  8. حفاظت و وارد کردن کمترین اثر تخریبی در طبیعت و آثار تاریخی با توجه به تکنولوژی روز  .
  9. تعیین مسیرهای پیاده روی در سایت تاریخی و تعیین مسیر ها اتا  عمق جنگل ویا دریاچه تا رسیدن به جاذبه .
  10. ارائه خدمات لازمه ارزان قیمت به گردشگران جهت تبلیغ و جذب گردشگر   .
  11. توجه به مباحث آموزشی /تحقیقی و تاریخی و تنوع زیستی وبیان مطالب توسط لیدر تور .
  12. رابطه انسان با طبیعت وتاریخ و تمدن که توسط مطلعین ولیدر تیم گزارش خواهدشد .
  13. استفاده از دانش بومی در مباحث اکولوژیکی وتاریخی وچگونگی حفاظت از طبیعت وآثار تاریخی .

فصل سوم  :نقش  تفضیلی معماری درصنعت گردشگری  ایران و جهان

در جهان امروز یکی از مهمترین  صنایع درآمد زا صنعت گردشگری است و این صنعت  در بعضی از کشورها جایگاه خاص داشته و رتبه اول درآمدی آن کشور دارا می باشد صنعت توریسم و گردشگری باعث شکوفائی اقتصاد وآبادانی و اشتغال  کشورهای دارنده این صنعت شده و می شود صنعتی پایدار و مولد و درآمد زا است .

نقش موثر معماری در  مولفه های صنعت گردشگری   در ایران و جهان بشرح زیر  بیان می شود:

  1. مراکز و بناهای تاریخی ارزشمند قدیمی  در دنیا
  2. مراکز و بناهای تاریخی ارزشمندقدیمی در ایران

1-مراکز و بناهای تاریخی ارزشمند قدیمی  در دنیا
در بعضی شهرها ی دنیا ساختمان های با ارزش تاریخی قدیمی وجود داشته که دارای تاریخی کهن می باشند . این ساختمان ها توسط هنرمندان و معماران ان زمان طراحی و اجراء  شده اند یا به عبارت دیگر معماران  و سایر هنرمندان با ذوق  و هنر خود آن آثار ارزشمند را به وجود آورده اند . اگر معماران بزرگ نبودند و بناهای این چنین زیبا طراحی و  اجرا نمی کردند .تاریخ بر اساس مانده ها و آثار به جا مانده شناخته و تعریف می شود  باید سپاس بداریم  هنرمندان آن زمان مخصوصا" معماران را که هنرها مخصوصا" هنر معماری را جاودانه کردند . گردشگر با دیدن ابنیه تاریخی ارزشمند ضمن دستیابی به تاریخ کهن هنرها را در طول تاریخ می بیند که این هنرها برخی در قالب دیگری و برخی به طور مجزا در دید قرار دارد .

چند کشور از نظر درآمد صنعت گردشگری و معماری مورد بررسی قرار می گیرد :

کشور سنگاپور:         
در آمد ملی این کشور از صنعت توریسم و تجارت و صنعت الکترونیک می باشد و  توانسته با  کمک معماران خارجی فضاهای و اماکن جالب و خیال انگیز و جاذبه های دریائی  در طبیعت ایجاد کند  و جمعیت کثیری را مشتاقانه به کشور خود جلب کند. این  کشور فاقد صادرات نفتی می باشد .

کشور های ایتا لیا  - اسپانیا - اتریش
کشورهای ایتالیا - اسپانیا - اتریش دارای طبیعت زیبا می باشند . این کشورها با دارا بودن بناها و اماکن تاریخی و طبیعت زیبا جزو کشورهای شاخص گردشگری قرار دارد و مورد توجه گردشگران می باشد  و این  مردمان این کشور برای تاریخ و داشته های  تاریخی خود بسیار ارزش قائلند  و تمام کوشش خود  را  در حفظ و نگهداری اماکن و آثار  به  جا  مانده از تاریخ انجام می دهند  و این حفظ و نگهداری و پاس داشتن موجب جذابیت  از منظر و قطب گردشگری گردیده و به جرات می توان گفت  درآمد  از محل توریست دارای خاص و ویژه ای می باشند  و سه کشور فوق بیش از دو سوم گردشگر جهان را به خود جذب نموده و می کند .این کشورها فاقد صادرات نفتی میباشند .

کشورهای آفریقائی :
در قاره افریقا کشورهای بسیار با قدمت و تاریخ کهن همچون کشور مصر و یا مراکش و لیبی وتونس و.. وجود دارند . بیشتر کشورهای افریقائی در طول تاریخ مورد تهاجم بعضی از کشورهای اروپائی قرار گرفته و میراث کهن و تاریخی خود را یا از دست داده و یا تخریب و یا به تاراج رفته است .   

کشور مصر با قدمت تاریخی دارای آثار ارزشمند تاریخی بسیار بوده مورد توجه و تاراج کشورهای اروپائی و امریکا قرار گرفته و اگر موردی باقی مانده به دلیل ملی گرائی مردمانوعدم امکان حمل بوده است .

ترکیه  و ایران  :
این کشور ها دارای آثار تاریخی ارزشمند بوده و گردشگران برای دیدن آثارتاریخی به جا مانده از زمان های کهن به ترکیه می روند .

کشور هنر خیز ایران دارای تاریخ  کهن بوده و در دل خود دریائی از کنجینه های  بی بدیل دارد .   برخی از این گنجینه ها در اثر مرور زمان و بلایای طبیعی تخریب شده و برخی دیگر توسط غارتگران مورد تهاجم قرار گرفته است . تهاجم به دو نوع انجام گرفته یکی توسط سلطه جویان و دیگری توسط به ظاهر باستان شناسان که آثار ارزشمند کشف شده را به عناوین مختلف به کشور خود برده و در کلکسیون ها و یا موزه های کشوردیگر در ازاء مبلغی قرار داده اند کافی است که به موزه لوور پاریس و یا موزه سلطنتی انگلیس نظری بیافکنیم و آثار ارزشمند تاریخی خود را درآنجا ببینیم .

  ردشگران به کشور ایران برای سیاحت و نگاهی به تاریخ گذشتگان می ایند گردشگران می ایند تا تاریخ تمدن و آثار خلق شده توسط هنرمندان و معماران ایرانی را به چشم ببینند و با بازدید از آثار ارزشمند تاریخی برای کشور مان از صنعت گردشگری درآمد ایجاد می شود .

در آمد ملی کشور ایران بشتر از محل صادرات نفت می باشد و درآمد از صنعت گردشگری در آن جایگاه ندارد  .

فصل چهارم - بناهای تاریخی ارزشمند قدیمی در ایران

گردشگر عاشق هنر است هنری که جاودانه و دراوج تکامل بوده است. با دیدن ابنیه تاریخی ارزشمند ضمن دستیابی به تاریخ کهن هنرها را در طول تاریخ می بیند

در بعضی شهرها ساختمان های با ارزش تاریخی قدیمی وجود داشته که این بناها دارای تاریخی کهن می باشند.

این ساختمان ها توسط هنرمندان و معماران ان زمان طراحی و اجراء  شده است یا به عبارت دیگر معماران  وسایرهنرمندان با هنر خود آن آثار ارزشمند را به وجود آورده اند .

اگر معماران بزرگ نبودند و بناهای اینچنین زیبا طراحی نمی کردند  گردشگری نبود  .تاریخ دنیا براساس مانده ها و آثار به جامانده شناخته و تعریف می شود .باید پاس بداریم  هنرمندان  ان زمان مخصوصا" معماران را که هنر معماری را جاودانه کردند .

 چند نکته در ذیل بیان می شود :

نکته اول  :  ما باید از داشته های تاریخی خود حفاظت و نگهداری کنیم برای جذب گردشگر باید تبلیغ و هزینه کرد و این اعمال باعث ازدیاد درآمد ملی می گردد . باید برای نگهداری آنها هزینه کنیم کودکانه است که این آثار ارزشمند را به حال خود رها کنیم و یا بگوئیم نگهداری این آثار برای ما هزینه دارد و  صرف نمی کند .

کودکانه است که برای تاریخ ایران زمین و تاریخ وطن مان ارزش قائل نشویم آنها را بدست طبیعت بسپاریم تا تخریب شوند .

نکته دوم  : بعضی از ستون ها و سرستون ها و تندیس های کاخ ها و معابد به موزه های سایر کشورها توسط برخی افراد و یا سازمان ها به خارج کشور حمل شده اند و اکنون از آثار باقیمانده در محل می توان به عظمت و تاریخ آن پی برد . 

درکشورهایی که باستان شناسان خارجی بدانجا رفته اند و آثار ارزشمند کشف کرده اند آثار قابل حمل را به کشور خود برده که می توانیم بعضی از آن آثار را موزه ها ی  کشورهای فرانسه و انگلستان ببینیم

نکته سوم   : ارزش  اماکن تاریخی در چیست و چرا مورد توجه است ؟
جواب این است که هنرمندان معمار آن زمان با هنر خود این بناها را ایجاد و آثارهنری خود  این چنین آثاری را خلق نمودند به طوریکه با پیشرفت تکنولوژی  تفکر  طراحی و ساخت کمی به دور از ذهن است و  در سایر کشورهای افریقائی این چنین آثاری  بوده وهست .

فصل پنجم -مدیریت و معماری وگردشگری   

مشخص گردیدکه نقش معماری در صنعت گردشگری غیر قابل  انکار است واگر معماران در طول تاریخ نبودند و برای ما این کنجینه ها به یادگار باقی نمی ماند و صنعت گردشگری دارای این چنین جایگاهی نبود .

معماران دوران قبل  برای ما هنر خود را باقی گذاردند و ما باید با هنر خود بناهائی را طراحی کنیم که سرآمد برای آیندگان باشد .

 بیائیدبرای  هنر مخصوصا" هنر معماری ارزش بیشتری قائل شویم هنری که شهرمان و خانه مان و به طور کلی همه زندگی مان برآن استواراست .  

بیایئد بایکدیگر منسجم شده و برای کشورمان ارزش قائل شویم و یرای  هدر رفتن  سرمایه ها و هنر ها درشهرها فکر اساسی کنیم و هنر معماری را زنده و در آن پیاده کنیم  .  با خلق اثرهای ارزشمند برای آیندگان ارزش هنری خود را نشان دهیم و تا آیندگان این دوره از زندگی را غنی از هنر بدانند.         

فصل ششم - توسعه و اقتصاد پایدار با مدیریت وگردشگری ومعماری

گردشگری  دارای یک سازمان  جهانی بوده و به عنوان یک صنعت در جهان به حساب می آید .
گردشگری و صنعت توریسم تاثیرات بسیاری در شکوفائی اقتصادی کشورهای مختلف دارد و درآمد این صنعت در بعضی کشور ها  از درآمد صنعت خودروسازی بیشتر است .

با توسعه فعالیتهای جهانگردی زمینه برای ایجاد اشتغال در آن کشور فراهم می شود . طبق آمارهای به دست آمده از هر ده گردشگر که وارد کشوری می شود  یک  فرصت  شغلی  ایجاد می گردد .                      

براساس سازمان جهانی جهانگردی ایران در رتبه دهم جاذبه های باستانی و تاریخی و رتبه پنجم جاذبه های طبیعی رادر جهان دارا است .طبق آمار سازمان مذکور ایران یکی از کشورهای امن برای گردشگران می باشد . طبق آمار منتشره درسال 2006  در حدود 750 هزار گردشگر خارجی از ایران بازدید کردند  در صورتیکه درهمان سال تعداد گردشگر 842 میلیون نفر جهان گرد در دنیا سفر کرده اند  . اگر نگاهی به شهر دبی در کشور امارات متحده عربی  شود آمار سال 2007 میلادی حدود 15 میلیون نفر بوده استدر صورتی که سهم ایران کمتر از یک درصد بوده است . با کمی دقت و مدیریت صحیح باداشتن جاذبه های لازم گردشگری طبیعی وتاریخی و بکر می توانیم  باعث اشتغال و درآمدی برای  کشور به وجود آوریم درآمدی که وابسطه به صادرات نفت نباشد .

صنعت گردشگری نیاز به سرمایه گذاری ریالی و ارزی آن چنان که در بخش تجارت است ندارد و کافی است که در حفظ و حراست آثار و اماکن تاریخی و طبیعی هرچند ممکن است هزینه ای در برداشته باشد کوشا باشیم و نتیجهتوسعه واقتصاد پایدار است . رونق صنعت گردشگری علاوه درآمد ملی  باعث اشتغال وبکارگیری تمام اقشار جامعه ازجمله قشر جوان خواهد شد .

پایان سخن

اگر هنرمعماری را باصنعت گردشگری صحیح مدیریت نمائیم میتوانیم به توسعه واقتصاد پایدار برسیم .
درآمد ملی واقتصاد پایدار کشورهای ایتالیا و  اسپانیا و سوئیس و  ...  برپایه توریسم و گردشگر می باشد .    

 ما که دارای معماری و تمدن کهن هستیم  باید از داشته های خود بیشتر حفاظت کنیم و سعی کنیم با فرهنگ بالا نسبت به شناساندن معماری و جلب توریسم اقدام نمائیم و این فرایند همانگونه که ذکر شد با مدیریت و برنامه ریزی خواهدبود که  اقتصاد دانان ره آورد این فرایند را توسعه واقتصاد پایدار نامیده اند .

   بیژن علی آبادی

موضوعات مرتبط : توسعه پایدار    
عضو مرتبط : بیژن علی آبادی  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید