تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،20-6-1397
تعداد بازدید :20

گذار صاحب منصبان از بازار قاجاري

   مادام کارلاسرنا که در دوره ناصري از ايران بازديد کرده است، توصيف هايي را در مورد طبقات مختلف مردم عرضه مي کند که هريک نمايانگر اوضاع اجتماعي آن روزگار است. وي از جمله در بخشي به توصيف گذار صاحب منصبان ايراني از بازار پرداخته که در قالب آن مي توان به اختلاف فاحش طبقاتي ميان مردم آن روزگار پي برد:
    «صحنه هاي متنوع و عجيبي که در بازار مشاهده مي شود، موضوع بسيار جالب با جنبه هاي مختلف، براي مطالعه آداب و سنن مردم ايران است. مثلا در يک سو، شخصيت معروفي را مي بيني که به همراه تعداد زيادي فراش درحال حرکت است و «قليانچي»ها، قليان و منقل او را با خود حمل مي کنند. چند نفر ديگر مامور حمل قبا و کفش ها يا آفتابه هستند که هر ايراني اصل و نسب داري موقع خروج از خانه بايد براي طهارت آفتابه اي همراه داشته باشد. علاوه بر فراش ها تعدادي «جلودار» نيز پياده يا سواره در التزام ارباب خود حرکت مي کنند. آنها روي دوش چپشان زين پوش هاي مليله دوزي شده گرانبهايي انداخته اند تا به محض پياده شدن سوار از اسب، اسب ها را با آنها بپوشانند.
    اهميت شخصيت ها از تعداد فراش ها تشخيص داده مي شود. به اين جهت براي ابراز «تشخص» سعي مي کنند نمايش فراش ها چشمگيرتر باشد. اين نوع حرکت توام با دبدبه و کبکبه سخت مورد تحسين قرار مي گيرد و مردم با ديدن جلودارها فرياد مي کشند «ماشاالله! ماشاالله!» ولي اغلب آنان نمي دانند که زير اين لباس هاي پر زرق و برق و گرانبها و ظواهر آراسته تا چه حد ريا و دو رويي مزورانه در تعداد کثيري از اين پهلوان پنبه هاي ورشکسته که تشنه تحسين و ارج شناسي مردم کوچه و بازار هستند، پنهان شده است.
    اين چنين موکب باشکوهي که هميشه رشک و غبطه ناظران را سخت برمي انگيزد، جزو مراسم مهماني رفتن بزرگان و ديدار آنان از يکديگر است. ولي حرکت آنها را قاطرها و شترهاي بارکش و ازدحام جمعيت که در راهروهاي تنگ بازار مي لولند، دم به دم متوقف مي کند. گاهي صحنه هاي ناراحت کننده و بي نظمي و فشار و زمين خوردن مردم نيز اتفاق مي افتد ولي براي سواري صاحب منزلت، له شدن پياده اي اصلا مساله نيست و او راه خود را با خونسردي تمام و بدون توجه به حادثه اي که به وجود آورده است، همين طور ادامه خواهد داد.»
    
    منبع: مادام کارلاسرنا، آدم ها و آيين ها در ايران، ترجمه علي اصغر سعيدي، انتشارات کتابفروشي زوار، ۱۳۶۲.
     


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4413 به تاريخ 11/6/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) 




نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید