تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1979

هویت شهری - آیا شهرهای ما بی هویت هستند

( نقدو بررسی  یک مقاله و برداشت آزاد )          

پیش گفتار :

نظر باینکه معماری و شهرسازی از ارکان اصلی شهر و شهر نشینی است لذا نگارنده را برآن داشت تا ضمن بیان دیدگاه های یکی از مدیران ارشد شهرداری واز متولیان  بلند پایه شهری نکاتی از حرف تا عمل در مورد آن بیان نماید .  ( اصل مقاله موجود است )  در ابتدا نظرات و دیدگاهای آن مقام بلند پایه که از مقامات بلند پتیه شورای شهرمیباشد ذکر گفتار می شود و در ادامه نکاتی در مورد قوت و ضعف آن از دید نگارنده بیان میشود .
امید است که اینگونه مطالب ونظریه ها مورد بررسی و تحلبل و نقد قرارگیرند تابتوان به نتیجه مطلوب دست یافت .

 

گفتار اول  : نظریه و تحلیل یک متولی بلند پایه  شهری از منظر معماری و شهرسازی

در سال 1390 یکی از اعضاء مهم شورای  شهر ... اعلام نمود که توسعه شهرها نیازمند برنامه ریزی دقیق است و هرچه بلا برسرشهرها میاید از بی توجهی به معماری و شهرسازی است واضافه نمود که معاونت های معماری و شهرسازی از مظلوم ترین بخش ساختارشهرداریها میباشند و درادامه بیان شدکه شهرهای ما بی هویت میباشند .  چراکه در طراحی و معماری و شهرسازی از یک قانون پیروی نمیکند و نمیتوان شهرها را با معماری مدرن وپست باز سازی کرد از رنگ آمیزی بجای سیمای شهر استفاده میشود و در ادامه سخن بیان شد که بخش عمده فرهنگ ما با معماری و شهرسازی مرتبط است در حالیست که ما براحتی به این فرهنگ آسیب میرسانیم و اگر قصدداریم این فرهنگ را باسازی کنیم حتما" باید از این برهنگی فرهنگی بیرون باشیم و زود نجنبیم همین باقی مانده اندک معماری اصیل خود را از دست میدهیم .

گفتار دوم  :  نقد و برسی نظریه فوق .

زمانی که جایگاه لازم برای معماری و شهرسازی توسط مسئولین و مقامات شهری و مخصوصا" شهرداریها و یا وزارت راه و شهرسازی تعیین و یا تعریف نمی شود و شهرداریها  و یا ارگانها  فقط به فکر درآمد زائی برای خود ویا شهرداریها هستند و زمانی که برای آن جایگاه  احترام وحرمت لازم و خاص قائل نمیشوند زمانیکه توسعه شهرها بدون برنامه شهری انجام میشود زمانیکه فقط به نیت کمک به قشر کم درآمد دراراضی خارج شهرها و یا داخل شهرها بصورت نامتجانس با معماری و فرهنگ اصیل ایرانی  بنامهای مختلف مجموعه های مسکونی به هویت وحتی  بدون  خدمات لازم شهری احداث بنا میشود آیا انتظار باید داشت که معماری ما در این اقدام گم نشود  ره آورد انجام آن گم شده هویت ملی است.
می دانیم که این شهرکها و یا مجموعه های احداثی در آینده وبال گردن شهر مجاور خود خواهند شد و معظلی برای آن شهر بوجود خواهد آورده و میاورد .

چرا باید شهرهای موجود فراموش شوند و توسعه بی منطق و غیر اصولی انجام شود . تمام شهرها ازجمله شهر تهران  دارای بافت قدیمی ( ارزشمند و فرسوده ) میباشند که متاسفانه بافت فرسوده اکثرا" فراموش شده و توسعه افقی و عمودی شهرها در مناطق خارج از آن  انجام میگیرد . فلان شرکت و یا ارگا نی نسبت به احداث چند ده هزار واحد مسکونی در کنار شهری ( با تاسیسات اولیه شهری و یا بدون آن ) اقدام مینماید که این عمل با توجه به اینکه نوآوری غیرملموس و غریبه و بظاهر جدید میشود و صدق گفتارهمان گفتار مدیر محترم (مدیر ذکر شده در گفتار اول )  کهبیان نموده است با معماری مدرن و پست مدرن باز سازی و یا نوسازی میشوند که فاجعه فرهنگی و رفتاری شهری بوجود میاورد . احداث مراکز خرید  به سبک معماری عربی و اروپائی موجب تخریب معماری و هویت فرهنگی ما شده و میشود .   

چرا نباید محلاتی همچون عودلاجان و محله بازار و امبریه وسنگلج که از محلات قدیمی ارزشمند تهران هستند بلا تکلیف رها شده و به امید جند بازسازی چند مالک خصوصی در آن انتظار معجزه داشت . چرا بافت قدیمی را مورد بررسی قرار نداده ایم و اگر قرارداده ایم چرا تصمیمات را را به مورد عمل درنمی آوردیم .

توسعه در شمال غرب تهران (ادامه بزرگراه همت در قسمت شمال وجنوب آن )واحداث چندین مجموعه مسکونی با تعدادی واحدهای تجاری (به سبک کشورهای عربی و یا اروپائی ) فقط به جلب خریدار اندیشیده شده و تهران از یک جهت جغرافیائی بی هویت اصالت وفرهنگ خود شده است درجهات دیگر سخن گفته نمی شود چون مشت نمونه خروار است

تمامی این ساخت و سازها دارای مجوز بوده اند و در هنگام صدور  مجوز میبایست نسبت به گفته های مقام بلندپایه شورای شهر توجه میشدو تهران بی قواره و عاری از فرهنگ معماری و شهرسازی بدین گونه فرم نمی گرفت و اکنون باید در فکر پیوند این مناطق ( احداثی )  با شهر تهران اصیل باشیم و حسرت خوردن بی مورد است .

بگفته شاعر : چون نیک نظر کرد پر خویش درآن دید                  گفتا زکه نا لیم که ازماست که برماست .

سخن آخر و ختم کلام  :

ما باید سعی کنیم در هر مقام ومنصبی که هستیم به نسبت بانجام وظائف محوله اقدام نمایئم و نباید در زیر فشارهای وارده جهت صدور مجوزهای بی منطق تسلیم شویم . متاسفانه ما در ایران اول احداث بنا میکنیم و بعد برای شهر شدن آن فکر میکنیم و نمیخواهیم قبول کنیم که باید در ابتدا برنامه ریزی جامع شهری و شهرسازی نموده و سپس نسبت به احداث بنا و تاسیسات درآن اقدام نمایئم . جا دارد که متولیان شهر ها از تجارب و علم و تجربه های برنامه ریزان شهری و شهرسازان ومعماران که این گروه بقول آن مدیر بلند پایه شهری معماری و شهرسازی ما با فرهنگ ما مرتبط است  پس بیائید دست در دست هم داده وپایه های  فرهنگ ما که همان معماری وشهرسازی است را نفروشیم . بیائید درهر مقامی که هستیم به فکراحیاء فرهنگ و هنر خود باشیم و کسب درآمدها برای شهرها از طریق حراج هویت و فرهنگ و معماری شهرسازی شهرها خودداری کنیم  به یاد داشته باشیم که ما ایرانی هستیم و ماباید معماری و شهرسازی خودمان را به سایر کشور ارائه کنیم .

امید است که این مقاله هرچند ناقص و نارساست بتواند الگوی اولیه تصمیمات مقامات و متولیان و مسئولین برنامه ریزی شهری (دولتی و بخش  خصوصی) قرارگرفته گیرد

بیژن علی آبادی

عضو مرتبط : بیژن علی آبادی  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید