تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1251

پژوهش

مقدمه

مقاله را با یک خاطره شروع میکنم.شاید بسیاری از علل کمبود پژوهش و عدم پیشرفت در خیلی از زمینه ها را بتوانیم در همین خاطره بیابیم.

یک روز در یک سمینارکه اسپانسر اصلی آن یک سازمان بزرگ و معتبر بود،دعوت شده بودم و ضمن آشنایی با مدیر عامل به وی گفتم:من یک ایده ی خوب دارم که درباره ی آن مقاله داده ام و اگر یک کار پژوهشی روی آن انجام شود،می توان با سند و مدرک آن را ثابت کرد.با این اسناد شما می توانید از وزارت خانه ها هم بودجه بگیرید.ایشان گفتند خیلی عالی است و حتما شمابه مدیر پژوهش ما مراجعه نمایید. چند روز بعد بنده به مدیر عامل نامه نوشتم و مراتب را با ذکر موضوع به ایشان کتبا اعلام کردم و ایشان نیز مرا به مدیر پژوهش معرفی کردند.

بعد از دوماه بنده توانستم با مدیر پژوهش جلسه ای را هماهنگ کنم که آن هم ایشان در زمان جلسه در سازمان نبودند و گفتند کاری برایشان پیش آمده است،یکماه بعد توانستم جلسه را برگزار کنم.

ایشان گفتند:خوب نتیجه ی این پژوهش چه میشود؟جواب دادم: این مورد را بررسی میکنیم و بعد از یک مطالعات دقیق  میدانی نتیجه مشخص می شود و فریضه بنده ثابت می شود.

ایشان گفتند نه،برای این کارها پول نداریم باید"دقیقاً بگویی به چه عددی می رسیم" من دوباره توضیح دادم که اگر میدانستیم به چه عددی می رسیم پژوهش نمیکردیم و شما به عنوان یک مدیر پژوهش حتی این موضوع را نمیدانید و ایشان گفتند نه تا شما نتیجه ی دقیق را به ما نگویید ما نمیتوانیم با شما قرار داد ببندیم. البته واضح است که برای رسیدن به نتیجه ی دقیق بنده میبایست به اندازه مبلغ قرار دادهزینه میکردم مطالعات میدانی را انجام می دادم و بعد رسیدن به اعداد و ارقام دقیق نتیجه را به آن سازمان اعلام می کردم و درخواست قرارداد می کردم که در آن صورت آنها با داشتن اعداد دقیق دیگر نیازی به بستن قرارداد  با بنده نداشتن و این خیلی مسخره بود.

سال بعد دوباره در همان سمینارکه سالانه برگزار میشود دوباره مدیر عامل را دیدم به ایشان گفتم:"ما که نتوانستیم در سال گذشته شمارا ببینیم ولی مدیر پژوهش شما اصلا معنی پژوهش را نمیدانست" ایشان گفتند: بله ما هم با ایشان مشکل داشتیم و ایشان را عوض کردیم شما حتما امسال دوباره بیایید "و من گفتم پژوهشی که یکسال از آن بگذرد همچنان تازه باشد و زمان آن نگذشته باشد دیگر پژوهش نیست" و در دلم گفتم با مدیرانی مانند شما اگر به نتیجه هم میرسیدیم حتما امسال هم به پیگیری گرفتن مطالباتمان از سازمان شما میگذشت و چه خوب که پژوهش را انجام ندادیم.و به قول مولای متقیان علی (ع):شقشقه الهد رة." تمام شور و شوق و هیجان ما در لابلای این ضوابط خشک و نفهمی بعضی ها به هدر رفت."

لغات کلیدی:پژوهش،بررسی ناشناخته ها،زمینه های پژوهشی،بودجه پژوهش

با این مقدمه ای که گفتم میبینید که کار پژوهشگران چقدرسخت است وقتی شما باید مسئولان را قانع کنید که در یک زمینه باید هزینه کنند که نمیدانید به نتیجه میرسد یا نه. نمیدانید آیا با این مقدار زمان می توانید نتیجه ی مطلوب را بدست آورید یا خیر؟ این مشکل افرادی است که هم خود را از همه عاقلتر می دانند و کوتاه فکر هستند. کسانی که وقتی یک تیم کارشناسی روی مسئله ای چند ماه کار کرده و به نتیجه نرسیده، میگویند گزارش را بدهید من(که حتی در این زمینه تخصص هم ندارند) امشب روی آن فکر میکنم و یک تصمیمی میگیرم.کسانی که فکر چند ساعته خود را در زمینه ای که تخصص ندارند بر فکر چند ماه یک تیم متخصص ارجح می دانند. کسانی که فکر میکنند هرچه میبینند و عقلشان میرسد درست است و چیز دیگری نمی تواند وجود داشته باشد.کسانی که میگویند این که خیلی راحت است حتما یکی در یک کتابی چیزی درباره آن نوشته است شما خودتان را زحمت ندهید و پژوهش کنید.(او حتی نمیداند که اگر این موضوع قبلا کشف هم شده باشد باید در یک کار پژوهشی آن یک نفر و کتاب نوشته اورا پیدا کنیم ؟! )

کسانی که تازگی ها فکر میکنند همه چیز در اینترنت هست میگویند امشب یک دوری در اینترنت بزنید،من وقت ندارم واگرنه خودم انجام می دادم و به شما زحمت نمیدادیم. اینها فکر میکنند هرچی که لازم دارند در اینترنت یک عده ای برایشان جمع و جور کرده و تحقیق کردند و مجانی گذاشتند که ایشان بردارند و استفاده هم نکنند.

خوب این از ارگان ها و سازمان ها. حالا در مورد صنعت بگویم،صنایع ما خیلی با پژوهش رابطه خوبی ندارند.این را بعد از یک پژوهش در مورد رابطه ی صنعت و پژوهش نمیگویم،از نتیجه صنایع کشورمان میگویم،وقتی پراید بعد از چندین سال تولید درایران کیفیت پایین تری نسبت به روزهای اول دارد،وقتی وانت نیسان هنوز مانند سی سال قبل تولید میشود و همان ایرادات را دارد، وقتی سعی میکنیم که دیگران را راضی کنیم که جنس ایرانی بخرند و نمی توانیم زیرا واقعا کیفیت مناسبی ندارند.

اکثر صنایع ما از انجام پژوهش طفره می روند این موضوع به دو دلیل است اول آنکه صنایعی که فروش خوبی ندارند و مشکل مالی دارند بجای تخصیص بودجه به پژوهش برای رفع اشکالات  محصول ،اولین بودجه ای که حذف می کنند همین بودجه پژوهش است .

از طرف دیگر کارخانجاتی که فروش خوبی دارند با این فکر که حتما محصول ما خوب است و ایرادی ندارد ، تمایلی به ارتقا محصول و انجام پژوهش ندارند ،این در حالتی است که بعضی از این قبیل محصولات فقط به دلیل انحصاری بودن و یا تقاضای بالای بازار علیرقم داشتن اشکالات مردم مجبور به استفاده از آنها هستند.

به دلیل انفعالی عمل کردن صنعت نسبت به پژوهش سبب شده که در دانشگاه ها هم به پژوهش های غیر کاربردی روی بیاورند و اکثر فعالیتهای پژوهشی در دانشگاه ها یا تکراری و کپی از کارهای قبلی است و یا در مواردی است که در دنیا مطرح است و با وضع فعلی ایران خیلی فاصله دارد و قابلیت کاربرد در کشور را ندارد  .

موضوع دیگری که در مورد پژوهش مطرح است مکانیزم استفاده از نتایج در کشور است ،بدان معنی که قوانین و ضوابط باید یا قابلیت قبول موارد جدید را داشته باشند و یا بتوانند تغییر کرده و خود را با نتایج جدید تطبیق دهند .

برای مثال به پژوهشی اشاره می کنم که بنده یکی از افراد تیم بودم و این کار به سفارش سازمان ملل و با سازماندهی بنیاد مسکن در ایران انجام می شد ،پس از انجام کار و مشخص شدن نتایج ،کار ها ترجمه شد و برای استفاده همه کشور ها به سازمان ملل فرستاده شد ،ولیاین نتایج در ایران مورد استفاده قرار نگرفت زیرا می بایست بعضی قوانین معماری و شهرسازی مورد بازنگری قرار گرفته و خود را با این نتایج وفق می دادند .

تغییر قوانین ،توجیه مدیرانی که باید این تغییرات را تصویب کند ، کار بسیار سخت ،وقت گیر و پر هزینه ایست که باید یک گروه کاری و یا یک ارگان انجام آن را به عهده بگیرد وگرنه به انجام نمی رسد .

بنده در مورد یک قانون که وجود داشت و لی اجرا نمی شد فعالیت کردم و با صرف هزینه و پشتیبانی یک سازمان دولتی پس از چند سال توانستم آنرا اجرایی کنم .

پس می بینیم که مقاومت در برابر تغییر در ایران بسیار زیاد است و یک مجموعه باید این وظیفه را به عهده بگیرد .

بنده پیشنهاد می کنم که سازمانی تشکیل شود که حلقه واسط جامعه و پژوهشگران باشد  این سازمان خواسته های بخشهای مختلف را گرفته و موضوعات پژوهشی را تعریف می کند و این موضوعات را به شرکتهای خصوصی ، نهاد ها و دانشگاه ها سفارش می دهد و سپس بخشی را داشته باشد که برای اجرایی شدن نتایج پژوهش پیگیری کرده و پیش نویس قوانین جدید ، دستور العمل های لازم  را تهیه کند و اگر لازم است تحقیقی مورد بازنگری قرار گیرد ،هزینه های آن را تقبل کرده و کار را به نتیجه برساند ،این فرایند و پیگیری به دلیل داشتن منافع ملی و بالا بردن  سطح درامد ناخالص ملی  می بایست از بودجه دولت برای آن بودجه ای پیش بینی شود و مسلما نتیجه آن در آینده دیده خواهد شد و بتدریج این سازمان می تواند بخشی از هزینه خود را از طریق سفارشهایی که می گیرد تامین نماید .

امیر جوانبخت ، عضو انجمن مفاخر معماری ایران

موضوعات مرتبط : پژوهش در ایران    
عضو مرتبط : امیر جوانبخت  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید