Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :892

نمایش عمومی مرمت آثار تاریخی

(مقالات گذشته-تابستان 1381)

چنانچه گذر شما به مرکز حفظ و مرمت آثار تاریخی در ایورپول افتاد و دو فرد مسن نسبتا بداخلاق، در حالی که در راهرو ورودی نشسته اند، نظر شماا را به خود جلب کردند، بدانید که با یکی از روزهای نادر زندگی خود مواجه شده اید، روزی که بازدیدکنندگان نمی توانند مستقیما از متخصصان در مورد حرفه و تخصصشان سوال کنند. امروزه نمایشگاه های بسیاری وجود دارند که در آنها بازدیدکنندگان می توانند به پشت صحنه رفته از نزدیک کارگاه مرمت را مشاهده کنند و یا از طریق تماشای فیلم های ویدئویی فعالیت متخصصان مرمت را به طور زنده و همزمان ملاحظه نمایند. لذا دیگر نمی توان بازدیدکنندگان را صرفا با تماشای اشیا از پشت ویترین نمایشگاه ها سرگرم کرد و راضی نگاه داشت.

اجرای این طرح، در ابتدا، چندان جالب و مطلوب به نظر نمی رسید، اما کنجکاوی مردم برای دانستن مسائل پشت درهای بسته در موزه ها و نمایشگاه ها، روز به روز بیشتر می شود. و طی پنج سال آینده چند طرح مهم فعالیت های کارگاهی موزه ها را به نمایش خواهند گذارد. مرکز مطالعات و تحقیقات موزه بریتانیا بیشتر به کار نهایی متخصصان مرمت آثار تاریخی و باستان شناسان تکیه خواهد کرد در حالی که مرکز داروین در موزه تاریخ طبیعی و نیز بخش جدیدی در موزه علوم، عموم مردم را به دیدار عملیات مرمت ترغیب خواهند کرد. نیل چالمرز (Neil Chalmers) مدیر موزه تاریخ طبیعی می گوید: عملیات تحقیق علمی موزه از جمله مقولات مخفی و کاملا سری ما بوده است، اما اکنون می خواهیم درها را به روی مردم بگشاییم و بینندگان را به پشت صحنه ببریم و بگذاریم تا خود واقعیت را ببینند. مرکز داروین گنجینه خود را به نمایش گذارد و به این ترغیب علوم نهفته در موزه را با مردم پیوند داد.

راب وایت رئیس موسسه سلطنتی حفظ آثار تاریخی و هنری می گوید:

هرچه تمایل متخصصان ما به توضیح و بحث درباره کارشان بیشتر می شود، اشتیاق مردم نیز به موضوع حفظ آثار تاریخی شدت می گیرد. برپایی چنین نمایشگاه هایی، بحث در زمینه چنین موضوعاتی و نیز بسط و توسعه این نظریه با پخش برنامه های تلویزیونی از قبیل برنامه تایم تیم دست به دست هم داده اند تا افراد (یعنی باستان شناسان و متخصصان حفظ و مرمت آثار تاریخی) به حاشیه کشیده شوند و نظر مردم به اصل موضوع که همان حفظ آثار تاریخی است ، جلب شود .

شغل اصلی آقای وایت سرنگهبانی آثار تاریخی اداره حفظ تاریخ طبیعی در بخش لینکلن شایر است. او علاقه مند است که هر سال در هفته ای که در این اداره برای بازدید عموم باز است ، با گروه های بازدید کننده در مورد شغل خود صحبت کند.

 Namayeshe -omoomi -1

او می گوید: من به مردم می گویم که چگونه این آثار را کشف می کنیم و چگونه با اطمینان آنها رابرای نسل های بعد حفظ می نماییم. اما باید به زبان عامیانه و غیر تخصصی این کار را انجام بدهیم و به آنان اطمینان بدهیم که ما افراد فوق العاده ای نیستیم و کار خارق العاده ای انجام نمی دهیم . وایت معتقد است که وجود متخصصان حفظ و مرمت آثار تاریخی ضروری است  تا بتوانند دنیای واقعی اطرافیان را به هم پیوند دهند و دوباره بسازند. او می گوید برای حفظ و مرمت آثار تاریخی برجای مانده از گذشته از سوی متخصصان - در محدوده دانش تخصصی آنان - تلاش و تاکید فوق العاده ای صورت گرفته است تا این کار به نحو احسن صورت پذیرد، اما نیاز امروز جامعه ما ساده سازی و در دسترس عموم قرار دادن این کارهای تخصصی است.

با وجود این، ذوق و علاقه مردم می تواند از هم گسسته گردد. نل هوایر رئیس مرکز حفظ و مرمت منسوجات در دانشکده سوتهامپتون معتقد است که ایجاد ارتباط مداوم با مردم با وجود محدودیت های موجود کار بسیار دشواری است. زمانی که مرکز درقصر هامپتون قرار داشت ما به دست فراموشی سپرده شده بودیم. اما از زمانی که به وینچستر انتقال یافتیم، شور و اشتیاق فراوان مردم را مشاهده کردیم. اگر علاقه مند به توسعه و فراگیر شدن حفظ آثار تاریخی هستیم، باید گسل ها و فاصله ها را به حداقل برسانیم. راه حل پیشنهادی او این است که اجازه دهیم تا بازدید کنندگان از پشت شیشه به تماشای کار متخصصان بنشینند و در بعضی از روزها برنامه خاصی ترتیب دهیم تا گروه های بازدیدکننده، از نزدیک برای دیدن آن برنامه ها به مرکز بیایند. هوایر می گوید هرچه مردم بیشتر بدانند که حفظ و مرمت آثار تاریخی چیست، بیشتر علاقه مند خواهند شد که در مورد آن به تماشا بنشینند .

 Namayeshe -omoomi -2

سایر مراکز نیز آمار مشابهی از علاقه مردم ارائه داده اند. مرکز حفظ آثار طبیعی سالیسبری در روزهای کاری خود مملو از بازدیدکننده است. روزی که سپر مربوط به عصر مفرغ در این مرکز در معرض نمایش عموم قرار گرفت ، در حدود هزار نفر برای دیدن آن به مرکز آمدند. ویرجینیا نیل متخصص حفظ و مرمت آثار تاریخی بخش سالیسبری می گوید: واقعیت این است که اختصاص یافتن یک روزکاری برای بازدید عمومی کار را مشکل تر کرده است. در طول این روز دائما در شلوغی و با کلافگی کار می کنیم و در پایان روز باید مردم را به زور از مرکز بیرون کرد. این مرکز همچنین برنامه های فراگیر مناسبی برای عموم مردم و متخصصان تدارک دیده است؛ از جمله نمایش بر روی صفحات کامپیوتری چند رسانه ای ، اختصاص روزهای خاصی برای بازدید

میهمانان افتخاری، و همچنین برگزاری سخنرانی ها و انتشار نشریات.

Namayeshe -omoomi -3

مرکز حفظ آثار تاریخی لیورپول مشکلات برقراری مداوم ارتباط بین متخصصان و مردم را با وجود محدودیت های فراوان به جان خریده و با گشودن در نمایشگاه های فراوان به جان خریده و با گشودن در نمایشگاه های خود به روی مردم در تمام طول سال کار منحصر به فردی انجام داده است. این مرکز که در اکتبر سال 1996/ مهرماه 1375 افتتاح شد و توانست بیش از 60نفر از متخصصان حفظ و مرمت آثار تاریخی نگارخانه ها و موزه های ملی را در مرسی ساید - جایی که قبلا انبار سلطنتی ملکه ویکتوریا بوده و با تغییر کاربری تبدیل به یک موزه بسیار زیبا شده است  - در زیر یک سقف گردهم آورد و به این ترتیب موارد بسیار جالب و بی نظیری برای برقراری ارتباط با مردم نماید.

نقطه آغاز این حرکت به زمان ایجاد NMGM  در سال 1365 می رسد. در آن زمان وضعیت این مکان برای نگهداری آثار تاریخی به جای مانده در آن ، بحرانی تر از سایر موزه های ملی می نمود واکثر اشیای تاریخی موجود در آن نیاز به مرمت فوری داشتند. متخصصان حفظ و مرمت آثار تاریخی به تمام نقاط شهر سرکشی کردند. اما بودجه و فضای مناسب برای جایدهی و حفاظت این اشیای گرانقیمت نیافتند.

استقرار کارگاه های مرمت آثار باستانی در نقاط خاصی از شهر کار را برای توسعه و گسترش NMGM  دشوارتر می کرد، و در اختیار نداشتن فضای مناسب برای نمایش آثار تاریخی مانع از آن می شد که بتوان نمایشگاه های بین المللی را به سمت لیورپول سوق داد.

این کارگاه ها در دو طرف شهر مرسی در تالارها و ساختمان سابق راه آهن جای گرفته بودند.

سرانجام هیئت مدیره  NMGM  به پیشنهاد ایجاد یک مرکز حفظ آثار تاریخی مستقل با مدیریت واحد تن در داد، اما جامه عمل پوشاندن به این طرح نیاز به هشت میلیون پوند بودجه داشت. در حدود 5/3 میلیون پوند از منبع بودجه توسعه منطقه ای اروپا تامین شد و 5/2 میلیون پوند دیگر را از ادره رسانه های فرهنگی و ورزشی تهیه شد؛ لذا این مؤسسه برای تهیه مبلغ باقی مانده باید به سراغ نیکوکاران شهر می رفت.

اندرو دورهام نگهبان مرکز حفظ آثار تاریخی به خاطر موج عظیم خیرخواهانه مردم و غرور و افتخار آنها از اجرای چنین طرحی در شهر لیورپول احساس خوشحالی عجیبی می کرد.

اکنون این مرکز یکی از جاذبه های شهر به شمار می رود و سالانه پنجاه هزار بازدیدکننده را به خود جلب می نماید. در قسمت ورودی این مرکز یک نمایشگاه دائمی برپا شده است که  هدف آن به فکر واداشتن بازدیدکنندگان در مورد مشکلاتی است که متخصصان حفظ و مرمت آثار تاریخی با آنها مواجه هستند. در این مرکز می توان با قماش یا فلزات مناسب برای لکه گیری و وصله اشیایی که بر اثر رطوبت یا نور خراب شده اند آشنا شد. همچنین می توان جانوران موذی را که آفت اشیای نمایشگاه ها به شمار می روند شناسایی کرد. این نمایشگاه عملی تا حدودی مناسب استفاده کودکان طراحی شده است. مثلا دکمه ها و دستگیره ها مناسب قد کودکان تعبیه شده اند و نیز وجود یک بخش فرهنگ لغات که واژه های فنی در آن به زبان کودکانه و مناسب فهم آنها ترجمه شده اند، امکان استفاده کودکان را از این مرکز فراهم آورده است. این نمایشگاه بیننده را به مقایسه نقاشی ها با استفاده از تصاویر حاصل از اشعه ایکس دعوت می کند. همچنین با مشکلات برقراری ارتباط با موجودات و اشیای گوناگون و متمایز از زندگی امروزی روبه رو می شود . از جمله یک تمساح مومیایی شده مصری، دو صفحه بیتل ها از جنس طلا و یک نسخه نادر از مونالیزا مربوط به اوایل قرن شانزدهم(دهم ه).

سپس بازدیدکنندگان می توانند مهارت دست های خود را در وصله کردن و بندزدن یک کاسه شکسته یا طراحی و کشیدن قسمت های گم شده یک نقاشی و نیز ساختن یک نمونه از انگشت شست یک مجسمه ، امتحان کنند.

درکنار این نمایشگاه دائمی یک اتاق نمایش و یک دستگاه ویدئو وجود دارد که متخصصان حفظ اثار تاریخی را در حال گفت و گو و بحث دوستانه درباره مسائل کاریشان نشان می دهد. هفته ای چندبار برنامه ای به نام « نشست نزدیک» در این مرکز برگزار می شود که طی آن یک متخصص در حال مرمت یک اثر تاریخی از طریق دوربین ویدئو به طور زنده به تصویر کشیده میشود و در معرض دید بازدیدکنندگان قرار می گیرد. یک مجری که در اتاق کار قرار دارد ارتباط مستقیم بین متخصص و مردم را با طرح سوال هایشان برقرار می کند و به این ترتیب به نگهداشتن بحث در حد فهم و زبان مردم عامی و غیرمتخصصان مرمت آثار تاریخی تجربه و توانایی برقراری ارتباط با رسانه ها را دارند، می گوید: می دانیم که این متخصص نخواهد توانست کار عملی زیادی در مدت برگزاری این نشست نزدیک انجام بدهد زیرا این برنامه یک روز کامل طول می کشد . اما اکثریت متخصصان از این که در مورد کارشان با مردم مباحثه کنند لذت می برند، و آن را بخشی از شغل خود می دانند.

در حدود 5درصد از وقت هر متخصصی در ارتباط مستقیم با مردم و اجرای گردش های کارگاهی می گذرد. هفته ای دو بار گروه های بازدیدکننده با پرداخت هزینه بسیار اندکی برای تماشای کار متخصصان، پشت صحنه می ایستند. برای بسیاری از بازدیدکنندگان این قسمت از بازدید از موزه حکم بهترین لحظه و بهترین خاطره را دارد، تا جایی که روزهایی که امکان دستیابی به متخصصان وجود ندارد بسیاری از مردم گله مند و شاکی می شوند. کارمندان موزه درباره کارهای تاریخی چنان توضیح می دهند که مردم احساس می کنند که با دنیایی از تخصص و پیچیدگی سروکار دارند، اما متخصصان به همان سوالات با شیوه ای گویا و ساده پاسخ می دهند و باعث جذب بازدیدکننده می شوند. مثلا: این شیء مربوط به چند سال پیش است؟ کار شما روی این شیء چه مدت به طول انجامیده است؟ ارزش این کار در چیست؟

به منظور حفظ موارد امنیتی ، گروه های بازدیدکننده به 12نفر محدود می شوند. دورهام می گوید اشیای این مرکز در بیشترین خطر آسیب پذیری قراردارند زیرا که در خارج از ویترین ها و جعبه های نمایشی و در معرض دید عموم قرار دارند. اما تاکنون هیچ شیء دزدیده یا خراب نشده است.

همچینی در ادامه کارهای انجام شده قبلی در موزه لیورپول و نگارخانه هنر واکر از برگزاری جلسات منظم کارگاهی (عملی ) و نیز برگزاری جلسات مشاوره رایگان ( با تعیین وقت قبلی) برای راهنمایی مردم جهت نگهداری هرچه بهتر اموال مستقیم و با ارزشی که به آنان به ارث رسیده است - بدون در نظر گرفتن ارزش مادی آنها - می توان نام برد .

هزینه های جاری این مرکز که بر عهده مؤسسه NMGM  است سالانه بالغ بر دویست و پنجاه هزار پوند است. البته باید 2/1 میلیون پوند دیگر را که هزینه کارمندان مرکز است، بر آن اضافه کرد. سرمایه لازم برای ادامه کار برخی از این متخصصان از منبع وقف، خیریه و بورس جویای کار و کارورز نیز در این مرکز مشغول به کار هستند. با وجود این دورهام مؤکدا دلیل عمده بقای این مرکز را وجود اداره فعال حفظ آثار تاریخی NMGM می داند. او معتقد است که وسعت این مرکز خود عاملی است که امکان و فرصت اجرای چنین فعالیت ها و طرح های متنوعی در آن به وجود آید. ما به تجربیات خوبی دست یافته ایم مثلا می دانیم که در هنگام شلوغی، نمایشگاه را در کجا برپا کنیم و چگونه سنگینی این بار را بین متخصصانمان تقسیم کنیم.

طرح NMGM ZOOL  که در آن گسترش و توسعه سریع موزه لیورپول و نگارخانه هنر واکر از طریق استفاده از سرمایه های موروثی مورد توجه قرار گرفته است، بر این امر تکیه دارد که متخصصان اشیا را برای نمایش از قبل کاملا آماده نمایند. به نظر دورهام این کا در کوتاه مدت منجر به ایجاد تنش می شود و در دراز مدت موجب می شود که به جای آن که در لحظه تماشای بازدیدکنندگان شاهد خلق یک نمایشگاه جدید باشیم به نمایش کارهای از پیش تعیین شده متخصصان خواهیم پرداخت.

دورهام می گوید جدا از تمام این مطالب ما باید به مردم بگوییم که چه می کنیم. متخصصان هر روز بیشتر به این موضوع پی می برند که بهتر است که کارهای خود را با مردم در میان بگذارند و مردم نیز متوجه می شوند که کارهای ما واقعا جذاب و دیدنی هستند. ما با این کار آثار تاریخی برجای مانده را در اختیار تعداد بسیار بیشتری از مخاطبان قرار می دهیم .

مرکز حفظ و مرمت آثار تاریخی لیورپول طلایه دار تغییرها وتحولات است و متخصصان سعی دارند که کارهای خود را هرچه بیشتر در دسترس مردم قرار دهند. میزان موفقیت طرح اجرا شده در شهر مرسی یا روش مراکز جدید(که تاکید بر دردسترس قرار داشتن اشیا در هنگام بازسازی دارند) به این موضوع بستگی دارد که آیا این مراکز با رعایت محدودیت هایشان باز هم می توانند حس کنجکاوی و زکاوت مردم را به خوبی ارضا نمایند یا خیر؟

 

بررسی و نوشته:کارول دیویس

مجله موزه ها - شماره دهم - تابستان 1381
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید