Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :8024

نگاهی به هنر کاشیکاری در دوران زندیه (مقالات گذشته - 1357)

بر اساس ویژگیهای کوشک کریمخان زند

بنای آرامگاه کریمخان زند در شیراز را می توان یکی از سالم ترین ساختمان های دوره زندیه در شیراز دانست . این بنا در اصل برای محل پذیرائی و برگزاری سلامها و آئین های رسمی ساخته شده و باغی بسیار زیبا با درختهای سرو و نارنجستانها آنرا در برمیگرفته است که بنام « باغ نظر » معروف بوده و بعدها در زمان قاجاریه آنرا « باغ شاهزاده » نیز نامیده اند .

بخشی از باغ نظر در جریان خیابان کشی های نیم قرن اخیر شیراز و امتداد یافتن خیابان زند از میان میرود و بصورت خیابان و فضای مقابل بانک ملی در میاید . قسمتی دیگر از باغ نظر برای ساختمان اداره کل آموزش و پرورش ، دبیرستان نمازی، کتابخانه ملی و بالاخره خیابان پهلوی (واقع در شرق باغ نظر) از بین میرود و از آن باغ بزرگ و سرسبز چیزی کمتر از نیم آن بر جای میماند . باغ نظر بر اساس طرح کلی باغسازی ایرانی بوسیله حوضهای چهارگانه ایکه در چهار سوی بنای کلاه فرنگی قرار دارند و خیابانهای اصلی به چهار بخش تقسیم میگردند . در حاشیه خیابانها درختهای سرو و در داخل هر یک از چهار بخش عمده ، نارنجستانهای سبز و خرمی نظر هر بیننده را بخود جلب میساخت .

وجود حوضهای سنگی با فواره های فراوان در چهار طرف بنا و نفوذ این پهنه های آب در میان فضای سبز باغ جلوه ای خاص به محوطه بخشیده و فضائی چشم نواز و دل انگیز را پیش چشم میگشوده است .

طول حوضهای شمالی و جنوبی زیاد ولی طول حوضهای شرقی و غربی حدود یک چهارم آنها است . از حوضهای چهارگانه درحال حاضر حوضهای شرقی، جنوبی و غربی برپا است ولی حوض شمالی همراه با قسمتی از خود باغ جزء خیابان زند گردیده است . در همان زمان سنگهای یکپارچه این حوض را به آرامگاه حافظ انتقال میدهند و با آنها حوضهای ورودی باغ آرامگاه را میسازد.

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه

1- نمائی از کوشک کریمخان زند در شیراز

بنای کلاه فرنگی :

بنای کلاه فرنگی ( آرامگاه کریمخان) که در میان باغ نظر قرار دارد،  بنائی است هشت گوش با چهار ضلع بزرگ و چهار ضلع پخ کوچک که کف آن حدود یک متر از سطح باغ بالاتر قرار دارد . ازاره دورادور بنا و اسپرهای کاشی فراز آن نشانه ایست از توانائی و آگاهی معمار هنرمند این اثر. در مقابل ضلع های پخ چهارگوشه بنا (جنوب غربی- شمال غربی- جنوب شرقی و شمال شرقی) هریک سه پلکان سنگی قراردارد که به ورودیهای چهارگانه بنا راه مییابند . در بالای ورودیهای مزبور نورگیرهائی جاسازی شده است .

در وسط هر یک از چهار ضلع اصلی بنا نیز ارسی های بزرگی وجود دارد که اصل آنها از بین رفته است .

طرح داخل بنا عبارتست از یک محوطه میانی و چهارشاه نشین در چهار سوی آن . در زاویه ها و در فاصله میان هردو شاه نشین اطاق چهارگوش کوچکی قرار دارد . در وسط تالار، حوض یکپارچه ای از سنگ مرمر دیده میشود . ازاره دیوارهای اطراف تالار را با سنگهای مرمر خوش رنگی زینت کرده اند و از آن سطح به بالا دیوارها با دیوار نگاره های رنگارنگ زینت شده اند و بالاخره سقف تالار میانی و شاهنشینها با کمک مقرنس بندی هنرمندانه ای پوشش شده است .

نقش ها و نگاره ها و رنگهای بکار رفته برای زینت سطح های برجسته و فرورفته مقرنس ها فضائی شاد و در عین حال آرامش بخش را بوجود آورده است . در قسمت بالای دیوارها طاقچه های تزئینی چندی قراردارد که درون آنها تابلوهای نقاشی از هنرمندان دوران زندیه و از جمله: « آقا صادق نقاش » قرار داشته است .

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه 

2-تصویر اسپرهای کاشی در دو سوی ارسیهای بزرگ چهارگانه.

برخی از تابلوها عبارتند از :

  1. کریمخان زند در حال کشیدن قلیان و گفتگو با شیخ علیخان وزیر و تنی چند از بزرگان و شخصیتهای مملکتی .
  2. تابلو بزرگ صحنه نبرد نادرشاه افشار با محمد شاه هندی .
  3. رعنا و زیبا
  4. دو مجلس مکتب خانه که آنها را به سعدی نسبت میدهند . در این دو مجلس سعدی به دختر و پسر اتابک درس میدهد.

درباره تزئینات دیوارنگاره داخل بنا و تابلوهای نقاشی آن ایجاب میکند تا بر اساس یک تحقیق اساسی، مقاله ای جامع نوشته شود زیرا که بنظر ما ویژگیهائی در کار نقاشی این دوران در زمینه نقش پردازی و رنگ گذاری وجود دارد که انجام چنین تحقیقی را ضروری مینماید .

- در اینجا لازم میداند باین نکته اشاره نماید که پس از درگذشت کریمخان جسد او را در همین بنا بخاک میسپارند ولی در سال 1256زمانیکه آغامحمد خان قاجار پس از پیروزی بر لطفعلیخان به شیراز وارد میشود و در این محل سلام رسمی برگذار میکند با توجه به کینه شدیدی که نسبت به شهریار دادگستر زند داشته دستور میدهد تا نبش قبر کنند وجسد او را به تهران انتقال دهند و در کاخ گلستان زیر پله ای که همه روز از آنجا میگذشته است دفن سازند تا هر روز چند بار بر آن پای بکوبد، باشد که آتش کینه اش فرو نشیند و روح بیمارش آرام گیرد .

سالها بعد در 1315 شمسی زمانیکه مشغول برخی کارهای تعمیراتی در این بنا بوده اند با برچیدن سنگ فرش کف شاه نشین شرقی، با قبری ساخته شده ولی خاص برخورد میشود. این همان قبری بود که برای مدتی کوتاه جسد مردی بزرگ و یگانه و رهبری دادگستر و مهربان را در خود جای داده بود. اینک با توجه به آنچه که در بالا آمد به بحث اصلی خود که گفتگو درباره کاشی کاری های نمای خارجی این بنا باشد میپردازیم .

 Zandie 03

3-تصویری از نقش کاشیهای هفت رنگ اسپر قوس دار

ویژگیهای کاشیکاری کوشک کریمخان زند

چنانکه در معرفی بنای کوشک بیان گردید، طرح آن عبارتست از یک هشت ضلعی مرکب از چهار ضلع بزرگ و چهار ضلع کوچک واقع در گوشه ها . کاشیکاری های نمای این بنا را در سه قسمت زیر میتوان مورد بررسی قرار داد :

  1. کاشیکاری حاشیه افقی قسمت فریز و زیر دوره شیر سربنا .
  2. کاشیکاری های مربوط به اسپرهای چهار ضلع بزرگ .
  3. کاشیکاری های لچکی های چهار ضلع کوچک پخ زاویه ها .

قابهای بزرگ و حاشیه های کم عرض کاشی که بخش عمده ای از نمای خارجی کوشک را پوشانده،  به گونه ای هنرمندانه با جرزهای عمودی و نوارهای افقی آجری از یکدیگر جدا شده اند وجود این سطحه های کم عرض افقی و عمودی آجری که گاه بصورت یک دوره قاب و گاه به گونه یک حاشیه جدا کننده در نمای اطراف بنا جلوه میکنند، لطف خاصی به نمای خارجی کوشک بخشیده و زیبائی کاشی کاری های آنرا افزون تر ساخته است. باندهای افقی آجری در طول بنادر سه قسمت بکار رفته اند : یکی بر روی اسپرهای کاشی بالائی و لچکی های تزئینی چهار ضلع کوچک، دیگری برفراز حاشیه افقی کاشی واقع در زیر دوره برآمده شیر سرها و بالاخره قسمت سوم بارتفاع حدود یک متر بالای شیرسرها. در این قسمت معمار با توجه به وسعت نسبی سطحه آجری، آجرچینی ساده و مسطح را کنار گذارده و به آجرچینی تزئینی برجسته پرداخته است .

اینک با توجه به آنچه که درباره نماسازی این کوشک بیان گردید به بحث اصلی خود در زمینه ویژه گیها و سبک خاص کاشی کاری اسپرها و لچکی های این بنا میپردازیم .

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه

4- تصویر یکی از لچکی های دو طرف قوس اسپرمربوط بتصویر شماره3.

1-کاشیکاری افقی قسمت فریز و زیر دوره شیر سربنا:

در قسمت فریز وزیر دوره پیش آمده شیرسرها با فاصله 35 سانتیمتر از آن یک حاشیه کاشی تزیینی بعرض شصت سانتیمتر دیده میشود. حاشیه مزبور از دو باند کم عرض در پائین و بالا و تعدادی ترنج بشکل دوازده ضلعی در وسط تشکیل یافته است . درون ترنج ها را با گل های زرد رنگ زینت کرده اند .

زمینه این کتیبه سراسری را طرح گیاهی شاخه و گل فرا گرفته است . رنگ زمینه مغز پسته ای روشن و رنگ متن ترنجها سرمه ای است . که در وسط آن یک طرح لوزی شکل برنگ قرمز قرار دارد .

2-اسپرهای چهارگانه بدنه های بزرگ و اصلی بنا:

در این قسمت در دو طرف پنجره های بزرگ هرسو دو طاقنما یکی در بالا و یکی در پائین وجود دارد که دو بدو قرینه هستند . بلندی طاقنماهای بالائی کمتر از پائین و بدون دور و لچکی هستند و عبارتند از قابهای مستطیل شکل طرح داخل آنها عبارتست از نقش کلی یک قاب و تجرید،  شبیه به آنچه که در پشت جلد کتابها انجام میشده است .

در داخل این قاب طرح کلی از پائین به بالا عبارت است از طرح نشانه ای (سمبلیک) یک گلدان با پایه ای شبیه بال پروانه . در دو سوی گلدان دو تنه درخت برنگ آبی با شاخه ای نازک نقش یافته و بروی آن دو پرنده بزرگ شبیه شانه به سر برنگ سرمه ای و قرمز طرح شده است .

از داخل و اطراف گلدان شاخ و برگهای فراوانی برآمده و پراکنده شده که گلهای تزیینی متعددی برنگهای صورتی _ قهوه ای _ نارنجی باشکال مختلف در میان آنها دیده میشود. در قسمت بالا و خارج قاب نقش ممتد اسلیمی با گلهای صورتی بر روی زمینه زرد انجام گرفته و تمامی آنرا حاشیه ای با طرحهای اسلیمی دهان اژدری بر روی زمینه سرمه ای و برنگ زردو سفید مایل به آبی آسمانی فراگرفته است .

قاب تزیینی مزبور در مجموع القاء کننده صحنه و دورنمای یک محوطه گل کاری شده و باغچه ای پرگل و بانشاط است .

قابهای زیرین از نظر شکل کلی با قابهای زیرین دارای این اختلاف هستند که قسمت بالای آنها قوسی شکل و دو سوی آن را نیز لچکی ها فراگرفته است .

طرح داخل قاب عبارتست از دو درخت با پایه های پهن و بدنه نازک که برنگ سرمه ای طرح شده است . در پشت آنها بدنه تنومند درختی با رنگ سبز طرح شده که در طراحی آن به گونه ای خاص امر پرسپکتیو اعمال و به بیننده القاء میشود. این کار بکمک رنگ و ایجاد عمق در تابلو انجام گرفته است. تمامی سطح تابلو را شاخه های باریک و کشیده ای برنگهای: سرمه ای _ آبی و سبزفراگرفته که انواع گلها برنگ عنابی _ سرمه ای _صورتی و زرد بر روی آنها روئیده است.

شیوه کار بر روی قیمت پائین و شاخه اصلی دو درختی که برنگ سرمه ای و با دانه های سفید طرح شده اند به کارهای مینیاتور بسیار شبیه است .

پائین ترین قسمت قاب معرف یک پارک و محوطه شبه جنگل است که تمامی سطح آنرا چمن پوشانده است. دورتادور قاب را دوره ای نظیر دوره قابهای بالا با زمینه سرمه ای و طرحهای سفید و زرد فراگرفته است .

لچکی ها نیز با طرح گیاهی بر روی زمینه سفید خودنمائی میکنند .

در مجموع از نظر طراحی آنچه که در قابهای پائین عرضه شده معرف یک هنر متفاوت با کارهای دوره صفویه است و این تفاوت بخصوص در مورد تنه و ساقه اصلی درختها و کاربرد خاص رنگهای : آبی _ سبزوآبی کم رنگ قابل توجه است.

از نظر ظرافت و ترکیب رنگها کاری که در قابهای بالا انجام شده در مجموع جالبتراز قابهای پائین است .

در قابهای پائین بدنه شمالی و مقابل در ورودی بجای دو تنه درخت _ سه تنه درخت با رنگ سرمه ای کارشده است.

3-تزئینات لچکی های چهارضلع کوچک بنا:  

قسمت سوم مربوط است به تزئینات کاشی لچکی های چهار ضلع کوچک که در گوشه های شمال شرقی _ شمال غربی _ جنوب غربی و جنوب شرقی بنا اجراء شده و از نظر کار و موضوع جالبترین صحنه های تزیینی این بنا و به اعتباری دیگر کارهای دوره زندیه بشمار میروند. صحنه های مزبور یک در میان شبیه هم هستند و تکرار شده اند .

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه 

5-تصویر بخشی از نقش گل و گیاه کاشیهای اسپر قوس دار(مربوط بتصویر شماره3)

صحنه شکار:

این صحنه در گوشه شمال غربی و جنوب شرقی طرح شده است . در حد فاصل لچکی ها بنای یک عمارت چهارطبقه با پوشش شیروانی شبیه بنای شمس العماره طرح شده است . سروها و کاج های اطراف بنا باغ پیرامون آنرا القاء میکنند . صحنه های طرح شده در دو سوی بنا از نظر طرح و رنگ آمیزی قرینه یکدیگرند و معرف محوطه شکارگاه میباشند . در زمینه صحنه هنرمند کوشیده است تا فضای طبیعی محل شکارگاه را با نشان دادن برجستگی های سرسبز و بوته زارها نشان دهد . در قسمتی از نقش، جائی که صحنه شکارگراز را عرضه میکند هنرمند با طرح ساقه های نی منطقه باتلاقی و نیزار را به بیننده القاء میکند . این صحنه با کار حجاری دوره ساسانی در طاق بستان شباهت بسیار دارد .

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه

6- تصویر دیگری از نمای کوشک کریمخان زند. در این تصویر طرح آجرکاری حاشیه بالای شیر سر، حاشیه کاشی زیر شیر سر با نقش بازوبندی و همچنین اسپرهای چهارگانه هر ضلع بزرگ واقع در دو سوی ارسیها دیده میشود .

 افرادی که در شکارگاه حضور دارند بدو دسته پیاده و سواره تقسیم میشوند . پیاده ها که باید از سربازان یا خدمه شکارگاه باشند برخی به شمشیر و برخی به گرز مسلح هستند . سواره ها برخی بازشکاری بدست دارندو برخی کمان یا نیزه . نحوه پراکنده ساختن سواران و پیاده ها چنان طرح شده که گوئی قصد محاصره کردن حیوانات را دارند که در داخل شکارگاه در حال فرار هستند. جانورانی که در شکارگاه نشان داده شده اند عبارتند از شیر، آهو و گراز . وجود دو درخت کهنسال به اعتباری، کوششی است برای نشان دادن یک منطقه نیمه جنگلی ولی درخت های مزبور بیش از آنچه که بدرختان جنگل شباهت داشته باشند به گونه درختهای تزیینی آرایش شده اند . در قسمت بالا و انتهای شکارگاه تصویر سه بنای چند طبقه که بر روی زمین چمن و محصور در یک پارک پر درخت ساخته شده اند صحنه را محدود میسازد . در مورد بنای اصلی واقع در وسط  صحنه هنرمند برای آنکه بتواند بر عظمت بنا بیفزاید و همچنین موقعیت آنرا در یک محل مرتفع نشان دهد از یک طراحی خاص برای نمودن تپه بهره جسته است . تپه مزبور در پائین برنگ سرمه ای بالکه های آبی کمرنگ نموده شده است. رنگهائی که در صحنه بکار رفته رنگهائی است شادو روشن که از نظر ترکیب و کمپوزیسیون ورعایت تعادل نهایت هنرمندانه بر روی صحنه گذارده شده اند . رنگهای عمده عبارتند از: سبز چمنی، سبز تیره، زرد، صورتی مایل به خرمائی، سیکلمه، سرمه ای، آبی روشن، قهوه ای سیر، بنفش مایل به قهوه ای و سیاه. زمینه صحنه سفید رنگ است .

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه

7- تصویر بزرگ یکی از گل های زنبق که برنگ آبی لاجوردی کار شده است .

هنرمند بمنظور عرضه کردن ترکیب هرچه قوی تر و موفق تر رنگ در صحنه، در برخی موارد از واقعیت طبیعت دور شده است چنانچه تصویر اسبها گاه برنگ سیکلمه و گاه برنگ سرمه ای با لکه های آبی کمرنگ نموده شده است .

در این اثر در مجموع شاهد نوعی گرایش به عرضه کردن امر «پرسپکتیو» هستیم ولی درعین حال هنرمند همچنان بشیوه نقاشی و طراحی کهن ایرانی و بخصوص نحوه منظره پردازی در مینیاتور وفادار مانده است . وفاداری به پرداخت صحنه های شبیه به منظره پردازی در کار مینیاتور بیشتردر زمینه نمودار ساختن فضای طبیعی و سوارکاران جلوه گر است . در این جا هنرمند حیوانات و انسانها را در صف جلوو انتها همه با یک اندازه نقش ساخته است .

تنها موردی که در آن مسئله فاصله بگونه ای دخالت پیدا کرده مربوط است به بناهائی که در انتهای صحنه طرح شده اند . این بناها در مقایسه با بنای اصلی و مرکزی که در پلان اول عرضه شده بسیار کوچکتر طراحی شده اند . از نظر جنبش و حرکت صحنه از تحرکی خاص و پرجوش و خروش بهره مند است . جهت های مخالف در حرکت حیوانات و سواران بگونه ایست که وجود حرکت را در صحنه بیشتر نمودار میسازد، در مجموع صحنه شکارگاه معرف یک   نقش پردازی زیبا، شادو چشم گیر است . اطراف صحنه با حاشیه کم عرضی برنگ سرمه ای و با نقش اسلیمی های دهن اژدری و گلهای شاه عباسی سفید و زرد محصور شده است .

به هنر کاشیکاری در دوران زندیه

8- تصویر بزرگ بخش کوچک دیگری از اسپر .

مجلس به تخت نشستن سلیمان:

بر روی لچکی های دو ضلع شمال شرقی و جنوب غربی دو صحنه یکسان طرح شده که موضوع آن را به مجلس به تخت نشستن سلیمان نسبت میدهند . ترکیب تصویرهای این صحنه چنین است : در فاصله میان لچکی سمت چپ و سمت راست، نظیر صحنه شکارگاه، بنای چهارطبقه ای بر روی یک بلندی در وسط فضای سرسبز پارک بزرگ نقش یافته است .

صحنه هائی که بر روی لچکی های دو طرف قوس و تصویر بنای میانی طرح شده در مجموع با جزئی تفاوت شبیه و قرینه یکدیگرند . هریک از این مثلث ها به سه قسمت تقسیم شده اند که از بالا بپائین از وسعت سطح آنها کاسته میشود . قطعه بالا عبارتست از صحنه بتخت نشستن سلیمان . در اینجا سلیمان بر روی یک تخت هشت ضلعی شبیه آنچه که در اکثر مینیاتورها شاهد آن هستیم نشسته است . این تخت در انتهای خیابانی قرار دارد که از پشت تخت به مقابل قصر منتهی میشود . در دو سوی تخت که بازی شکاری بر لبه آن نشسته است، درباریان دیده میشوند . در یک سو چهار نفرو در سوی دیگر چهارده نفر در سه دسته مختلف . در قطعه دوم سلیمان بر روی فرش نشسته و در مقابل او فردی مشغول دادن گزارش است . در پشت سر او سه نفر با ماسکهائی شبیه دیوان وشلیته های چین دار و گرزی در دست دیده میشوند. در پشت سر سلیمان نیز سه تن از درباریان ایستاده اند . قطعه سوم که در واقع قسمت پائین لچکی و بخش مثلثی شکل آنرا تشکیل میدهد صحنه شکارگاه یا صحنه ذخیره حیوانات و یا پارک طبیعی و حوش نموده شده است . در این صحنه حیوانات مختلفی چون: شیر، اسب، فیل، گوزن و آهو طرح شده اند . فضای طبیعی این بخش معرف محوطه ای تپه مانند است، تپه هائی سرسبز و بوته های گل وحشی. در مجموع زمینه قطعه اول معرف فضای یک پارک مجلل و سرسبز با درختانی تزیینی و زمینی پوشیده از چمن است . در قطعه دوم صحنه معرف گوشه ای از یک محوطه باغچه بندی شده است . در این تصویر امر پرسپکتیو در جائی که قصر سلیمان و خیابان منتهی به آن نقش شده بیش از هر جای دیگر نموداراست . باین اعتبار که عرض خیابان در انتهای جائی که بمقابل قصر ختم میشود تنگ تر بنظر میرسد . همچنین در انتهای صحنه هنرمند با طرح چند بنا کوشیده است تا به صحنه عمق بیشتری بدهد . این بناها در مقایسه به بنای قصر شاهی با اینکه در یک متن طرح شده اند بسیار کوچکتر نموده، شده و بخوبی قادر هستند فاصله ای را که با قصر شاهی دارند به بیننده القاء کنند .

 به هنر کاشیکاری در دوران زندیه

9- تصویر صحنه شکار واقع بر روی لچکی های یکی از چهار ضلع کوچک بنا

رنگهای انتخابی در این صحنه شبیه صحنه شکارگاه است و همگی رنگهائی شاد، زنده و از نظر ترکیب در داخل یک کمپوزیسیون متعادل و چشم گیر بکار گرفته شده اند. رنگهای عمده عبارتند از : سبزچمنی، سورمه ای، زرد، سیکلمه، قهوه ای و آبی کمرنگ. طراحی کلی صحنه شبیه اغلب صحنه های مینیاتور است. این شباهت تا جائی است که حتی در طراحی اسباب و وسائل ، لباس سلیمان، تخت شاهی و اطرافیان او نیز اثر گذارده و گوئی که از روی برخی از صحنه های مینیاتور کپی شده است . تنها عاملی که در اینجا بیش از هر چیزی دیگر تعلق صحنه را بدوره زندیه نشان میدهد نحوه طراحی و منظره بناهائی است که در صحنه طرح شده اند . نقش بناهائی چند که در این صحنه و صحنه شکارگاه نموده شده است در زمینه مطالعه معماری دوره زندیه دارای اهمیت خاص میباشد و جا دارد که برای شناسائی کامل شکلها و فرمهای رایج در آن دوران بر اساس این طرحهای سمبولیک بررسی مناسبی صورت پذیرد .

نکته جالب در مورد پارکهای پیرامون بناها یا مقابل بناها در این تصویرها آنستکه با نمونه حوضهای مستطیل و کشیده که بطور معمول در مقابل نماهای اصلی بناهای دوره زند قرار دارند برخورد نمیشود . در مجموع احتمال میتوان داد که طرح این بناها بیش از آنچه که بخواهد بواقعیت امر نزدیک باشد، جنبه فانتزی دارد و یا اینکه از روی برخی نقش های مربوط به غرب تقلید شده اند .

در مورد اصالت کاشیهای این کوشک و تعمیراتی که در آنها صورت گرفته اطلاعات زیر توسط جناب آقای سامی رئیس پیشین باستانشناسی فارس در اختیار نگارنده گذارده شده است .

در سال 1315 شمسی برای تعمیر کاشیکاریهای نمای بنا و نقاشی های داخل آن با مرحوم جهانمیری استاد طراح و نقاش زبردست شیراز قراردادی بسته میشود و مرحوم جهانمیری با دقت و مهارتی خاص طرح کلی را تهیه و کاشیهای ازبین رفته را باردیگر طراحی و در جای خود نصب میکنند . در زمینه کشیدن نقش و رنگ گذاری چنان مهارتی بخرج داده میشود که امکان تشخیص کاشی های اصلی از جدید میسر نیست. بعد از مدتی بدلایلی قرارداد مرحوم جهانمیری فسخ و ادامه کار بعهده هنرمند معروف شیرازی آقای شایسته و آقای فخفوری گذارده میشود و آنها کار را بر طبق طرح قدیمی دنبال میکنند و بانجام میرسانند . تعمیر نقاشی های داخل بنا نیز بعهده آقای توکلی گذارده میشود .

در چند سال اخیر در جریان تعمیر بنای کوشک قسمت عمده کاشی های اسپرها را نیز د رنهایت تاسف عوض کرده اند و با همان نقش و طرح کاشی های جدید بجای آن نصب کرده اند.

بررسی و نوشته: دکتر پرویز ورجاوند

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید