تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :2878

تاثیر هویت ایرانی بر معماری و شهر سازی

هویت : عاملی است که شی را از اشیاء دیگر - شخصی را از اشخاص دیگر و ملتی را از ملت های دیگر متمایز می کند.

هر کشوری برای آنکه بتواند موجودیت خود را بر پایه های محکمی بنا نهد باید بتواند برای خود هویت ملی را پی ریزی کرده و با ارتقاء و تقویت آن در جهت حفظ آن در تعامل با هویت های ملی دیگر بکوشد.

ضروروت حفظ هویت ملی :

حس تعلق داشتن به تاریخ ،اجتماع و مکان خاص یکی از ویژگیهای ذاتی انسان است.انسان بدون این حس انسانی کامل نیست، این ویژگی خود ناظر بر هویت است. یعنی داشتن ویژ گیهای خاص که فرد و جامعه را از فرد و جامعه دیگر متمایز میکند. تاریخ و جامعه و مکانی متعلق به خود و نه دیگری، بر این اساس میتوان گفت داشتن هویت نیز بخشی لاینفک از ماهیت انسان است.

هویت ملی و قومی بر دو مقوله اساسی بنیان نهاده میشود:
  1. هویت اشخاص و افراد سازنده یک ملت
  2. هویت عناصر فیزیکی و کالبدی هر ملت

معماری :معماری به مفهوم ساختن سر پناهی برای انسان جهت سکونت و گذراندن زندگی روزمره و اجتماعی است که می تواند بیانگر تشخیص فردی و جمعی افراد جامعه باشد.از سوی دیگر معماری بر شخصیت و هویت فرد و افراد جامعه تاثیر گذار است.به عبارتی میان ایندو رابطه دو سویه حاکم است.

معمار ی ایرانی دو بعد کلی :
  1. اعتقادات و باورهای جامعه از یک سو
  2. هماهنگی و پیوند با مقتضیات زمانی،مکانی از سوی دیگر داری ویژگیهای خاصی بوده است.

ویژگیهای معماری ایرانی:

  1. درون گرایی
  2. رعایت تناسب و توازن و توجه به مقیاس انسانی
  3. توجه به عامل زیبا شناختی
  4. تبعیت از شرایط اقلیمی
  5. توجه به ویژگیهای اجتماعی و فرهنگی

درون گرایی

معماری ایرانی که بر اساس فرهنگ و سنن ایرانی شکل گرفته معماری درون گراست،و در احداث بناهای آن تلاش بر این بوده است تا کمترین رسوخ دید از بیرون به داخل و از داخل به بیرون وجود داشته باشد.

رعایت تناسب و توازن و توجه به مقیاس انسانی

وجود تناسب و توازون و بهره گیری از مقیاس در شکل گیری معماری ایرانی همواره از اهمیت خاصی بر خوردار بوده و معمارایرانی سعی بر آن داشته که بنای ساخته شده خود را در کمال تناسب و توازن بسازد.

توجه به عامل زیبا شناختی

زیبایی جاذبه ای است ازلی که هنر پل ارتباط بین آن و انسان است، معماری بعنوان آمیزه ای از هنرها میتواند نقش موثری در بر قراری این ارتباط به عهده بگیرد. معمار ایرانی با اصولی همچون وحدت ،تقارن ، تعادل ، تداوم ، وزن آهنگ و مقیاس و تناسب اثر بیاد ماندی آفریده است.

تبعیت از شرایط اقلیمی

معمار ایرانی در ساخت بنای به مقوله اقلیم و همسازی با آن توجه وافری نموده است.ساختمان ها و بناها را به گونه ای میساخته و از مصالحی استفاده میکرده که بیشترین سازگاری با اقلیم را داشته باشد.

توجه به ویژگیهای اجتماعی و فرهنگی

معمار ایرانی سعی بر آن دارد که با ارزشها ، آداب ، سنن و رفتارهای فردی و جمعی مردم ایران هماهنگ باشد .شکل گیری فضای گسترده و فراخ برای پذیرایی از مهمان برخاسته از حس مهمان دوستی ایرانیان است.

شهر سازی

دومین مقوله هویت کالبدی را میتوان در شهر سازی جستجو کرد.جسم شهر همچون کالبدی روح انسانها (فعالیتها و عملکردها و تعاملاتشان)در آن جاری گشته و میان این دو ارتباط تنگا تنگی بوده است.

ویژگیهای شهر ایرانی

  1. رعایت اصل تشابه در عین تمایز
  2. رعایت اصل وحدت در عین کثرت
  3. تداوم و تحول

رعایت اصل تشابه در عین تمایز

شهر و شهر سازی ایرانی در عین تشابه با یکدیگر دارای گونه ای از تمایز نیز می باشند. گوئی شهر ایرانی در چهار چوب اصلی خود مشترک و مشابه است و در پرداختن به جزئیات است که متمایز میگردد.

رعایت اصل وحدت در عین کثرت

شهر همچون کلی واحد و مجموعهای در هم تنیده به نظر میرسد. در حالیکه خود این کل از اجزاء متعدد تشکیل شده است اجزایی که خود همچون کل کوچکی درون کل بزرگتر قرار گرفته است . این ویژگی شهر و شهر سازی ایران بر گرفته از ایده فلسفی حرکت هستی از کل به جزء و سپس از جزء به کل است.

تداوم و تحول

شهر سازی ایرانی در سیر حرکت تاریخی خود از تداوم و تحول بهره گرفته است به عبارتی ضمن حفظ صفات اساسی و بنیادی خود در حرکتی تکاملی با نیازها و مقتضیات زمان خویش به پیش رفته است به عبارتی شهر ایرانی در حرکت تاریخی خود همواره با اتصال به زمینه های تاریخی و کالبدی و اجتماعی در مسیر حرکت تکاملی قرار داشته است.

نتیجه گیری:

ما ایرانیان برای اینکه در جهان بمانیم و در این بازی (جهانی شدن )مشارکت فعال داشته باشیم باید خود را بشناسیم و از اعتماد لازم بر خوردار گردیم و در راه دستیابی به این شناخت است که باید مولفه های هویتی ایرانی را شناسایی کنیم. یکی از این مولفه ها ی کالبدی هویت ایرانی؛ معماری و شهر سازی ایرانی میباشد.

مهندس خسرونیا



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید